netweek - Ανατέλλει μια νέα γενιά, άσκοπα εργαζομένων;

Παρασκευή, 15 Δεκεμβρίου 2017

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

IT Management

Ανατέλλει μια νέα γενιά, άσκοπα εργαζομένων;

9 Ιουνίου 2017 | 10:26 Γράφει η Ίρις  Ιωάννου Topics: Artificial Intelligence

Η διεθνής ειδησεογραφία “βρίθει” από θεματολογία που έχει στο επίκεντρό της το AI ή αλλιώς την τεχνητή νοημοσύνη. Το δε ενδιαφέρον του κοινού αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο. Πως θα αντιδρούσε, όμως, εάν πληροφορούταν πως θα δημιουργήσει μια νέα πραγματικότητα στον εργασιακό τομέα και δη μια τάξη ανέργων;

Εδώ και πολλά χρόνια, μια από τις βασικές φοβίες του μέσου ανθρώπου είναι πως η υιοθέτηση και η περαιτέρω βιομηχανοποίηση ενδέχεται να οδηγήσει σε μαζική ανεργία. Ένα από τα πιο σημαντικά οικονομικά ερωτήματα που προκύπτουν κατά τη διάρκεια του 21ου αιώνα είναι τι θα απογίνουν οι άνθρωποι από τη στιγμή κατά την οποία θα υπάρχουν ιδιαίτερα ευφϋή, μη-συνειδητοί αλγόριθμοι που έχουν τη δυνατότητα να κάνουν σχεδόν τα πάντα καλύτερα από τους ανθρώπους; Βέβαια, αυτό δεν έλαβε ποτέ χώρα, καθώς οι παλαιότερης γενιάς επαγγελματίες θεωρούταν παρωχημένοι και οι νέοι έκαναν την εμφάνισή τους.

Παράλληλα, πάντοτε υπήρχε μια εργασία που οι άνθρωποι μπορούσαν να κάνουν σαφώς καλύτερα εν συγκρίσει με μια μηχανή. Παρόλα αυτά, η συγκεκριμένη διαπίστωση δεν εμπίπτει στους νόμους της φύσης, ενώ δεν υπάρχει κάποιο στοιχείο που να διασφαλίζει πως θα συνεχίσει να ισχύει και στο κοντινό μέλλον. Η ιδέα ότι οι άνθρωποι θα έχουν πάντα μια μοναδική ικανότητα πέρα από τους μη-συνειδητούς αλγόριθμους, αποτελεί απλώς ευσεβή πόθο. Η τρέχουσα επιστημονική απάντηση σε αυτό μπορεί να συνοψιστεί σε τρεις απλές αρχές:

  1. Οι οργανισμοί είναι αλγόριθμοι. Κάθε ζώντας οργανισμός αποτελεί μια συνάθροιση οργανικών αλγορίθμων που έχουν διαμορφωθεί από φυσική επιλογή και έπειτα από εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης.
  2. Αλγοριθμικοί υπολογισμοί που δεν επηρεάζονται από τα υλικά από τα οποία έχουν “κτιστεί” μια αριθμομηχανή. Είτε ένας άβακας είναι κατασκευασμένος από ξύλο, σίδηρο ή πλαστικό, δύο συν δύο σφαιρίδια ισούται με τέσσερα σφαιρίδια.
  3. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχει κανένας λόγος να πιστεύουμε ότι οι οργανικοί αλγόριθμοι μπορούν να κάνουν πράγματα που οι μη-βιολογικοί αλγόριθμοι δεν θα είναι ποτέ σε θέση να αναπαράγουν ή και να ξεπεράσουν. Εφ ‘όσον οι υπολογισμοί εξακολουθούν να ισχύουν, τι σημασία έχει εάν οι αλγόριθμοι εκδηλώνονται με άνθρακα ή πυρίτιο;

(Για) πόσο ισχύει το “για πάντα”;
Είναι αλήθεια ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν πολλά πράγματα τα οποία οι οργανικοί αλγόριθμοι να είναι σε θέση να κάνουν καλύτερα από τους αντίστοιχους μη οργανικούς, ενώ από την πλευρά τους μια σειρά από ειδικοί έχουν τονίσει επανειλημμένες φορές πως “για πάντα” ορισμένα tasks, λειτουργίες και εργασίες θα εξακολουθήσουν να παραμένουν εκτός της εμβέλειας των μη οργανικών αλγορίθμων.

