Εν μέσω του ψηφιακού μετασχηματισμού οι τεχνολογίες Blockchain, αν αξιοποιηθούν με τον κατάλληλο τρόπο, μπορούν να αποτελέσουν ένα πολύτιμο εργαλείο το οποίο προσφέρει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα αποκεντρωμένων υπηρεσιών, τη διασφάλιση των δεδομένων και την απαιτούμενη διαφάνεια.
Στο Blockchain in Business Conference 2020 που πραγματοποιήθηκε εξ’ ολοκλήρου διαδικτυακά, αναδείχθηκαν οι προοπτικές και η επίδραση των τεχνολογιών Blockchain για τις επιχειρήσεις και τους μεγάλους οργανισμούς, όπως τις βιώνουν και τις μελετάνε στελέχη και επιστήμονες από την Ελλάδα και τον διεθνή χώρο. Συντονιστής του συνεδρίου ήταν ο Κώστας Καλογεράκης, Vice-Chairman του Hellenic Blockchain Hub & Chief Innovation Officer της Crowdpolicy και το συνέδριο διοργανώθηκε από την Boussias Communications σε συνεργασία με το Hellenic Blockchain Hub.

Το Blockchain στον επιχειρηματικό κόσμο
Το συνέδριο άνοιξε, από πλευράς ομιλητών, με την τοποθέτηση του Marek Sobieniecki, Global Strategic Partnerships του IKEA Clean Energy Services, ο οποίος μίλησε για τη μεταβατική περίοδο που βιώνουμε, λόγω του ψηφιακού μετασχηματισμού, με βασικά χαρακτηριστικά της την αποκέντρωση και την ψηφιοποίηση. Βάση αυτών ακριβώς των χαρακτηριστικών η χρήση των αποκεντρωμένων τεχνολογιών DLT (Distributed Ledger Technologies) αποτελεί το θεμέλιο της οικοδόμησης του Web 3.0. Μέσω αυτών των τεχνολογιών οι επιχειρήσεις που θα καταφέρουν να τις αξιοποιήσουν σωστά θα είναι ικανές να επιταχύνουν την ψηφιακή τους μετάβαση και τελικά να διαπρέψουν στον κλάδο τους. O Dr. Philipp Sandner, ιδρυτής του Frankfurt School Blockchain Center, συγγραφέας και επενδυτής, ανέλυσε ενδελεχώς τα στάδια της ψηφιοποίησης του ευρώ, τα οποία θα αποτελέσουν και τη βάση για τα επερχόμενα επιχειρηματικά μοντέλα. Καθώς η τεχνολογική πρόοδος των DLT ακολουθεί μια εκθετική πορεία, καθοριστικό παράγοντα για την εφαρμογή τους στις επιχειρήσεις, αλλά και ευρύτερα στις λειτουργίες των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα παίξουν οι κανονισμοί που θα τεθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Παράλληλα η περίοδος που διανύουμε έχει στιγματιστεί αδιαμφισβήτητα από την πανδημία που ταλανίζει τον πλανήτη και επηρεάζει κάθε είδους οικονομική δράση. Λόγω αυτών των συνθηκών, η Josina Rodrigues, Blockchain Consultant & Advisor, αναφέρθηκε στη συνεισφορά των δομών Blockchain στη διαμόρφωση της στρατηγικής των επιχειρήσεων στην post-COVID-19 εποχή. Καθώς οι δομές Blockchain προσφέρουν τη δυνατότητα δημιουργίας ψηφιακών νομισμάτων, smart contracts, αλλά και την ασφαλή αρχειοθέτηση εγγράφων αποτελούν ένα πολύτιμο εργαλείο για κάθε βήμα της στρατηγικής διαχείρισης του νέου επιχειρηματικού περιβάλλοντος που αναδύεται μέσα από τις ανακατατάξεις που προέκυψαν από την πανδημία.

