To cloud computing διαμορφώνει τον τομέα της πληροφορικής τεχνολογίας με μια δύναμη που κάποιες άλλες λέξεις δεν κατάφεραν να δημιουργήσουν στο παρελθόν. Ωστόσο, είναι αρκετή η δύναμη των λέξεων για το επόμενο βήμα στην εξέλιξη της βιομηχανίας πληροφοριών;

<‘Σελίδα 1: Τι φέρνουν τα «σύννεφα» υπηρεσιών;’>
Το 1987 χρησιμοποίησα για πρώτη φορά την υπολογιστική ισχύ ενός Univac mainframe, το οποίο ήταν εγκατεστημένο στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Συνηθισμένος στη χρήση προσωπικού υπολογιστή (ένας Amstrad 1640), η αίσθηση του χαζού τερματικού που έδινε εντολές σε ένα απομακρυσμένο εγκέφαλο ήταν αρνητική, ειδικά όταν ο απομακρυσμένος εγκέφαλος υπερφορτώνονταν από τα αιτήματα πολλών χρηστών. Βέβαια πρέπει να παραδεχτώ ότι το σύστημα μου έδωσε μερικές χαρές όταν ανακάλυψα τις δυνατότητες του «share other people folders».

Τι σχέση όμως θα μπορούσαν να έχουν αυτά με ένα θέμα για το cloud computing; Τα εργοστάσια επεξεργασίας και αποθήκευσης πληροφοριών βιώνουν τα τελευταία χρόνια μια αλλαγή ανάλογη αυτής που βίωσαν οι παραδοσιακοί βιομήχανοι όταν διαπίστωσαν τα οφέλη από τη μεταφορά της παραγωγής τους σε χώρες φθηνού εργατικού κόστους. Οι εταιρείες που θα καταφέρουν να αφομοιώσουν τις νέες τεχνικές επεξεργασίας της πληροφορίας και θα επιλέξουν σωστά, αν πρέπει να παραδώσουν τη διαχείρισή της σε πιο εξειδικευμένα «εργοστάσια», έχουν σημαντικές πιθανότητες να ωφεληθούν από τη μείωση των λειτουργικών τους εξόδων, αλλά και από την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των πληροφοριών τους. Σε αυτήν την εποχή της πληροφορικής βιομηχανοποίησης, οι κίνδυνοι είναι παρόμοιοι με αυτούς της παραδοσιακής βιομηχανίας.

Ο κάθε επιχειρηματίας θα έπρεπε να νοιάζεται για το ποιος ελέγχει την πληροφορία και το ποιος εξασφαλίζει την επεξεργασία και την αποθήκευσή της. Eχει όμως συνείδηση το management της επιχείρησης για την αλλαγή που συντελείται ή αυτή συμβαίνει αθόρυβα με αποφάσεις του τμήματος IT; Οι φυσικοί τόποι που στεγάζονται τα πληροφοριακά εργοστάσια και οι κάτοχοι του εξοπλισμού τους, είναι γνωστοί ή δεν αξιολογούνται ως σημαντικοί παράγοντες; Τι μπορεί να σημαίνει άραγε ότι η επεξεργασία του τιμολογίου ενός πελάτη σας, γίνεται στη Βόρεια Κορέα ή στην Ισλανδία και ότι τα ψηφιακά σχέδια του επόμενου αυτοκινήτου που θα ρίξετε στην παραγωγή είναι αποθηκευμένα σε σκληρούς δίσκους που βρίσκονται μέσα σε containers.

