Ο ψηφιακός μετασχηματισμός των πάντων δεν έχει αφήσει «εκτός παιδιάς» τον χώρο της αλυσίδας τροφοδοσίας και των μεταφορών, όμως (τουλάχιστον στην Ελλάδα) αυτός δεν έχει βρει ακόμα τον ρυθμό του και προχωρεί αργότερα από τις ραγδαίες διεθνείς εξελίξεις. Η ανάγκη προσαρμογής και συμπόρευσης είναι κάτι παραπάνω από επείγουσα, καθώς οι αρνητικές επιπτώσεις θα είναι ευρύτερες και οδυνηρές, τόσο για τις ίδιες τις εταιρείες, όσο και για την εθνική οικονομία.

Καθώς προχωράμε συνολικά στον, επιβεβλημένο από τις περιστάσεις, Ψηφιακό Μετασχηματισμό της χώρας, με το Δημόσιο να παίρνει για πρώτη φορά σημαντικές πρωτοβουλίες -σε αντίθεση με όσα παραδοσιακά έπραττε ως σήμερα- δεν υπάρχει τομέας και κλάδος της εθνικής οικονομίας που να μην ακολουθεί, εκών-άκων. Άλλοι κινούνται ταχύτερα κι άλλοι αργότερα, «με το πάσο τους».

Η τροφοδοτική αλυσίδα και οι μεταφορές εντάσσονται μάλλον στη δεύτερη κατηγορία… ως μη όφειλον.
Κι αυτό γιατί αποτελούν -όπως αποδείχθηκε περίτρανα στη διάρκεια της πανδημίας, αλλά και στα χρόνια που ακολούθησαν (ακόμα «πληρώνουμε τα σπασμένα» από την κατάρρευσή τους, όχι μόνο σε ελληνικό, αλλά σε παγκόσμιο επίπεδο)- έναν συγκριτικά πιο αδύναμο κρίκο της αλυσίδας, επηρεάζοντας πολλούς άλλους κλάδους με τις επιδόσεις τους και προκαλώντας τεράστιες δυσλειτουργίες, με το παραμικρό δικό τους πρόβλημα.

Αψευδής μάρτυρας τα όσα συμβαίνουν αυτή την εποχή με τη δράση των ανταρτών Χούθι (διάδοχος κατάσταση, αλλά σε πολλαπλάσιο βαθμό των επιθέσεων πειρατικών συμμοριών, αφού εδώ έχουμε και νεκρούς), που δυσχεραίνουν τη διέλευση των πλοίων από την Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ (περισσότερα στη συνέχεια), με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό από πλευράς καθυστερήσεων (ακόμα και η άφιξη των ηλεκτρικών αστικών λεωφορείων που παραγγείλαμε στην Κίνα επηρεάστηκε…), σημαντικού οικονομικού κόστους, ελλείψεων στην αγορά και, συνεπακόλουθα, αυξήσεων τιμών. Ο κλάδος, λοιπόν, συγκαταλέγεται χωρίς αμφιβολία στους κρίσιμους (critical, διεθνώς) και η προσαρμογή του στις σημερινές συνθήκες (έστω κι αν δεν μπορεί να τα βάλει με τους Χούθι – φροντίζουν άλλοι γι’ αυτό, ανάμεσά τους και μια ελληνική φρεγάτα) είναι εκ των ων ουκ άνευ.

Η επίγνωση των προκλήσεων, αλλά και των ευκαιριών έχει προκαλέσει τον τελευταίο καιρό ραγδαίες αλλαγές διεθνώς, αν και όχι τόσο στη χώρα μας. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός αφήνει πίσω τις παραδοσιακές συνθήκες και προδιαγραφές, μεταλλάσσοντας τις διαδικασίες, τους χειρισμούς και τα επιχειρηματικά μοντέλα. Στα «χθεσινά» εργαλεία έρχονται να προστεθούν τα «σημερινά» και τα «αυριανά», με την Τεχνητή Νοημοσύνη να διεκδικεί κι αυτή το δικό της μερίδιο στις ανατροπές. Τι φέρνουν όλα αυτά μαζί τους; Πολλά και ενδιαφέροντα: Από αυτοματισμούς και ρομποτικές λύσεις, προβλέψεις και αποφάσεις βάσει δεδομένων, ολοένα μεγαλύτερη αξιοποίηση του Internet των Αντικειμένων (ΙοΤ) και της τηλεματικής, ψηφιακές πλατφόρμες (φυσικά, με «έδρα» το cloud, που επιτρέπουν την ψηφιακή διακίνηση εγγράφων και παραστατικών, σε «κυβερνο-ασφαλείς» συνθήκες), συνδυασμένες λύσεις με τον κλάδο του ηλεκτρονικού εμπορίου και χρήση αναδυόμενων τεχνολογιών όπως το Blockchain, έξυπνη διαχείριση στόλου οχημάτων (ή και εναέριων / πλωτών μέσων για «προχωρημένους» παίκτες) σε πραγματικό χρόνο, συνεργατικά δίκτυα για ακόμα μεγαλύτερη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος καθώς δεν πρέπει να ξεχνάμε και το περιβάλλον κι ό,τι άλλο μπορεί να βάλει ο νους του ανθρώπου.