Ωστόσο, σε πλείστες περιπτώσεις αποδεικνύεται ότι το “για πάντα” συνήθως δεν ξεπερνά περισσότερο από μια ή δύο δεκαετίες. Μέχρι πριν από λίγο καιρό, η αναγνώριση του προσώπου ήταν ένα από τα “αγαπημένα” παραδείγματα για κάτι που λ.χ. ακόμη και τα μωρά κάνουν πράξη με χαρακτηριστική ευκολία, εντούτοις όμως φαίνεται πως… διέφυγε ακόμη και από τους πλέον ισχυρούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές.

Σήμερα, τα προγράμματα αναγνώρισης προσώπου είναι σε θέση να “αναγνωρίσουν” ανθρώπους πολύ πιο αποτελεσματικά και γρήγορα εν συγκρίσει ακόμη και με την αντίστοιχη ικανότητα των ίδιων των ανθρώπων. Το 2004, οι καθηγητές Frank Levy από το MIT και Richard Murnane από το Χάρβαρντ δημοσίευσαν μια έρευνα που αφορούσε στην αγορά εργασίας, στην οποία και -μεταξύ άλλων- απαριθμούταν τα επαγγέλματα που ήταν περισσότερο πιθανό να υποστούν εκ βάθρων αλλαγές εξαιτίας της διείσδυσης του αυτοματισμού.

Σε αυτήν, λ.χ. η οδήγηση φορτηγών παρουσιαζόταν ως παράδειγμα ενός εργασιακού τομέα που δεν θα μπορούσε να αυτοματοποιηθεί στο άμεσο μέλλον. Σήμερα, μόλις μια δεκαετία μετά, η Google και η Tesla δεν το… φαντάζονται, αλλά επιχειρούν να το κάνουν πράξη! Στην πραγματικότητα, με το πέρασμα του χρόνου γίνεται ολοένα και πιο εύκολη η αντικατάσταση του ανθρώπου με αλγόριθμους που προέρχονται από κάποιο υπολογιστικό σύστημα, όχι μόνο επειδή αυτοί είναι ολοένα και πιο “έξυπνοι”, αλλά και επειδή οι άνθρωποι εφαρμόζουν στην πράξη τις αρχές του επαγγελματισμού. Κατά την αρχαιότητα, οι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες διακρίνονταν από μια ιδιαίτερα ευρεία ποικιλία δεξιοτήτων, στην προσπάθειά τους να επιβιώσουν.

Υπό αυτό το πρίσμα θα αποδεικνυόταν ως εξαιρετικά δύσκολο να σχεδιαστεί ένα αντίστοιχο ρομποτικό σύστημα που να είναι σε θέση να κάνει τόσες πολλές αντίστοιχες εργασίες ή λειτουργίες. Σε αντίθεση με ότι συμβαίνει με έναν οδηγό ταξί ή ακόμη και έναν καρδιολόγο που αμφότεροι ειδικεύονται σε ένα απόλυτα εξειδικευμένο πλέγμα δραστηριοτήτων, γεγονός που επιτρέπει στο ΑΙ να τους αντικαταστήσει. Μπορεί το AI να μην έχει κάποια αντιστοιχία με τον μέσο άνθρωπο, εντούτοις όμως το 99% των ανθρώπινων ιδιοτήτων και ικανοτήτων τους είναι απλά περιττές για την πραγματοποίηση των πλέον σύγχρονων θέσεων εργασίας. Μάλιστα, αρκεί στην τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης να ξεπεράσει τις ειδικές ικανότητες και τις αντίστοιχες ιδιαίτερες απαιτήσεις ενός επαγγέλματος προκειμένου να θέσουν εκτός αγοράς εργασίας τον -μέσο- ανθρώπινο παράγοντα.