Στις 2 Απριλίου, η Google αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι τα data center της ή κάποια εξ αυτών λειτουργούν μέσα σε containers, στα οποία είναι προεγκατεστημένοι servers, σκληροί δίσκοι και σύστημα ψύξης. Πρακτικά, τα containers αυτά μπορούν να μεταφερθούν οπουδήποτε υπάρχει επαρκής ηλεκτρική ισχύς και νερό που χρησιμοποιείται για τη ψύξη τους.
<‘here’>


<‘Σελίδα 2: Μας αρέσει ή όχι, συμβαίνει’>
Μας αρέσει ή όχι, συμβαίνει
Πρόσφατα, η Cisco, ένας από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές δικτυακού εξοπλισμού, ανακοίνωσε ότι θα ξεκινήσει να πουλά servers, ανταγωνιζόμενη πελάτες της, όπως η HP και η IBM. Η Cisco ισχυρίζεται ότι ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των servers της θα είναι η ενοποίηση τεχνολογιών δικτύων και επεξεργασίας πληροφοριών. Λίγες μέρες αργότερα ακολούθησε η είδηση ότι η IBM βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις για την εξαγορά της Sun, μια συμφωνία που αν τελικά πραγματωθεί (σ.σ. όταν γράφονταν αυτό το κείμενο, οι διαπραγματεύσεις είχαν παγώσει, με βασικό λόγο το τίμημα της εξαγοράς), θα ενώσει δύο από τους μεγαλύτερους προμηθευτές servers storage και τεχνολογιών για data centers.

Στις 2 Απριλίου, η Amazon παρουσίασε μια νέα υπηρεσία που συνδυάζει πλεονεκτήματα των υπηρεσιών Amazon Elastic Compute Cloud (Amazon EC2) και Amazon Simple Storage Service (Amazon S3). Συγκεκριμένα, το Amazon Elastic MapReduce επιτρέπει σε επιχειρήσεις, ερευνητές, αναλυτές δεδομένων και παραγωγούς λογισμικού να χρησιμοποιούν όση επεξεργαστική ισχύ και όσο αποθηκευτικό χώρο χρειάζονται χωρίς κατώτατα ή ανώτατα όρια. Από τη στιγμή που ο Eric Schmidt, Chief Executive της Google έριξε τον όρο cloud computing στην αγορά το 2006, έντονα καιρικά φαινόμενα άρχισαν να συμβαίνουν πάνω από τη Silicon Valley.

Σήμερα, εκατοντάδες εταιρείες έχουν εμπλέξει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο το όνομά τους με την έννοια του cloud computing, ωστόσο λίγοι συμφωνούν σε έναν ορισμό. «I have no idea what anyone is talking about» («δεν έχω ιδέα για τι πράγμα μιλάνε»), δήλωσε ο CEO της Oracle, Larry Ellison, στο πλαίσιο ενός συνεδρίου οικονομικών αναλυτών τον περασμένο Σεπτέμβριο, συμπληρώνοντας «It’s really just complete gibberish. What is it? When is this idiocy going to stop?» («Είναι πραγματικά απόλυτη ασυναρτησία. Τι είναι; Πότε θα σταματήσει αυτή η ανοησία;).

Στην ευρύτερή του έννοια, το cloud computing περιγράφει κάτι σχετικό με τον καθένα που χρησιμοποιεί το Internet. Η πληροφορία αποθηκεύεται και επεξεργάζεται σε υπολογιστές που βρίσκονται κάπου -στα clouds- και επιστρέφει σε μια οθόνη. Μια ενδιαφέρουσα άποψη εκφράζει ο Alex Bochannek, έφορος του Computer History Museum στο Mountain View στην Καλιφόρνια. «Για δεκαετίες, οι μηχανικοί υπολογιστών σχεδίαζαν σύννεφα για να αναπαραστήσουν σχηματικά δίκτυα υπολογιστών να συνδέονται μεταξύ τους».  Ωστόσο, όλα τα clouds δεν είναι τα ίδια. Το computer room μιας εταιρείας, στο οποίο φιλοξενούνται servers, μονάδες storage και δικτυακός εξοπλισμός θα μπορούσε να είναι ένα ιδιωτικό cloud.