Προκλήσεις και οφέλη
Από την άλλη, οι τέσσερις βασικές προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζει σήμερα ο χώρος των logistics, δεν είναι άλλες από το κόστος, τα θέματα κυβερνοασφάλειας, την ενσωμάτωση των κάθε λογής δεδομένων από διαφορετικές πηγές εις «πλατφόρμα μία», με ενιαίο και απολύτως εκμεταλλεύσιμο τρόπο, και τέλος, η έλλειψη προσωπικού το οποίο διαθέτει τις κατάλληλες και αναγκαίες για τη σωστή λειτουργία στην εποχή της νέας κανονικότητας, δεξιότητες.

Στις επενδύσεις τους θα πρέπει να υπολογίσουν -εκτός από το απαραίτητο hardware και software- ειδικά κονδύλια για την προσέλκυση, εκπαίδευση και συνεχή επιμόρφωση νέων ταλέντων, που θα «τρέξουν» τα επόμενα χρόνια την επιχείρηση. Για μεγαλύτερη επιτυχία στο τελικό αποτέλεσμα- θα πρέπει να βρουν νέους, συνεργατικούς τρόπους πρόσβασης στα «σιλό» με τα δεδομένα των πελατών τους, όμως, παράλληλα, πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη σημασία στα θέματα προστασίας της ιδιωτικότητας, με αυστηρή εφαρμογή των αναγκαίων πρωτοκόλλων ασφαλείας.

Αν όλα γίνουν όπως πρέπει, με την υλοποίηση των κατάλληλων τεχνολογικών λύσεων, οι εταιρείες θα δουν αισθητή βελτίωση στην εξομάλυνση της λειτουργίας τους παράλληλα με την ενημέρωση σε πραγματικό χρόνο, μείωση των λαθών λόγω της αυτοματοποίησης των διαδικασιών, αύξηση της ταχύτητας σε όλα, βελτίωση του χρόνου ανταπόκρισης στα αιτήματα των πελατών, μεγαλύτερη προσέγγιση και σύνδεση μαζί τους, άμεσο εμπλουτισμό της βάσης δεδομένων της εταιρείας που -με τη σειρά τους- θα τροφοδοτήσουν το σύστημα κι αυτό θα βοηθήσει στην εξαγωγή συμπερασμάτων / προτάσεων για τη λήψη σωστότερων αποφάσεων και, τέλος, αναβάθμιση της ικανοποίησης των πελατών, που είναι και ο τελικός στόχος.

Νούμερα και τάσεις
Στην παγκόσμια ετήσια έρευνα (για δέκατη κατά σειρά χρονιά) των MHI και Deloitte για το 2023, με τίτλο «The Responsible Supply Chain – Transparency, Sustainability and the Case for Business», ποσοστό 74% των ηγετικών στελεχών του κλάδου που ρωτήθηκαν, τόνισαν ότι αυξάνουν πλέον τις επενδύσεις τους σε τεχνολογία / καινοτομία και, μάλιστα, εννιά στους δέκα είναι έτοιμοι να διαθέσουν περισσότερα από 1 εκατ. $, που αντιστοιχεί σε αύξηση της τάξης του 24% σε σύγκριση με τον προηγούμενο χρόνο. Υψηλό ποσοστό, που δείχνει αφενός πόσο πίσω βρίσκονταν ως τώρα, αφετέρου, πόσο επείγονται πλέον να εκσυγχρονίσουν «τα του οίκου τους». Είναι δε, χαρακτηριστικό ότι 36% από αυτούς είναι έτοιμοι να ξεπεράσουν ακόμα και τα 10 εκατ. $ (αύξηση 19%, σε σχέση με το ’22) σε επενδύσεις. Στόχος τους, όπως δήλωσαν στους ερευνητές, η υλοποίηση λύσεων οι οποίες θα συμβάλλουν στην ανθεκτικότητα, στη διαφάνεια αλλά και στη βιωσιμότητα της εταιρείας τους.