Ποιοι “κινδυνεύουν” και γιατί;
Καθώς οι αλγόριθμοι εξωθούν τον μέσο άνθρωπο από την αγορά εργασίας, αυτομάτως η δυνατότητα απόκτησης πλούτου και εν γένει δύναμης θα μπορούσε να συγκεντρωθεί στα χέρια μιας ιδιαίτερα μικρής κάστας, μιας ελίτ που κατέχει την “ιδιοκτησία” των παντοδύναμων αλγόριθμων, δημιουργώντας μια πρωτοφανή κοινωνική όσο και πολιτική ανισότητα. Εναλλακτικά, οι αλγόριθμοι θα μπορούσαν να γίνουν και οι ίδιοι οι σχετικοί ιδιοκτήτες. Μάλιστα, υπενθυμίζεται πως βάσει της σχετικής νομοθεσίας, αναγνωρίζονται δι-υποκειμενικοί φορείς, όπως λ.χ. εταιρείες και έθνη ως “νομικά πρόσωπα”. Αποτέλεσμα; Να έχουν τη δυνατότητα να υπόκεινται σε διεθνείς νόμους, να μπορούν να κατέχουν ακίνητες εκτάσεις και χρήματα, καθώς επίσης να ενάγουν και να ενάγονται στις δικαστικές αίθουσες.

Οπότε, μην σας προκαλέσει αίσθηση εάν σύντομα βρεθούμε απέναντι σε μια παρόμοια κατάσταση με τους αλγόριθμους. Μάλιστα, ο σχετικός αλγόριθμος θα μπορούσε να “κτίσει” και να έχει στην κατοχή του μια μεταφορική αυτοκρατορία είτε ένα fund διαχείρισης επιχειρηματικού κεφαλαίου. Κι αυτό, δίχως να χρειάζεται να υπακούει στις επιθυμίες κάθε θνητού επικεφαλής. Πριν απορριφθεί καν η σχετική ιδέα, θα πρέπει να θυμάστε ότι ένα σημαντικό τμήμα του πλανήτη νομικά ανήκει σε μη-ανθρώπινες διυποκειμενικές οντότητες, δηλαδή τα έθνη και τις επιχειρήσεις. Οπότε, προκύπτει το ερώτημα, τι θα κάνουν οι άνθρωποι και πως θα αντιδράσουν; Σε έναν κόσμο όπου οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές αντικαθιστούν σταδιακά τους γιατρούς, τους οδηγούς, τους δασκάλους, ακόμα και τους ιδιοκτήτες ακινήτων, ποια διέξοδος γεννάται για την απασχόληση;

Τον 19ο αιώνα η Βιομηχανική Επανάσταση δημιούργησε ένα τεράστιο αστικό προλεταριάτο, ενώ ο σοσιαλισμός εξαπλώθηκε ραγδαία καθώς κανένα άλλο δόγμα δεν κατάφερε να “απαντήσει” στις πρωτοφανείς ανάγκες, τις ελπίδες και τους φόβους που αναδύονταν στη νέα εργατική τάξη. Στον 21ο αιώνα ενδέχεται να γίνουμε μάρτυρες της δημιουργίας μιας τεράστιας νέας τάξης από ανέργους. Αυτοί, δεν θα έχουν κάποια οικονομική, πολιτική ή ακόμη και καλλιτεχνική αξία, δεν θα συμβάλλουν στην ευρύτερη ευημερία του συνόλου της κοινωνίας.

Τον Σεπτέμβριο του 2013, δύο ερευνητές της Οξφόρδης, ο Carl Benedikt Frey και ο Michael A. Osborne, δημοσίευσαν την μελέτη που τιτλοφορούταν ως: “Το Μέλλον της Απασχόλησης”, στην οποία εξεταζόταν η πιθανότητα διαφορετικών επαγγελμάτων να αντικατασταθούν από υπολογιστικούς αλγόριθμους κατά τη διάρκεια της προσεχούς εικοσαετίας. Σύμφωνα με αυτήν, εκτιμάται ότι 47% των θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο!