Επισημαίνοντας πως το Blockchain θα αποτελέσει το έναυσμα για μια εκθετική εξέλιξη, ο Bασίλειος Πιερράκος, Innovation Leader Greece & CESA South Cluster της ΕΥ, δήλωσε πως «τα οφέλη που θα έχει το Blockchain για τα δίκτυα των επιχειρήσεων και το ευρύτερο επιχειρηματικό οικοσύστημα προσομοιάζουν εκείνα που είχε το ERP για τις μεμονωμένες επιχειρήσεις». Παράλληλα, επισήμανε τις τέσσερις σημαντικότερες αλλαγές που έλαβαν χώρα στο οικοσύστημα του Blockchain το περασμένο έτος. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στην εντυπωσιακή πρόοδο της Κίνας στο χώρο του Blockchain, γεγονός που πέρασε απαρατήρητο λόγω της πανδημίας, στη ραγδαία ανάπτυξη των DeFi (Decentralized Finance), στη συνεχώς αυξανόμενη υιοθέτηση των δημόσιων δομών Blockchain και στην εκβιομηχάνιση των ιδιωτικών τεχνολογιών με την εισαγωγή του baseline protocol.

Στο ίδιο πνεύμα, ο Νίκος Καραπανάγου, Director, Enterprise Digital της PwC, επισήμανε πως οι τεχνολογίες Blockchain έχουν τη δυναμική να αυξήσουν το παγκόσμιο GDP κατά 1,76 τρισ. δολάρια εντός της ερχόμενης δεκαετίας. Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι βρισκόμαστε ακόμα στα πρώτα στάδια της εξέλιξη αυτών των τεχνολογιών και πως η πρόοδος που θα ακολουθήσει θα είναι ραγδαία και εκθετική. Βασικοί τομείς υιοθέτησης των νέων τεχνολογιών αποτελούν οι κλάδοι των πληρωμών και των ευρύτερων οικονομικών εργαλείων, των συμβολαίων, του ακριβή προσδιορισμού της ταυτότητας και της προέλευσης των δεδομένων, αλλά ακόμη και της αύξησης του customer engagement.

Η Εύα Καϊλή, Ευρωβουλευτής της Προοδευτικής Συμμαχίας των Σοσιαλδημοκρατών, περιέγραψε τα βήματα που πραγματοποιούνται για την εδραίωση ενός πλαισίου λειτουργίας των εργαλείων που προσφέρουν οι Blockchain τεχνολογίες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζει το κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο, ώστε να υπάρχει ασφάλεια τόσο κατά την πραγματοποίηση επενδύσεων, όσο και κατά την ενσωμάτωση αυτών των τεχνολογιών με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την αυτοματοποίηση διαδικασιών. Επίσης, προβλέπεται μια επένδυση περίπου 100 εκατ. ευρώ σε Blockchain projects στο επόμενο σχέδιο του προγράμματος InvestEU με στόχο να γίνει μόχλευση αυτού του κεφαλαίου και η επένδυση να φτάσει το ύψος των 400 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, η δημιουργία ενός ψηφιακού ευρώ έχει ιδιαίτερη σημασία στην παρούσα φάση, καθώς η Κίνα με το δικό της ψηφιακό νόμισμα και το Facebook με το DIEM κινούνται σε προσπάθειες δημιουργίας νομισμάτων παγκόσμιας εμβέλειας, τα οποία θα βρίσκονται στον έλεγχο τους. Στόχος λοιπόν είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση με την εδραίωση νέων νομοθετικών και κανονιστικών πλαισίων να καταφέρει να ηγηθεί της θεσμοθέτησης των νέων τεχνολογιών, ορίζοντας αρχές, αξίες και κατευθύνσεις στην ψηφιοποίηση των οικονομικών συστημάτων και στη διαχείριση των δεδομένων.

Εν συνεχεία, ο Δρ. Δημήτριος Σαλαμπάσης, Assistant Professor, FinTech Innovation and Entrepreneurship Director του Master of Financial Technologies Swinburne University of Technology της Αυστραλίας, παρουσίασε διάφορες πτυχές του National Blockchain Roadmap της Αυστραλίας. Στόχος του συγκεκριμένου σχεδιασμού είναι να προσδιοριστούν οι τρόποι με τους οποίους θα αξιοποιηθούν οι Blockchain τεχνολογίες προς όφελος της Αυστραλιανής οικονομίας εντός της επόμενης πενταετίας, ώστε να επιτευχθεί μια νέα οικονομική άνοδος και μια βελτίωση της παραγωγικότητας.