Όσο για τις τάσεις που διαμορφώνονται σήμερα (χωρίς αυτό να σημαίνει, βεβαίως, πως όλες αυτές θα ισχύουν και αύριο), κυρίαρχη θέση φαίνεται να καταλαμβάνουν οι εξής:

• Internet των Αντικειμένων και παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο: εδώ μιλάμε για πραγματική επανάσταση σε σύγκριση με το παρελθόν (όπου το «απλό» GPS είχε θεωρηθεί μέγα πλεονέκτημα), τα ευεργετήματα της οποίας απολαμβάνουμε σήμερα όλοι όσοι περιμένουμε ένα δέμα ή μια επιστολή. Χάρη σε μια σειρά από αισθητήρες, γνωρίζουμε εξαρχής πού βρίσκεται η αποστολή μας και παρακολουθούμε την πορεία της, ως την παράδοση στον τελικό προορισμό – φυσικά, σε πραγματικό χρόνο. Μάλιστα, στις περιπτώσεις ‘ευαίσθητων’ φορτίων, άλλοι αισθητήρες μπορούν να παρακολουθούν τα επίπεδα θερμοκρασίας ή υγρασίας, αντιδρώντας αναλόγως αν ξεπεραστούν τα εκ των προτέρων καθορισμένα όρια, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι λειτουργικοί κίνδυνοι κάθε αποστολής και να διευκολυνθεί η λήψη αποφάσεων, όπου χρειαστεί.
• Τεχνητή Νοημοσύνη και Μηχανική Μάθηση: η αξιοποίησή τους είναι βέβαιο ότι θα ανεβάσει σε νέα πίστα την αποδοτικότητα και θα πολλαπλασιάσει τον αριθμό των αυτοματοποιημένων διαδικασιών. Επί πλέον, οι αλγόριθμοι -αν τροφοδοτηθούν με επαρκή σε ποσότητα και ποιότητα δεδομένα, τα οποία θα επεξεργαστούν- μπορούν να προβλέψουν τη ζήτηση ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας, να χαράξουν τις βέλτιστες κινήσεις ενός στόλου οχημάτων ενσωματώνοντας ακόμα και τα χρονοδιαγράμματα της συντήρησής τους, να συμβάλουν στη διαμόρφωση των σωστών αποθεμάτων, αλλά και να συνεργαστούν στην αποδοτική λειτουργία ιδιαίτερα χρήσιμων διαδραστικών chatbots.
• Blockchain και διαφάνεια: Μπορεί να μην αναπτύσσεται εκθετικά (η «ρετσινιά» των κρυπτονομισμάτων δεν φεύγει εύκολα), όμως το Blockchain είναι πάντα εδώ και -ειδικά στον χώρο της τροφοδοτικής αλυσίδας- μπορεί να προσφέρει πολλά. Η ιχνηλάτηση, η διαφάνεια και η εξ ορισμού ασφάλεια αυτών των συστημάτων και των σχετικών εφαρμογών μπορούν να προσφέρουν εγγυήσεις για την προέλευση και γνησιότητα των διακινούμενων προϊόντων, αλλά και την ακριβή τήρηση κανονισμών και προδιαγραφών. Επί πλέον, τα Smart Contracts έρχονται να ενισχύουν ακόμα περισσότερο την ακεραιότητα των συνδεδεμένων με αυτά συμφωνιών και την αυτοματοποιημένη υλοποίηση όρων και πληρωμών (η δυναμική διαμόρφωση της τιμής -dynamic pricing- είναι, επίσης, ένα extra bonus που δεν πρέπει να αγνοηθεί), εξαλείφοντας τυχόν διαφωνίες.
• Αυτόνομα οχήματα και drones: Νεότερη σχετικά προσθήκη στον κλάδο, που δεν έχει ακόμα αναπτυχθεί σημαντικά, όμως, όλα δείχνουν πως όταν αυτό γίνει και η αγορά ωριμάσει, θα γίνουμε μάρτυρες πολλών ανατροπών, ειδικά σ’ ό,τι αφορά στο last mile, με έγκαιρες και έγκυρες παραδόσεις. Μπορεί σήμερα οι από αέρος παραδόσεις να μην ξεπερνούν τις λίγες εκατοντάδες γραμμάρια (είδαμε πχ. beta με παραδόσεις φαρμάκων, εμβολίων κλπ. σε απομακρυσμένα σημεία ή σε νησιά), όμως σε δεύτερη, ωριμότερη φάση, με την κατασκευή των κατάλληλων υποδομών, τα μεγέθη αυτά σίγουρα θα πολλαπλασιαστούν και η γκάμα των αερομεταφερομένων εφοδίων θα διευρυνθεί.
• Βιωσιμότητα και «πράσινα» logistics: οριζόντια (υποχρεωτική) συνθήκη για όλα αυτά και κρίσιμο σημείο για τη βιωσιμότητα τόσο των εταιρειών που θητεύουν στην εφοδιαστική αλυσίδα, όσο και των πελατών της, είναι η λειτουργία με σεβασμό στις επιταγές της βιωσιμότητας. Τα «πράσινα» Logistics είναι ένα στοίχημα που δεν πρέπει να χάσει ο κλάδος, στο πλαίσιο της ανάπτυξής του. Βελτιστοποίηση διαδρομών και κινήσεων, ελαχιστοποίηση του ανθρακικού αποτυπώματος, έγκαιρη μετάβαση σε καθεστώς ηλεκτροκίνησης (αν και εκεί ακούγονται φωνές ότι, μακροπρόθεσμα, ούτε αυτή είναι πολύ φιλική προς το περιβάλλον λύση), συνέργειες συναφών επιχειρήσεων και διαμοιρασμός πόρων, ώστε τα φορτηγά να μην μετακινούνται μισοάδεια, είναι οι βασικοί πυλώνες.
• Εφαρμογές στα κινητά και 5G: Μπορεί τα κινητά τηλέφωνα και οι εφαρμογές που έχουμε εγκατεστημένες σ’ αυτά να αποτελούν, τα τελευταία χρόνια, αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς μας, όμως, για σκεφτείτε πόσο έχουν αλλάξει τη ζωή των επαγγελματιών της τροφοδοτικής αλυσίδας. Όλοι αυτοί, εκεί έξω, έχουν πλέον στο κινητό ή στο tablet τους έναν απίθανο πλούτο γεωχωρικών πληροφοριών και εταιρικών δεδομένων, που περιλαμβάνουν από δρομολόγια και τοποθεσίες αποθηκών έως ψηφιακά έγγραφα για τελωνεία κι άλλες υπηρεσίες, φορτωτικές και κάθε λογής άδειες. Στα καθ’ ημάς μπορεί να μην εφαρμόζονται ακόμα όλα αυτά, αλλά σε διεθνές επίπεδο ισχύουν και -ως γνωστόν- οι διεθνείς μεταφορές δεν γνωρίζουν (στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης) σύνορα.