Για παράδειγμα, υπάρχει 99% πιθανότητα ότι από το 2033 και έπειτα οι telemarketers και αντασφαλιστές να χάσουν τη δουλειά τους εξαιτίας των αλγόριθμων. Επιπροσθέτως, υπάρχει 98% πιθανότητα ότι το ίδιο θα συμβεί με τους διαιτητές ποικίλων αθλημάτων. Ακολουθούν ταμίες (97%), σεφ (96%), σερβιτόροι (94%), ξεναγοί (91%), αρτοποιοί (89%), οδηγοί λεωφορείων (89%), εργάτες κατασκευαστικών έργων (88%), βοηθοί κτηνίατροι (86%), φύλακες (84%), ναυτικοί (83%), μπάρμαν (77%), αρχειοθέτες (76%), ξυλουργοί (72%), ναυαγοσώστες (67%) κ.ο.κ. Υπάρχουν, βέβαια, και ορισμένες “ασφαλείς” θέσεις εργασίας. Για παράδειγμα, η πιθανότητα οι αλγόριθμοι του ηλεκτρονικού υπολογιστή θα… εκτοπίσουν τους αρχαιολόγους από το 2033 και έπειτα είναι μόλις 0,7%, καθώς η φύση της εργασίας τους απαιτεί ιδιαίτερα εξελιγμένες ικανότητες και δυνατότητες αναγνώρισης προτύπων. Την ίδια στιγμή, καθώς δεν “παράγει” τεράστια κέρδη, είναι -περίπου- απίθανο οι επιχειρήσεις ή ακόμη και οι κυβερνήσεις να προβούν στις απαιτούμενες επενδύσεις για την αυτοματοποίηση της αρχαιολογίας εντός των επομένων 20-30 ετών.

Πόσο χρήσιμη θα είναι η εκπαιδευτική γνώση σε δύο δεκαετίες;
Φυσικά, το πιο πιθανό είναι πως μέχρι το 2030 πολλά νέα επαγγέλματα θα έχουν εμφανιστεί. Για παράδειγμα, σχεδιαστές εικονικής πραγματικότητας. Ωστόσο, αυτού του είδους τα επαγγέλματα θα απαιτήσουν κατά πάσα πιθανότητα πολύ περισσότερη δημιουργικότητα και ευελιξία εν συγκρίσει με τις ισχύουσες θέσεις εργασίας, ενώ δεν είναι και απόλυτα σαφές εάν οι σαραντάχρονοι ταμίες ή ασφαλιστικοί πράκτορες θα είναι σε θέση να ανακαλύψουν εκ νέου τον εαυτό τους ως σχεδιαστές εικονικής πραγματικότητας… Και ακόμη και εάν καταφέρουν να το κάνουν πραγματικότητα, ο ρυθμός της προόδου είναι τέτοιος που είναι πολύ πιθανός κατά τη διάρκεια της επόμενης δεκαετίας να απαιτηθεί να ανακαλύψουν εκ νέου τον εαυτό τους για ακόμη μια φορά.

Γιατί κακά τα ψέματα, οι αλγόριθμοι θα μπορούσαν κάλλιστα να ξεπεράσουν τους ανθρώπους στο σχεδιασμό εικονικών κόσμων και δη με χαρακτηριστική ευκολία. Το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Το κρίσιμο ερώτημα και ζήτημα είναι η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας που οι άνθρωποι αποδίδουν καλύτερα σε σχέση με τους αλγόριθμους.

Επειδή δεν γνωρίζουμε πώς θα διαμορφωθεί η αγορά εργασίας σε δέκα ή είκοσι χρόνια, για αυτό και σήμερα τα σχολεία δεν έχουν πραγματικά ιδέα σχετικά με το τι θα πρέπει να διδάξουν τα παιδιά. Τα περισσότερα από αυτά που σήμερα μαθαίνουν στο σχολείο κατά πάσα πιθανότητα θα είναι άνευ σημασίας όταν οι ίδιοι οι μαθητές θα είναι 40 ετών. Μπορεί και ακόμη πιο σύντομα… Παραδοσιακά, η ζωή χωρίζεται σε δύο βασικά μέρη: Την μαθησιακή περίοδο, η οποία και ακολουθείται από την περίοδο εργασίας. Πολύ σύντομα, το εν λόγω παραδοσιακό μοντέλο αναμένεται να μετατραπεί σε εντελώς άνευ αντικειμένου, και ο μόνος τρόπος για τους ανθρώπους να παραμείνουν στο… παιχνίδι θα είναι να μαθαίνουν καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους και να ανακαλύπτουν εκ νέου τον εαυτό τους κατ’ επανάληψη.

