Ευοίωνα είναι τα μηνύματα που μας μεταφέρει ο Θεοδωρος Καρούνος, Ερευνητής Εργαστηρίου Διαχείρισης και Βέλτιστου Σχεδιασμού Δικτύων ΕΜΠ, (http://karounos.gr/blog/), για τη χρήση του ανοιχτού λογισμικού στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα της Ελλάδας.

NetWeek: Σε ποιο βαθμό ο κρατικός μηχανισμός χρησιμοποιεί το ΕΛ/ΛΑΚ, δεδομένου ότι σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης η ανάπτυξη των πληροφορικών υποδομών θα πρέπει να γίνει με γνώμονα την καλύτερη σχέση τιμής/απόδοσης;

Θεόδωρος Καρούνος: Εχουν ήδη γίνει αρκετά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση από πολλούς φορείς της δημόσιας διοίκησης – δήμους, κεντρικές υπηρεσίες Υπουργείων, κ.λπ. Η ΕΕΛΛΑΚ (eellak.gr) έχει συμβάλλει σε συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους φορείς να σχεδιαστούν και να αναπτυχθούν εφαρμογές, όπως αυτή του Ηλεκτρονικού Πρωτοκόλλου ή αυτή του Οργανογράμματος, οι οποίες θα χρησιμοποιηθούν από αρκετούς φορείς του δημοσίου αλλά και του ιδιωτικού τομέα.

Σε μια συγκυρία όπως η σημερινή, το Ανοιχτό Λογισμικό αποτελεί μια ευκαιρία αποδέσμευσης από κλειστά πληροφοριακά συστήματα και κλειστά πρότυπα, οδηγώντας σε μια λογική επαναχρησιμοποίησης λογισμικού από όλους τους φορείς, ειδικά τους φορείς με παρόμοιες ανάγκες. Αυτό θα επιτρέψει, αντί να δαπανώνται πόροι για την ανάπτυξη των ίδιων εφαρμογών πολλές φορές, να διατεθούν πιο πολλοί πόροι στην προμήθεια υπηρεσιών για την παραγωγική λειτουργία των πληροφοριακών συστημάτων.

Αλλωστε, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως αξιοποίηση ΕΛ/ΛΑΚ σε διαγωνισμούς του δημοσίου γίνεται σχεδόν «αυτόματα» για συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως είναι οι εξυπηρετητές εφαρμογών/διαδικτύου, κ.λπ. Η αγορά έχει ήδη αναγνωρίσει τα οφέλη, όμως και ο δημόσιος τομέας πρέπει να κινηθεί περισσότερο ενεργά σε αυτή την κατεύθυνση.

NetWeek: Αν λαμβάνονταν μια απόφαση ευρύτερης χρήσης ανοιχτού λογισμικού, ποιοι είναι οι τομείς που θα μπορούσαν να ωφεληθούν περισσότερο;

Θεόδωρος Καρούνος: Ολοι οι τομείς μπορούν σίγουρα να επωφεληθούν. Αλλά αν πρέπει να επιλέξουμε τους πιο νευραλγικούς τομείς, με βάση τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής πραγματικότητας, τότε θα επιλέγαμε καταρχήν το χώρο της εκπαίδευσης, όπου μπορεί να αξιοποιηθεί στο έπακρο το παιδαγωγικό πλεονέκτημα του Ανοιχτού Λογισμικού και το χώρο του Τουρισμού, ως ένα από τους πιο δυναμικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας. Αξίζει να αναφέρουμε πως ήδη οι προδιαγραφές προμηθειών του Υπουργείου Παιδείας απαιτούν την ύπαρξη Ανοιχτού Λογισμικού για τον πληροφοριακό εξοπλισμό των σχολικών εργαστηρίων.