Πρακτικές εφαρμογές του Blockchain
Ένας από τους πολλούς τομείς όπου η υιοθέτηση των τεχνολογιών του Blockchain παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι αυτός της ενέργειας και σε αυτή τη θεματική ενότητα επικεντρώθηκαν οι παρουσιάσεις των δύο επόμενων ομιλητών. Ο Γιώργος Χριστόπουλος, Επικεφαλής Σύμβουλος Περιβαλλοντικής Πολιτικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τόνισε πως η πράσινη μετάβαση του τομέα της ενέργειας θα ακολουθήσει ένα πιο αποκεντρωμένο μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης, το οποίο είναι άμεσα συνδεδεμένο με τις τεχνολογίες Blockchain. Πραγματοποιείται μια μετάβαση σε ένα σύστημα όπου οι καταναλωτές αντί να είναι αυστηρώς παθητικοί μπορούν να γίνουν ενεργητικοί και να μετατραπούν και οι ίδιοι σε μικρούς παραγωγούς. Παράλληλα, ο κύριος Χριστόπουλος αναφέρθηκε σε μια μεγάλη κρατική πρωτοβουλία ύψους 850 εκατ. ευρώ για την εγκατάσταση smart meters σε όλα τα νοικοκυριά της χώρας. Γεγονός που θα επιτρέψει την εύκολη ψηφιοποίηση όλου του ενεργειακού συστήματος.

«Βρισκόμαστε στην εποχή των prosumers», δήλωσε χαρακτηριστικά η Bara Greplova, Co-Chair WG Energy στην INATBA, αναφερόμενη στη μετατροπή των καταναλωτών ενέργειας σε παραγωγούς. Καθώς λοιπόν ο ενεργειακός κλάδος βιώνει μια μετάβαση σε πιο αποκεντρωμένες δομές, οι τεχνολογίες Blockchain μπορούν να αποτελέσουν τον συνδετικό κρίκο μεταξύ των συνεχώς εξελισσόμενων τεχνολογιών παραγωγής ενέργειας που συνδυαστικά θα οδηγήσουν στον ενεργειακό εκδημοκρατισμό. Μια σημαντική πρόκληση λοιπόν αποτελεί η δημιουργία κανονιστικών και νομοθετικών πλαισίων για την ομαλή μετάβαση των παλαιών legacy systems και των εδραιωμένων υποδομών σε αυτή τη νέα πραγματικότητα.

Ο Nicolas Weber, Business Development, Sales Manager, Project Lead στην Amazing Blocks και Blockchain Enthusiast, εξήγησε πώς μέσω της χρήσης των αποκεντρωμένων τεχνολογιών μπορεί να πραγματοποιηθεί μια διαδικασία tokenization οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου για τη δημιουργία μετοχικών κεφαλαίων, καθώς με αυτόν τον τρόπο υπάρχει η δυνατότητα ρευστοποίησης ακόμα και άυλων περιουσιακών στοιχείων. Αυτή η διαδικασία εφαρμόζεται ήδη στο Λιχτενστάιν χάρη στο Liechtenstein Token Act μέσω του οποίου καθίσταται δυνατή η άμεση μετατροπή περιουσιακών στοιχείων σε token χωρίς την ανάγκη χρονοβόρων και πολυέξοδων διαδικασιών.

Οι δομές Blockchain αποτελούν, επίσης, ένα πολύτιμο εργαλείο για τη δημιουργία και την ομαλή λειτουργία των έξυπνων πόλεων. Για αυτό το λόγο οι επόμενοι ομιλητές επικεντρώθηκαν στους τρόπους αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών προς αυτή τη κατεύθυνση. Ο Ανδρέας Ευθυμίου, Δήμαρχος Μοσχάτου-Ταύρου, περιέγραψε πώς μπορούν οι τεχνολογίες του Blockchain να αξιοποιηθούν από την τοπική αυτοδιοίκηση. Συγκεκριμένα, τον περασμένο Αύγουστο το δημοτικό συμβούλιο του δήμου Μοσχάτου -Ταύρου αποφάσισε ομόφωνα την υλοποίηση ενός πιλοτικού προγράμματος με τη χρήση δομών Blockchain για την ασφαλή διακίνηση εγγράφων και πληροφοριών του δήμου. Σύμφωνα με τον κύριο Ευθυμίου, ο Δήμος Μοσχάτου-Ταύρου είναι ο πρώτος οργανισμός τοπικής αυτοδιοίκησης που έχει υιοθετήσει τις τεχνολογίες Blockchain μέσω μιας εφαρμογής που διακρίθηκε σε πανευρωπαϊκό επίπεδο στο διαγωνισμό καινοτομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο digital innovation challenge.