Μεγάλες προοπτικές
Αξίζει να σημειωθεί πως ο κλάδος των logistics και συνολικά της διαμετακομιστικής βιομηχανίας στη χώρα μας συγκαταλέγεται σ’ αυτούς με τις μεγαλύτερες προοπτικές, τα επόμενα χρόνια, καθώς η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να φτάσει σε υψηλότερες θέσεις. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας (Δείκτης Απόδοσης Logistics) όπως δημοσιεύθηκαν σε σχετική μελέτη της Ernst & Young (EY) τον Οκτώβριο του 2023 (και αναδημοσιεύθηκαν στην ιστοσελίδα RE+D), το 2022 κατέλαβε την 19η θέση παγκοσμίως, από την 42η θέση που κατείχε το 2018, και μοιράζεται πλέον την ίδια θέση με την Κίνα, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Στην κορυφή της σχετικής κατάταξης βρίσκεται η Σιγκαπούρη, ενώ ακολουθούν πάνω από την Ελλάδα, η Φινλανδία, η Δανία, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Ελβετία, η Αυστρία, το Βέλγιο, ο Καναδάς, το Χονγκ Κονγκ, η Σουηδία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Γαλλία, η Ιαπωνία, η Ισπανία, η Ταϊβάν, η Νότια Κορέα και οι ΗΠΑ. Στους επί μέρους δείκτες, η μεγαλύτερη βελτίωση καταγράφηκε στον τομέα της ψηφιοποίησης, ενώ η μικρότερη στα θέματα της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων. Κι είναι ιδιαίτερα θετικό το γεγονός της πρόσφατης υπογραφής MoU μεταξύ του Enterprise Greece και της Ελληνικής Εταιρείας Logistics, με στόχο να αναδειχθεί -μέσω των κατάλληλων ενεργειών και δράσεων- η χώρα σε σημαντικό περιφερειακό και ευρωπαϊκό κόμβο μεταφόρτωσης και logistics.

Για τις πολλές και μεγάλες προκλήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και τη στενή σχέση της με την Πληροφορική μιλούν στο netweek, μεταφέροντας τις γνώσεις και τις εμπειρίες τους, στο πλαίσιο αυτού του Special Report, δυο ειδικοί επί του αντικειμένου: ο Δρ. Βασίλης Ζεϊμπέκης, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και πρόεδρος του ΔΣ της Ελληνικής Εταιρείας Logistics, και ο Παναγιώτης Οικονόμου, Chief Information Officer της BOX NOW, ταχυμεταφορικής εταιρείας που ειδικεύεται στην παράδοση μέσω ψηφιακά ελεγχόμενων θυρίδων (lockers).