Η επερχόμενη τεχνολογική μετεξέλιξη θα κάνει πιθανότατα εφικτό να “θρέψει” και να υποστηρίξει τους ανθρώπους, ακόμη και δίχως να χρειαστεί αυτοί να καταβάλουν κάποιου είδους προσπάθεια από την πλευρά τους. Ωστόσο, το ερώτημα που προκύπτει είναι τι πρόκειται να τους κρατήσει απασχολημένους, καθώς επίσης και το περιεχόμενο του. Μια απάντηση θα μπορούσε να είναι τα φάρμακα και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Οι άνθρωποι μπορεί να ξοδεύουν ολοένα και περισσότερο περιττό χρόνο μέσα σε 3D εικονικής πραγματικότητας κόσμους που θα τους προσφέρει πιο πολύ ενθουσιασμό και συναισθηματική εμπλοκή από την μονότονη πραγματικότητα που ισχύει στον πραγματικό κόσμο. Ωστόσο, μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε… θανάσιμο πλήγμα για την πίστη στην ιερότητα της ανθρώπινης ζωής και της ανθρώπινης εμπειρίας.

Δεν λείπουν ορισμένοι εμπειρογνώμονες και εν γένει στοχαστές που με τη σειρά τους προειδοποιούν πως η ανθρωπότητα είναι απίθανο να υποστεί αυτή την υποβάθμιση, καθώς από τη στιγμή κατά την οποία η τεχνητή νοημοσύνη ξεπερνά την ανθρώπινη νοημοσύνη, θα μπορούσε -απλά- να… εξολοθρεύσει την ίδια την ανθρωπότητα.

Το AI είναι πιθανό να το κάνει, είτε υπό το κράτος φόβου ότι η ανθρωπότητα θα “στραφεί” εναντίον του και θα προσπαθήσει να το θέσει εκτός λειτουργίας ή για την επίτευξη κάποιου άγνωστου δικού του στόχου. Υπό αυτό το πρίσμα, θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο για τους ανθρώπους να ελέγξουν το κίνητρο ενός συστήματος που είναι πιο έξυπνο εν συγκρίσει με τους ίδιους. Ακόμη και η διαδικασία εκ των προτέρων προγραμματισμού ενός συστήματος AI με φαινομενικά ξεκάθαρους στόχους, δύναται να αποτύχει οικτρά.

Σε ένα ακραίο σενάριο, στο επίκεντρο βρίσκεται μια εταιρία που έχει αναλάβει τον σχεδιασμό του πρώτου τεχνητού συστήματος υπερ-νοημοσύνης και εν συνεχεία του αναθέτει ένα “αθώο” τεστ, όπως λ.χ. τον υπολογισμό του “π”. Πριν καν κάποιος αντιληφθεί τι συμβαίνει, το AI… αναλαμβάνει τις τύχες του πλανήτη, “εξαλείφει” την ανθρώπινη φυλή, ξεκινά εκστρατεία κατάκτησης στα πέρατα του γαλαξία και “μετατρέπει” ολόκληρο το γνωστό σύμπαν σε ένα τεράστιο υπερυπολογιστή που για δισεκατομμύρια χρόνια υπολογίζει το “π” με ολοένα και μεγαλύτερη ακρίβεια. Όχι, προς το παρόν δεν χρειάζεται να ανησυχείτε. Ή μήπως όχι;

netweek (T. 403)
Έχετε άποψη;
Ο σχολιασμός των άρθρων προϋποθέτει την Είσοδο σας στο Netweek Online.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Banking / Finance

International

Τηλεπικοινωνίες

Πολιτισμός / Ψυχαγωγία

e-government

Μουσική Βιομηχανία

Retail

Ευρωπαική Ένωση

Services

Ενέργεια / Περιβάλλον

©2017 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778