Ακολούθως, ο Stefan Junestrand, PhD Architect, CEO της Grupo Tecma Red, επισήμανε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πόλεις, αλλά και τα ίδια τα κράτη τόσο σε κοινωνικά θέματα, όσο και σε οικονομικά και περιβαλλοντικά. Καθώς όμως οι τεχνολογίες του Blockchain παρέχουν σταθερότητα, διαφάνεια, κυβερνοασφάλεια και εμπιστοσύνη, αποτελούν την κατάλληλη λύση για τη διακυβέρνηση των έξυπνων πόλεων. Παράλληλα, αν το Blockchain συνδυαστεί με τα data analytics μπορεί να επιταχύνει ακόμα περισσότερο την οικονομική ανάπτυξη των έξυπνων πόλεων, σύμφωνα με τον Δρ. Γιάννη Καραμήτσο, Digital Transformation Technology Director, Blockchain Lead Practice της Orange Business Services στο Ντουμπάι. Οι δομές Blockchain παρέχουν τη δυνατότητα συναλλαγών με έναν αποκεντρωμένο και ασφαλή τρόπο, ενώ συγχρόνως χάρη στα smart contracts το Blockchain έχει την ικανότητα να ελέγχει τις συναλλαγές των κατοίκων της έξυπνης πόλης χωρίς την ανάγκη διαμεσολαβητών. Παράλληλα, τα data analytics διευκολύνουν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων μέσω διαγνωστικών και προγνωστικών διαδικασιών.

Ο Δρ. Κωνσταντίνος Βότης, Ερευνητής στο ΕΚΕΤΑ/ΙΠΤΗΛ, παρουσίασε μια αναλυτικότατη περιγραφή ποικίλων υλοποιήσεων των Blockchain εφαρμογών που πραγματοποιούνται αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, ο Δρ. Βότης συμμετείχε στη συγγραφή του report που παρουσιάστηκε εντός του Νοεμβρίου από το EU Blockchain Obserbatory & Forum, στο οποίο καταγράφεται η εξέλιξη του Blockchain οικοσυστήματος. Κάποιοι από τους κλάδους στους οποίους αναφέρθηκε είναι αυτοί της φαρμακοβιομηχανίας, της υγειονομικής περίθαλψης, των κυβερνητικών υπηρεσιών, της ενέργειας και των μεταφορών.
Στις χρήσεις του Blockchain στον τραπεζικό κλάδο εστίασε ο Μάνος Γιακουμέλης, CPO της Norbloc. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε λύσεις που οδηγούν στην βελτίωση της διαδικασία «know your customer» αναβαθμίζοντας τελικά το customer experience και συνδέοντας οργανισμούς όπως οι τράπεζες, οι κυβερνητικοί θεσμοί και οι fintech επιχειρήσεις.

H Μαρίνα Νιφόρου, Adjunct Professor στο The Future of Work της HEC Paris, παρουσίασε, εν συνεχεία, την αξία των δομών Blockchain στην ομαλή και απρόσκοπτη λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων. Η οργάνωση των εφοδιαστικών αλυσίδων είναι μια διαδικασία ιδιαίτερα σύνθετη και πολυέξοδη καθώς το κόστος λειτουργίας τους ανέρχεται μέχρι και στα 2/3 του τελικού κόστους των προϊόντων. Επίσης, η ανάγκη ψηφιοποίησης είναι μεγάλη καθώς το 7% της συνολική αξίας του εμπορεύματος απορροφάται από τα κόστη των έντυπων καταγραφών. Οι Blockchain τεχνολογίες λοιπόν είσαι σε θέση να παρέχουν την απαιτούμενη διαφάνεια, την αυτοματοποίηση και να διασφαλίζουν τη βιωσιμότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας μέσω της ψηφιοποίησης που προσφέρουν.