Επίσης, clouds είναι τα social networking sites και τα ηλεκτρονικά καταστήματα. Τέλος, υπάρχουν και κάποια clouds δημόσιας χρήσης, όπως το Gmail και το Υahoo Mail.  Σύμφωνα με την IDC, τα «σύννεφα» των προηγούμενων δεκαετιών μπορεί να αποδειχθούν χρυσοφόρα. Η IDC εκτιμά ότι όλα αυτά που περιλαμβάνει το cloud computing θα δημιουργήσουν μέχρι το 2012 έσοδα 42 δισ. δολαρίων για τους κατασκευαστές υλικού και λογισμικού. Η Gartner προβλέπει ότι το 2009, τα έσοδα από υπηρεσίες cloud computing θα αυξηθούν κατά 21,3% και θα διαμορφωθούν στα 56,3 δις δολάρια. O Marc Benioff, CEO της Salesforce.com, ασπάστηκε τον όρο cloud computing το Δεκέμβριο του 2007.

Ενα χρόνο αργότερα, οι πωλήσεις της εταιρείας παρουσίασαν αύξηση 44%. Ο Tien Tzou, Chief Strategist της Salesforce λέει «είχαμε χρησιμοποιήσει πολλούς διαφορετικούς ορισμούς για να δώσουμε στον κόσμο να καταλάβει τι είναι αυτό που κάνουμε. Το cloud computing ήταν τελικά αυτός που μας έδωσε την ώθηση που ζητούσαμε». H Sun Microsystems έχει πλέον ένα προϊόν που ονομάζει «Sun Cloud». Η Microsoft πουλά ένα cloud service που ονομάζει «Azure» και η υπηρεσία Mobile Me της Apple, αν και δεν χρησιμοποιεί τη λέξη cloud, χρησιμοποιεί την εικόνα ενός σύννεφου. Ακόμα και ο Larry Ellison περιέγραψε πρόσφατα, σε μια ομιλία του, λογισμικό της Oracle ως «cloud-computing ready».
<‘here’>


<‘Σελίδα 3: Υπάρχει κίνδυνο καταιγίδας; – Έχει μέλλον το Open Cloud Manifesto;’>
Υπάρχει κίνδυνος καταιγίδας;
Ζητήματα ασφάλειας, καθώς και τα ρυθμιστικά και νομοθετικά πλαίσια των χωρών, μπορεί να δημιουργήσουν …κινδύνους καταιγίδων. Κάθε χώρα διέπεται από το δικό της νομοθετικό και ρυθμιστικό πλαίσιο, όσον αφορά τις εμπορικές συναλλαγές και τα φορολογικά θέματα. Ακόμα και μεταξύ χωρών της Ε.Ε. υπάρχουν σημαντικές διαφορές με αποτέλεσμα να μην είναι πάντα εφικτή η λειτουργία cloud based επιχειρηματικών εφαρμογών. Σε πρόσφατη συζήτηση με έλληνα επιχειρηματία μάθαμε ότι οι προσπάθειές του να πουλήσει cloud based υπηρεσίες στη Γερμανία δεν έχουν μέχρι στιγμής αποφέρει αποτελέσματα, καθώς το φορολογικό πλαίσιο της χώρας δεν επιτρέπει καταχώριση και αποθήκευση φορολογικών στοιχείων εκτός των συνόρων της.

Σύμφωνα με την Gartner, «Το cloud computing έχει μοναδικά χαρακτηριστικά που απαιτούν τη διαμόρφωση μιας στρατηγικής ρίσκου σε τομείς όπως η ακεραιότητα, η ανάκτηση και η προστασία των δεδομένων και μια αξιολόγηση νομικών ζητημάτων, σε τομείς όπως το e-discovery, η συμμόρφωση με ρυθμιστικούς κανόνες και το auditing». H Gartner, στην αναφορά Assessing the Security Risks of Cloud Computing, η οποία δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο του 2008, συμβουλεύει τους επιχειρηματίες να αρνούνται συνεργασία με εταιρείες που δεν είναι διαφανείς σε θέματα ασφάλειας και δεν διευκρινίζουν επαρκώς ερωτήσεις σχετικά με νομοθετικά και ρυθμιστικά πλαίσια.