Το Ανοιχτό Λογισμικό είναι μοχλός ανάπτυξης για την ελληνική αγορά Πληροφορικής, καθώς επιτρέπει να αμείβεται ο έλληνας προγραμματιστής, αντί τα χρήματα να δίδονται σε άδειες χρήσης που συχνά ανήκουν σε οίκους λογισμικού του εξωτερικού και δεν συνεισφέρουν στη βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής βιομηχανίας λογισμικού. Επιπλέον, το Ανοικτό Λογισμικό μπορεί να δώσει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα στην ελληνική βιομηχανία λογισμικού.

Επενδύοντας στην ανάπτυξη, την υποστήριξη και τη συντήρηση Ανοικτού Λογισμικού, αποκτούμε άμεσα τεχνογνωσία αιχμής και μπορούμε να ανταγωνιστούμε κολοσσούς της Πληροφορικής σε όλο τον κόσμο. Η ελευθερία του κώδικα και της γνώσης μοιάζει σαν κάποιος να μας διαθέτει μια σκάλα που μας οδηγεί κατευθείαν σε ψηλότερη πλατφόρμα. Πώς διαφορετικά θα μπορούσε η ελληνική αγορά να ανταγωνιστεί ολοκληρωμένα προϊόντα κλειστού λογισμικού;


NetWeek: Υπάρχει επάρκεια από developers ανοιχτού λογισμικού, ώστε να καλυφθούν τρέχουσες και μελλοντικές ανάγκες; Οι developers ανοιχτού λογισμικού αμείβονται περισσότερο ή λιγότερο σε σχέση με τους υπόλοιπους; Υπάρχουν πιστοποιήσεις που εξασφαλίζουν την ικανότητά τους;

Θεόδωρος Καρούνος: Εδώ ισχύει ο κανόνας προσφοράς και ζήτησης. Με βάση την τρέχουσα διείσδυση του Ανοιχτού Λογισμικού στην Ελλάδα, υπάρχει επαρκής αριθμός ανεξάρτητων developers, αλλά και επιχειρήσεων που υποστηρίζουν και παρέχουν υπηρεσίες και προϊόντα ΕΛ/ΛΑΚ. Είναι σίγουρα μια χρυσή ευκαιρία αποκέντρωσης της αγοράς Πληροφορικής, όσο περισσότερο δημιουργείται η ανάγκη υποστήριξης τέτοιων λύσεων στην περιφέρεια, τόσο θα βλέπουμε να μεγαλώνει και το δίκτυο των ανθρώπων που είναι σε θέση να υποστηρίξουν αυτό το νέο μοντέλο.

Αλλωστε, το μοντέλο ανάπτυξης ανοικτού κώδικα συνδέεται και με ένα μοντέλο εκπαίδευσης ανοικτής γνώσης. Η πιστοποίηση, η εκπαίδευση, η επαγγελματική υποστήριξη είναι και αυτή μια χρήσιμη μεν, προαιρετική δε, εξειδικευμένη υπηρεσία, σε αντίθεση με το μοντέλο εκπαίδευσης χρήσης και ανάπτυξης λογισμικού κλειστού κώδικα που αποτελεί από μόνο του μια ξεχωριστή αγορά που αυξάνει το συνολικό κόστος ανάπτυξης λογισμικού με παράλληλη επιβάρυνση του ισοζυγίου εισαγωγών.

Πιστοποιήσεις ΕΛ/ΛΑΚ υπάρχουν, με πιο γνωστή την πιστοποίηση LPI του Linux Professional Institute. Δεν πρέπει να ξεχνάμε και τη σημαντική συνεισφορά της Ανώτατης και Ανώτερης Εκπαίδευσης στην εκπαίδευση developers ΕΛ/ΛΑΚ. Πρακτικά σε όλες τις σχολές Πληροφορικής, τα βασικά εργαλεία και γνώσεις που αποκτούν οι μελλοντικοί επιστήμονες, μηχανικοί, developers, είναι ΕΛ/ΛΑΚ. Πρόκειται για μια γενιά που έρχεται δυναμικά, με γνώσεις, εμπειρία και κατασταλαγμένες απόψεις για τα οφέλη του Ανοικτού Λογισμικού.