Δρ. Βασίλης Ζεϊμπέκης: Πολλαπλές προκλήσεις στο κύκλωμα εφοδιασμού
Με πολύχρονη ενασχόληση στον χώρο της εφοδιαστικής αλυσίδας, αλλά και παράλληλη ακαδημαϊκή καριέρα στο πανεπιστήμιο Αιγαίου, ο Δρ. Βασίλης Ζεϊμπέκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics, ‘θέτει τον δάκτυλο επί τον τύπο των ήλων’, όσον αφορά στις επιδόσεις των ελληνικών εταιρειών, προβάλλοντας ως ενθαρρυντική ένδειξη το γεγονός ότι αυτή την περίοδο «τρέχουν» πολλά πιλοτικά και έχουν ήδη εγκατασταθεί τεχνολογίες Industry 4.0 σε επιχειρήσεις.

Ποιες είναι οι μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο τομέας της εφοδιαστικής αλυσίδας και πώς μπορεί η ψηφιακή τεχνολογία να συμβάλει στην αντιμετώπισή τους;

Οι προκλήσεις στον τομέα της εφοδιαστικής αλυσίδας είναι πολλαπλές και αφορούν σε όλο το κύκλωμα εφοδιασμού. Οι πόλεμοι που μαίνονται σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, η υπέρμετρη ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου, οι επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, καθώς και η κλιματική κρίση είναι μερικές από τις αίτιες που παρουσιάζονται αναταραχές στο παγκόσμιο, αλλά και στο εθνικό δίκτυο εφοδιασμού. Οι ψηφιακές τεχνολογίες στον τομέα της εφοδιαστικής αλυσίδας περιλαμβάνουν ενδεικτικά την υιοθέτηση αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης, ρομποτικά συστήματα, εξοπλισμό επαυξημένης πραγματικότητας, αυτοματισμούς σε αποθηκευτικούς χώρους και στις μεταφορές και μπορούν να συμβάλουν σε πολύ μεγάλο βαθμό στην υποστήριξη του συνόλου των διαδικασιών σε ένα κύκλωμα εφοδιασμού.

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορούν να υιοθετήσουν εύκολα τεχνολογίες Logistics 4.0; Τι αναφέρουν οι πάροχοι ψηφιακών τεχνολογιών;

Η πλειονότητα των εταιρειών έχει αντιληφθεί τη σημασία του ψηφιακού μετασχηματισμού όλων των βασικών διαδικασιών της αλυσίδας εφοδιασμού (με έμφαση στο εκτελεστικό σκέλος, ήτοι αποθήκευση, μεταφορές, διανομή, επιστροφές). Από πρόσφατη έρευνα που διεξάγαμε, φαίνεται πως μεγάλες και ισχυρές εταιρείες με πάνω από 250 άτομα προσωπικό μπήκαν στη διαδικασία να αλλάξουν τις δομές τους προς το «ψηφιακότερο». Αυτό δείχνει ότι η συγκεκριμένη αλλαγή υιοθετείται όταν μία επιχείρηση θεωρεί ότι βρίσκεται σε σχετική ασφάλεια για να υλοποιήσει αλλαγές, άρα τα στελέχη των ΜμΕ φαίνεται ότι έχουν παγιδευτεί στη λογική «το επείγον τρώει το σημαντικό». Είναι σημαντικό να τονισθεί πως η καθημερινότητα των ΜμΕ δεν αφήνει πολλά περιθώρια για μετεξέλιξη, ενώ οι πάροχοι ψηφιακών τεχνολογιών δεν έχουν καταφέρει ακόμα να πείσουν σε μεγάλο βαθμό ότι τα ψηφιακά προϊόντα λύνουν προβλήματα και μειώνουν τα λειτουργικά κόστη των εταιρειών. Σε κάθε περίπτωση, είναι ενθαρρυντικό πως αυτή την περίοδο «τρέχουν» πολλά πιλοτικά και έχουν εγκατασταθεί τεχνολογίες Industry 4.0 σε επιχειρήσεις.