Στις ευκαιρίες που αναδύονται μέσα από τη μεγάλη κρίση που βιώνει ο πλανήτης λόγω της πανδημίας επικεντρώθηκε η ομιλία της Μαρίζας Μέλλιου, Group Audit Director, Internal Audit Team του ΟΠΑΠ. Εν μέσω αυτής της κατάστασης, τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία και τα κρυπτονομίσματα που βασίζονται στην τεχνολογία του Blockchain, καθώς και ο εναλλακτικός χρηματοοικονομικός χώρος που έχει δημιουργηθεί, τείνουν να εξελίσσονται με ραγδαίους ρυθμούς, κυρίως λόγω της ευρύτερης ψηφιοποίησης που επιτάσσουν οι περιστάσεις.

Η παρουσίαση του Γιώργου Κορφιάτη, Προϊστάμενου της Διεύθυνσης Συστημάτων Πληρωμών στην Τράπεζα της Ελλάδος είχε ως θέμα το ψηφιακό ευρώ επισημαίνοντας πως η τεχνολογία αποτελεί τον λιγότερο καθοριστικό παράγοντα για την εφαρμογή του d-euro. Η υιοθέτηση του αποτελεί κυρίως μια πολιτική απόφαση η οποία και θα προσδιορίσει την τεχνολογία που θα χρησιμοποιηθεί. «Η τράπεζα της Ελλάδος μελετά και αναλύει τις εξελίξεις στο χώρο των καινοτομιών με κύριους γνώμονες την ασφάλεια, την αποδοτικότητα, και την παροχή ίσων ευκαιριών στους συμμετέχοντες στην αγορά», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Κατάλληλη στιγμή επένδυσης στο BlockchainΤο συνέδριο ολοκληρώθηκε με ένα ενδιαφέρον πάνελ στο οποίο συμμετείχαν η Αγγελική Δεδοπούλου, Board Member στο Hellenic Blockchain Hub, ο Γιώργος Πάνου, Board Member στο Hellenic Blockchain Hub, ο Mαρίνος Ξυναριανός, Γενικός Γραμματέας στο Hellenic Blockchain Hub, Chief Digital Officer – FintelioX Director στην Crowdpolicy και ο Παναγιώτης Ζαραφίδης, Head of Software Development Department στον ΑΣΕΠ. Τον συντονισμό του πάνελ είχε ο Κώστας Καλογεράκης. Οι συμμετέχοντες συμφώνησαν ότι η τεχνολογία Blockchain βρίσκεται στα αρχικά της στάδια, οπότε είναι η καταλληλότερη στιγμή για να αποκτήσουν οι πολίτες και οι επιχειρήσεις τις κατάλληλες ψηφιακές δεξιότητες, ώστε να συμμετάσχουν στη ραγδαία εξέλιξη που θα ακολουθήσει. Στις εφαρμογές του Blockchain στο δημόσιο τομέα αναφέρθηκε η Αγγελική Δεδοπούλου επισημαίνοντας πως το Blockchain δεν παρέχει το δικαίωμα στη λήθη που απαιτεί το GDPR, γεγονός που πρέπει να λαμβάνεται πάντα υπ’ όψιν στις εφαρμογές που χρησιμοποιείται.

Παραμένοντας στο χώρο του δημόσιου τομέα, ο Παναγιώτης Ζαραφίδης αναφέρθηκε στις χρήσεις που έχει η τεχνολογία Blockchain στον ΑΣΕΠ. Συγκεκριμένα, η ομάδα του ΑΣΕΠ τρέχει ένα τριετές πιλοτικό project στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος QualiChain με στόχο την αποκεντρωμένη επιβεβαίωση, επαλήθευση και διαχείριση προσόντων για την ενδυνάμωση της διαδικασίας μάθησης, την αναδιάρθρωση της εκπαίδευσης και τον μετασχηματισμό του δημόσιου τομέα.