NetWeek: Οι πολλοί ανεξάρτητοι developers που διαμορφώνουν τον κώδικα δημιουργούν ρίσκο σε επιχειρήσεις που τους εμπιστεύονται;

Θεόδωρος Καρούνος: Απεναντίας. Το μοντέλο του Ανοιχτού Λογισμικού διασφαλίζει τη σταθερότητα και την ασφάλεια των παραγόμενων εφαρμογών και υπηρεσιών. Η διαθεσιμότητα του κώδικα δίνει τη δυνατότητα για αρκετά πιο ταχεία ανάπτυξη και κυρίως για την πιο γρήγορη διόρθωση των όποιων προβλημάτων. Οι επιχειρήσεις που εμπιστεύονται τα πληροφοριακά τους συστήματα στη δύναμη του Ανοιχτού Λογισμικού κερδίζουν διπλά, καθώς έχουν και το όφελος της παραμετροποίησης και προσαρμογής του λογισμικού στις δικές τους ανάγκες.

Μην ξεχνάμε πως η κοινότητα του ΕΛΛΑΚ στηρίζεται σε μία βασική αρχή, αυτή της ανοιχτής και με λογοδοσία στην κοινότητα αξιοκρατίας. Κάτι που μας οδηγεί στη βεβαιότητα πως οι καλύτερες ιδέες, εφαρμογές, άτομα, υπηρεσίες θα προκριθούν και θα υπερισχύσουν.

Το ρίσκο αυξάνει από την ελλειπή τεκμηρίωση του κώδικα, κανόνας που ισχύει τόσο για τις εφαρμογές κλειστού όσο και αυτές του ανοικτού κώδικα. Τα βασικά κριτήρια επιλογής ενός ΕΛΛΑΚ λογισμικού είναι η καταλληλότητα για τις ανάγκες της επιχείρησης ή του οργανισμού, η άδεια χρήσης (Διαθέσιμες Αδειες mathe.ellak.gr), ο αριθμός των ενεργών μελών της κοινότητας (προγραμματιστών/developers) που το υποστηρίζουν, καθώς και η ύπαρξη στελεχών που είναι σε θέση να αναλάβουν την υποστήριξη του ΕΛΛΑΚ λογισμικού στην επιχείρηση ή στον οργανισμό ή εναλλακτικά η επιλογή εταιρείας Πληροφορικής με τεχνογνωσία και εμπειρία στην υποστήριξη του επιλεγμένου ΕΛΛΑΚ λογισμικού.

NetWeek: Τι μπορεί να σημαίνει η κίνηση της Oracle να δημιουργήσει ένα Linux Kernel μόνο για τα δικά της συστήματα; (Τον ονομάζει unbreakable kernel). Είναι πιθανό να οδηγούμαστε σε πιο κλειστά «ελεύθερα λογισμικά»;

Θεόδωρος Καρούνος: Στον κόσμο του ανοιχτού λογισμικού υπάρχουν αρκετά επιχειρηματικά μοντέλα. Αλλα περισσότερο ανοιχτά και άλλα λιγότερο. Ολα αυτά συνυπάρχουν και θα συνεχίσουν να συνυπάρχουν μέσα στο ίδιο οικοσύστημα. Είναι στο χέρι του τελικού χρήστη, φορέα ή εταιρείας που συμμετέχει ενεργά σε ένα έργο ανοιχτού λογισμικού να αποφασίσει τι είναι αυτό που καλύπτει καλύτερα τις ανάγκες του.

Το μοντέλο σχεδιασμού, ανάπτυξης και υποστήριξης των έργων του Ανοιχτού Λογισμικού διασφαλίζει πως όλες αυτές οι πιθανές επιλογές θα συνεχίζουν να υπάρχουν χωρίς τον κίνδυνο να δημιουργούνται μονοπωλιακές ή ολιγοπωλιακές στρεβλώσεις.