Σημαντική υστέρηση στην επίτευξη των στόχων για την Ψηφιακή Δεκαετία (βλέπε, Digital & Green) διαπιστώνει η ετήσια έκθεση παρακολούθησης της πορείας του φιλόδοξου στρατηγικού ευρωπαϊκού προγράμματος, η οποία δόθηκε πριν από λίγες ημέρες στη δημοσιότητα, κυρίως σε θέματα υποδομών, αλλά και υιοθέτησης των αναδυόμενων νέων τεχνολογιών, χωρίς μάλιστα να υπάρχουν ενδείξεις για επιτάχυνση στο άμεσο μέλλον. Αντίθετα, όσον αφορά στη χώρα μας, οι σημαντικές προσπάθειες των τελευταίων χρόνων (της πανδημίας βοηθούσης…) έχουν αρχίσει να αποδίδουν καρπούς, όπως αποδεικνύει η ανάλυση -στο ίδιο πλαίσιο- της πορείας μας, με επιδόσεις που πλέον προσεγγίζουν και σε μερικές περιπτώσεις ξεπερνούν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η υστέρηση οφείλεται στις μειωμένες επενδύσεις, τόσο σε ενωσιακό, όσο και σε εθνικό επίπεδο στους τομείς των ψηφιακών δεξιοτήτων (παρά τις μαζικές δράσεις στη διάρκεια του ευρωπαϊκού έτους δεξιοτήτων, πέρυσι), της συνδεσιμότητας υψηλών ταχυτήτων (Gbit), της υιοθέτησης της Τεχνητής Νοημοσύνης και της ανάλυσης δεδομένων από τις επιχειρήσεις, της παραγωγής ημιαγωγών και της ευρύτερης ανάπτυξης οικοσυστημάτων νεοφυών επιχειρήσεων.

Έκκληση για δράση
Ο προβληματισμός των Βρυξελλών για τη μη-πρόοδο είναι κάτι παραπάνω από έντονος, καθώς η πρόβλεψη είναι πως, ως το 2030, μόνο το 64% των επιχειρήσεων θα έχει ολοκληρώσει τη μετάβαση στο cloud, έναντι στόχου 75%, με τη χρήση των μεγάλων δεδομένων να βρίσκεται ακόμα χαμηλότερα, στο 50%, και των εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης μόλις στο 17%. Έτσι, η φετινή έκθεση αποτελεί, ουσιαστικά, έκκληση για ενισχυμένη δράση προς τα κράτη-μέλη, με την υπενθύμιση ότι η επίτευξη των στόχων στις ψηφιακές υποδομές, τις επιχειρήσεις, τις δεξιότητες και τις δημόσιες υπηρεσίες είναι ζωτικής σημασίας για τη μελλοντική οικονομική ευημερία και κοινωνική συνοχή της ΕΕ, που έχει αποφασίσει να ‘χτίσει’ το μέλλον της γύρω από την οικονομία των δεδομένων.

Η Επιτροπή χαρακτηρίζει, επίσης, στην επίσημη ανακοίνωσή της, ως δεύτερη σημαντική πρόκληση για την επιτυχία του ψηφιακού μετασχηματισμού της την περιορισμένη εξάπλωση των ψηφιακών τεχνολογιών πέραν των μεγάλων πόλεων, τονίζοντας ότι για την αντιμετώπιση του ψηφιακού χάσματος θα πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών φορέων σε τοπικό και διασυνοριακό επίπεδο, μέσω κοινών έργων και δράσεων από τους ευρωπαϊκούς κόμβους ψηφιακής καινοτομίας (EDIH και τις ευρωπαϊκές κοινοπραξίες ψηφιακής υποδομής (EDIH).

Η ελληνική πραγματικότητα
Την ίδια ώρα, σχολιάζοντας τα ευρήματα της ετήσιας έκθεσης, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης τονίζει ότι η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο σε αρκετούς δείκτες, με πιο χαρακτηριστική την ψηφιοποίηση των δημοσίων υπηρεσιών, όπου η βελτίωση έφτασε το 16%, την τελευταία τετραετία. Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε, επίσης, στην κάλυψη του 5G, που έφτασε πλέον στο 98% (έναντι 89,3% του ευρωπαϊκού ΜΟ), όμως, έχουμε ακόμα πολύ δρόμο να καλύψουμε στον χώρο του FTTH, όπου το ποσοστό ανάπτυξης τέτοιων υποδομών στην Ελλάδα βρίσκεται -παρά την αύξηση κατά 10,56 μονάδες- στο 38,41%, έναντι 63,99% του ευρωπαϊκού ΜΟ. Καλύτερες των ευρωπαϊκών είναι πλέον οι επιδόσεις μας (ας όψεται η αυξανόμενη δημοφιλία του gov.gr) στους χρήστες υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης (79,66%), στα προσυμπληρωμένα έντυπα (79%), στις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες για επιχειρήσεις (86,2%) και στις φιλικές προς κινητές συσκευές υπηρεσίες (98,3%), ενώ κοντά βρίσκεται και η υποστήριξη χρηστών (85,1% έναντι ευρωπαϊκού ΜΟ 86,4%).Όμως, το υπουργείο παραδέχεται (κάτι που είναι, άλλωστε, οδυνηρά φανερό στην αγορά) πως υπάρχουν ακόμα μεγάλες προκλήσεις όσον αφορά στις ελλείψεις επαγγελματιών στις ΤΠΕ και στην αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους. Προς αυτές τις κατευθύνσεις έχουν ήδη δρομολογηθεί προγράμματα και δράσεις, ώστε να επιταχυνθεί η σύγκλιση με τις ευρωπαϊκές επιδόσεις.

Η επόμενη ημέρα
Τα κράτη-μέλη πρέπει πλέον να επανεξετάσουν και να προσαρμόσουν τους εθνικούς χάρτες πορείας τους ώστε να ευθυγραμμιστούν με τους στόχους του ευρωπαϊκού οδικού χάρτη για την ψηφιακή δεκαετία πριν από τις 2 Δεκεμβρίου 2024. Η Επιτροπή θα παρακολουθεί και θα αξιολογεί την εφαρμογή των εν λόγω συστάσεων και θα υποβάλει έκθεση σχετικά με την πρόοδο που σημειώθηκε στην επόμενη έκθεση για την κατάσταση της ψηφιακής δεκαετίας, το 2025.