Ηδη αρκετά περιστατικά έχουν ωθήσει τόσο τους IT όσο και τους business managers προς τη δημιουργία μιας πολιτικής σχετικά με τη χρήση cloud υπηρεσιών. Στις αρχές του χρόνου, εργαζόμενος επενδυτικής τράπεζας χρησιμοποίησε το Google Spreadsheets για να οργανώσει μια λίστα αριθμών κοινωνικής ασφάλισης. Οταν η λίστα αυτή διέρρευσε, η τράπεζα έριξε την ευθύνη στη Google, η οποία με τη σειρά της υποστήριξε ότι η διαρροή δεν ήταν αιτία hacking, αλλά έγινε εσωτερικά στην τράπεζα. Ενα δεύτερο καυτό ζήτημα, το οποίο λόγω της οικονομικής κρίσης έχει αποκτήσει περισσότερη δημοσιότητα, είναι η διάθεση οικονομικών στοιχείων στις κυβερνητικές αρχές στο πλαίσιο ερευνών.

Πρόσφατα, οι ελβετικές τράπεζες πιέστηκαν να γίνουν πιο συνεργάσιμες με τις αρχές σε περιπτώσεις έρευνας οικονομικών εγκλημάτων ή τρομοκρατικών ενεργειών. Οι ελβετικές τράπεζες απάντησαν ότι θα είναι περισσότερο συνεργάσιμες, χωρίς όμως να καθορίσουν «πόσο συνεργάσιμες». Τι θα μπορούσε να γίνει σε αντίστοιχες περιπτώσεις που οι αρχές θα ζητούσαν πληροφορίες από τον πάροχο των cloud services;  Στην πολιτική προστασίας δεδομένων της Google αναφέρεται ότι «η εταιρεία θα μοιραστεί δεδομένα με την κυβέρνηση εάν θεωρήσει ότι η πρόσβαση είναι απαραίτητη για να ικανοποιήσει «any applicable law, regulation, legal process or enforceable governmental request».

Το 2006, η America On Line είχε δημοσιοποιήσει χαρακτηριστικά 650.000 χρηστών της σε ερευνητές, μέσω δημόσιας σελίδας στο Internet. Ενα χρόνο αργότερα, η Microsoft και η Yahoo παρέδωσαν στοιχεία χρηστών τους στο Υπουργείο Δικαιοσύνης των Η.Π.Α. στο πλαίσιο μιας έρευνας για παιδική πορνογραφία. Αν  αυτού του μεγέθους οι εταιρείες υποκύπτουν τελικά σε πιέσεις, πόσο ευκολότερα θα έκαναν κάτι τέτοιο μικρότερες εταιρείες και μάλιστα όχι λόγω πίεσης, αλλά για οφέλη που μπορούν να προκύψουν από την εμπορική αξιοποίηση πληροφοριών;

Έχει μέλλον το Open Cloud Manifesto;
Στόχος του Open Cloud Manifesto, το οποίο υποστηρίζουν οι Cisco, IBM και Sun και αρκετές μικρότερου μεγέθους εταιρείες, είναι η δημιουργία μιας ανοιχτής αρχιτεκτονικής, η οποία θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις να αλλάζουν εύκολα παρόχους cloud υπηρεσιών, κάθε φορά που αυτό είναι απαραίτητο. Ωστόσο, η επιτυχία της πρωτοβουλίας Open Cloud δεν θεωρείται εξασφαλισμένη, καθώς τρεις από τους μεγαλύτερους πάροχους cloud υπηρεσιών, οι εταιρείες Amazon, Google και Microsoft δεν την υποστηρίζουν. Το ερώτημα που εύλογα γεννιέται, είναι αν μπορεί να διαμορφωθεί το μέλλον του cloud computing χωρίς τη συμμετοχή αυτών των τριών εταιρειών.
<‘here’>