Ποια είναι τα εμπόδια και τι θα πρέπει να προσέξουν οι επιχειρήσεις κατά τον ψηφιακό τους μετασχηματισμό; Ποιος ο ρόλος του κράτους;

Τα προβλήματα στο εσωτερικό περιβάλλον των επιχειρήσεων εξακολουθούν να περιλαμβάνουν την έλλειψη ψηφιακής κουλτούρας, το υψηλό κόστος απόκτησης τεχνολογιών logistics 4.0 καθώς και την έλλειψη δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού. Ως εκ τούτου, είναι αναγκαία η εξασφάλιση ανθρώπινου δυναμικού με τις απαραίτητες ψηφιακές δεξιότητες, είτε σε τεχνικό επίπεδο (προγραμματιστές, τεχνικοί ασφάλειας, αναλυτές δεδομένων κλπ.) είτε στους χρήστες απ’ όλα τα τμήματα, αλλά και στα διευθυντικά στελέχη που θα «τρέξουν» τα έργα ψηφιακού μετασχηματισμού.

Η Πολιτεία, από την πλευρά της, πρέπει να υιοθετήσει μια πιο ξεκάθαρη Εθνική Ψηφιακή Στρατηγική, να δημιουργήσει ένα action plan και να θέσει στόχους για την επόμενη πενταετία. Παράλληλα, πρέπει να δώσει όλα τα απαραίτητα εργαλεία στις εταιρείες (π.χ. εκπαιδευτικά προγράμματα, φοροαπαλλαγές, υπεραποσβέσεις), ώστε να καταστήσει περισσότερο ελκυστικό τον ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν είναι μόνο θέμα υιοθέτησης τεχνολογιών! Περιλαμβάνει κι άλλα συστατικά όπως, για παράδειγμα, εταιρικές διαδικασίες, ανθρώπους, συνεργάτες, μα πάνω απ’ όλα μια νέα κουλτούρα, την οποία πρέπει να αποκτήσει κάθε εταιρεία που θέλει να πετύχει τη μετάβασή της στην ψηφιακή εποχή

Ποιο είναι σήμερα το στίγμα του τομέα της εφοδιαστικής αλυσίδας σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, με βάση και τις πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις;

Οι μεγαλύτερες ναυτιλιακές εταιρείες μεταφορών εμπορευματοκιβωτίων όπως και πολλά πετρελαιοφόρα, αποφεύγουν πλέον τη διαδρομή της Ερυθράς Θάλασσας και τη Διώρυγα του Σουέζ, επιλέγοντας αντ’ αυτού ένα μεγαλύτερο και πιο δαπανηρό ταξίδι, γύρω από την Αφρική και το Ακρωτήριο Καλής Ελπίδας. Απόρροια της ως άνω κατάστασης, σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιευμένα στοιχεία, είναι περισσότερα από 350 εμπορικά πλοία έχουν επιλέξει τον περίπλου της Αφρικής, με 3.300 ναυτικά μίλια επιμήκυνση ταξιδιού, αυξημένη κατά 10 έως 14 ημέρες χρονική διάρκεια, μείωση κατά 70% του αριθμού των εμπορευματοκιβωτίων που περνούν από την Ερυθρά, καθώς επίσης μείωση κατά 2% των εξαγωγών της Ε.Ε. τον Δεκέμβριο του 2023 και των εισαγωγών κατά 3,1%. Στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, οι επιχειρήσεις καταγράφουν σημαντικά προβλήματα στις αλυσίδες εφοδιασμού τους, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων οικονομιών όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία.

Μάλιστα, σύμφωνα με την έρευνα, ο μεταποιητικός κλάδος στην Ελλάδα, ένα από τα κράτη-μέλη της ΕΕ που βρίσκονται πιο κοντά στη Διώρυγα του Σουέζ, ήταν μεταξύ εκείνων που επλήγησαν σκληρότερα. Οι καθυστερήσεις στους χρόνους παράδοσης ενισχύουν τους φόβους ότι η συνεχιζόμενη αναταραχή στην Ερυθρά Θάλασσα θα δημιουργήσει πληθωριστικές πιέσεις στην οικονομία της Ευρώπης και θα προκαλέσει δυσκολίες στον ευρωπαϊκό μεταποιητικό κλάδο, ο οποίος προσπαθεί να διαχειριστεί την αδύναμη ζήτηση από την αγορά.

Παναγιώτης Οικονόμου: Είμαστε στο σταυροδρόμι logistics και IT
Στο όνομα των νέων τεχνολογιών «ομνύει» ο CIO της BOX NOW, Παναγιώτης Οικονόμου, θεωρώντας ότι η σωστή ενσωμάτωση και διαχείρισή τους από τις εταιρείες του κλάδου των logistics μπορεί να κάνει τη διαφορά στη διεκδίκηση της επιτυχίας και να της προσδώσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, αυξάνοντας την αποδοτικότητα, βελτιώνοντας την ακρίβεια στη λειτουργία και, εν τέλει, ενισχύοντας την ικανοποίηση του πελάτη.

Ποιες είναι οι μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο κλάδος των Μεταφορών και των Logistics και πώς μπορεί η ψηφιακή τεχνολογία να συμβάλει στην αντιμετώπισή τους;

Ο κλάδος μας αντιμετωπίζει μια σειρά από σημαντικές προκλήσεις στη σημερινή εποχή, καθώς και πολλές ευκαιρίες μέσω της ψηφιακής τεχνολογίας για τη βελτίωση και την αποδοτικότητα των διαδικασιών, όπως αντιμετωπίζουμε και εμείς. Θα αναφέρω τα δυο πιο σημαντικά για εμάς . Πρώτο είναι η ασφάλεια δεδομένων. Καθώς οι εταιρείες ψηφιοποιούν τις δραστηριότητές τους, το απόρρητο και η ασφάλεια των δεδομένων γίνονται κρίσιμα ζητήματα. Η διαφύλαξη των δεδομένων πελατών, η συμμόρφωση με τους κανονισμούς προστασίας δεδομένων και η προστασία από απειλές στον κυβερνοχώρο απαιτούν ισχυρά μέτρα κυβερνοασφάλειας. Το δεύτερο και εξίσου σημαντικό, είναι οι αυξημένες πελατειακές προσδοκίες: Οι πελάτες αναμένουν ταχύτερες παραδόσεις, πλήρη διαφάνεια και υψηλότερη ποιότητα υπηρεσιών, κάνοντας τη χρήση όλο και περισσότερης τεχνολογίας κάτι παραπάνω από επιτακτική.

Η ψηφιακή τεχνολογία προσφέρει πολλαπλές λύσεις για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων στον κλάδο των μεταφορών και των logistics. Η Αυτοματοποίηση και η Ρομποτική, οι Πλατφόρμες Διαχείρισης Αλυσίδας Εφοδιασμού, οι τεχνολογίες IoT και η Ευφυής Ανάλυση Δεδομένων είναι μερικά παραδείγματα που θα μπορούσαν να ενσωματωθούν στο τομέα. Η ενσωμάτωση, φυσικά, απαιτεί σημαντική επένδυση, τόσο σε χρηματοοικονομικούς όσο και σε ανθρώπινους πόρους, από την πλευρά των εταιρειών.

Με δεδομένο ότι η ψηφιοποίηση των πάντων παίζει καίριο ρόλο στη λειτουργία της εταιρείας σας, ποιες τεχνολογίες χρησιμοποιείτε στην καθημερινότητά σας;

Η ψηφιοποίηση στις εταιρείες Logistics, ειδικά αυτές που προσφέρουν υπηρεσίες παράδοσης δεμάτων μέσω lockers, σαν την BOX NOW, είναι κρίσιμης σημασίας για την αποδοτικότητα, την ασφάλεια και τη βελτίωση της εμπειρίας του πελάτη. Στη BOX NOW, άλλωστε, μας αρέσει να αναφέρουμε συχνά ότι στεκόμαστε στο σταυροδρόμι logistics και IT, κάνοντας χρήση όσο περισσότερο state of the art τεχνολογίας είναι δυνατό.

Ενδεικτικά, κάποιες από τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούμε σε καθημερινό επίπεδο είναι:
1. Συστήματα Διαχείρισης Παραγγελιών (Content Management System): Core system το οποίο αναπτύξαμε στην BOX NOW, που βοηθά στην ακριβή παρακολούθηση των δεμάτων καθ’ όλη τη ‘διάρκεια ζωής’ τους, διαχείριση συνδέσεων με ηλεκτρονικά καταστήματα κ.ο.κ.
2. Συστήματα Ταυτοποίησης και Πρόσβασης: Χρησιμοποιούνται για την ασφαλή πρόσβαση στα lockers, μέσω κωδικών QR και κωδικών PIN
3. Τεχνολογίες ΙοΤ (Internet of Things): Επιτρέπουν την τηλεμετρία και την εξ αποστάσεως διαχείριση των lockers, μέσω της παρακολούθησης της κατάστασής τους
4. Πρόσθετα (Plugins) για Πλατφόρμες Ηλεκτρονικού Εμπορίου: Προσφέρουν ολοκληρωμένες λύσεις για τη διαδικασία παραγγελίας και παράδοσης, βελτιώνοντας την εμπειρία του πελάτη.
5. Συστήματα Διαχείρισης Στόλου (Fleet Management Systems): Βοηθούν στην αποδοτική παρακολούθηση των μεταφορικών, μειώνοντας το κόστος και βελτιστοποιώντας τους χρόνους παράδοσης.
6. Αναλυτικά Εργαλεία και Big Data: Για την ανάλυση δεδομένων και τη βελτίωση της λήψης αποφάσεων, προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες για τη βελτιστοποίηση της αλυσίδας εφοδιασμού.
7. Ψηφιακές Υπηρεσίες Πληρωμών: Διευκολύνουν τις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και πελατών, καθώς και την άμεση πληρωμή των υπηρεσιών παράδοσης.
Η σωστή ενσωμάτωση και διαχείριση αυτών των τεχνολογιών μπορεί να κάνει τη διαφορά στην επιτυχία μιας εταιρείας logistics, αυξάνοντας την αποδοτικότητα, την ακρίβεια και την ικανοποίηση του πελάτη.

Ποιος είναι ο ρόλος και η σημασία των παρόχων, στην ομαλή λειτουργία σας και τι προοπτικές διανοίγονται με την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης;

Οι τεχνολογικοί πάροχοι παίζουν κρίσιμο ρόλο στην ομαλή λειτουργία της εταιρείας μας, καθώς αποτελούν τον κρίκο που συνδέει τις επιχειρηματικές δραστηριότητές μας με τις τεχνολογικές λύσεις και υπηρεσίες. Η σημασία τους μπορεί να αναλυθεί σε πολλαπλά επίπεδα όπως Τεχνολογική Υποστήριξη και Ενσωμάτωση, Διαχείριση Υλικοτεχνικών Πόρων, Καινοτομία και Εξέλιξη
Όσον αφορά τις προοπτικές που διανοίγονται με την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) σε μια εταιρεία σαν τη δική μας, αυτές είναι πολλές και ποικίλες: αυτοματοποίηση διαδικασιών, εξατομικευμένη εμπειρία του πελάτη, ενίσχυση της ασφάλειας, προσβασιμότητα και συμμετοχικότητα, αυτοματοποιημένη ταξινόμηση και διαλογή, προηγμένη ανάλυση δεδομένων και βελτιστοποίηση της ενεργειακής απόδοσης.
Η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στις λειτουργίες των εταιρειών logistics που χρησιμοποιούν lockers μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές βελτιώσεις στην αποδοτικότητα, την ασφάλεια και την εμπειρία του πελάτη, ανοίγοντας νέους δρόμους για καινοτομία και ανάπτυξη. Επίσης, δεν βελτιώνει μόνο την αποδοτικότητα και την ακρίβεια, αλλά δημιουργεί μια πιο προσαρμόσιμη και ευέλικτη υποδομή, ικανή να ανταποκριθεί στις συνεχώς μεταβαλλόμενες ανάγκες της αγοράς και των πελατών.

Υπάρχει ενίσχυση, στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού και της ανάπτυξής σας, από εθνικούς ή ευρωπαϊκούς φορείς και,αν ναι, σε τι συνίσταται;

Ένα σημαντικό πρόγραμμα που αφορά στην ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό των εταιριών του χώρου είναι ο Αναπτυξιακός Νόμος «Ελλάδα Ισχυρή Ανάπτυξη» ο οποίος παρέχει ρυθμίσεις και καινοτομίες για την υποστήριξη των επιχειρήσεων μέσω σειράς μέτρων. Σ’ αυτές περιλαμβάνονται υπηρεσίες για τη διαχείριση της αλλαγής, τον μετασχηματισμό της διεύθυνσης ανθρώπινου δυναμικού, την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού, συμβουλευτικές υπηρεσίες επιμόρφωσης και ανάπτυξης, συμβουλευτική σχημάτων επιβράβευσης και ανταμοιβών, αλλά και εργαλεία ανάλυσης του εργατικού δυναμικού. Επίσης, κάθε χρόνο υπάρχουν προγράμματα με κεντρικό γνώμονα το ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων, ώστε να αποκτήσουν οι επιχειρήσεις τα εργαλεία και τη κουλτούρα που χρειάζονται.

Όλα αυτά τα προγράμματα δίνουν έμφαση στην υποστήριξη της ανάπτυξης, την αύξηση της απασχόλησης, τη βελτίωση των δεξιοτήτων και την κοινωνική συνοχή, προσφέροντας στις εταιρίες Logistics σημαντική ευκαιρία για εκσυγχρονισμό και ανάπτυξη μέσω εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων. Η εφαρμογή τους μπορεί να συμβάλλει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και τη βιωσιμότητα των εταιριών στον τομέα των logistics, ενώ παράλληλα συμβάλλει και στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας.