Μια εταιρεία που θέλει να δηλώνει ότι καταναλώνει 100% καθαρή ενέργεια είτε πρέπει να ζητάει από τον πάροχο ενέργειας να της διαθέτει μόνο καθαρή ενέργεια, είτε να παράγει μέρος ή το σύνολο της ενέργειας αυτής μόνη της, είτε να αγοράζει καθαρή ενέργεια από το Χρηματιστήριο Καθαρής Ενέργειας, το οποίο είναι ευρύτερα γνωστό ως Χρηματιστήριο Ρύπων.

Η διαδρομή προς μια οικονομία που θα βασίζεται σε καθαρές μορφές ενέργειας, ξεκινάει ουσιαστικά στα τέλη της δεκαετίας του 50 και παίρνει τη σημερινή της μορφή στις αρχές της δεκαετίας του 70. Σήμερα, σχεδόν το σύνολο του παγκόσμιου πληθυσμού έχει ακούσει ότι οι καθαρές μορφές ενέργειας σε συνδυασμό με τη συνετή της χρήση, είναι αναγκαία για να μην κινδυνέψει ο ανθρώπινος πολιτισμός.

Αγνοώντας τα επιτεύγματα της πολιτιστικής προόδου, η οποία βασίστηκε στην εξόρυξη ορυκτών καυσίμων, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η πρώτη βιομηχανική επανάσταση ήταν το σημείο εκκίνησης ενός σημαντικού κινδύνου που θα αντιμετώπιζε το ανθρώπινο είδος, κάτι όμως που τότε δε γνωρίζαμε. Το ρολόι δε γυρνάει πίσω και πλέον το ερώτημα που απασχολεί την παγκόσμια κοινότητα είναι αν θα καταφέρουμε να σώσουμε τον πολιτισμό μας, σε αυτόν ή σε κάποιον άλλο πλανήτη. Σύμφωνα με τους κοσμολόγους, ίσως ένας από τους λόγους που δεν λαμβάνουμε σήματα από εξωγήινους πολιτισμούς, τόσο συχνά όσο περιμέναμε, είναι ότι πολλοί από αυτούς καταστράφηκαν εξαιτίας κακής διαχείρισης της ενέργειας. Οπότε, έχουμε τουλάχιστον την παρηγοριά ότι ίσως να μην είμαστε οι μόνοι που θα αποτύχουμε.

Πριν όμως φτάσουμε στο τέλος, το οποίο μπορεί να απέχει ίσως αρκετές δεκαετίες, θα πρέπει, θεωρητικά τουλάχιστον, να κάνουμε ότι είναι δυνατό για να μην πάνε χαμένοι οι κόποι μας μέχρι τώρα. Καθώς, ως άνθρωποι είμαστε κυρίως ανθρωποκεντρικοί, έχουμε θεωρήσει ότι για την κλιματική αλλαγή, είμαστε η βασική αιτία. Αυτή είναι μια καλή βάση ώστε να συνεχίσουμε να προσπαθούμε να σωθούμε, καθώς αν είχαμε φανταστεί ότι η κλιματική αλλαγή οφείλεται σε ένα Θεό τιμωρό ή σε εξωγήινους που μας βομβαρδίζουν με άγνωστες σε εμάς ενέργειες, θα ήταν πιθανό πολλοί από εμάς να σταυρώναμε τα χέρια και να περιμέναμε το τέλος μας.

Πρακτικά, κάθε μηχανή που έχει κατασκευάσει ο άνθρωπος χρησιμοποιεί ενέργεια και άρα είναι συμμέτοχος στο πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής. Η ηλεκτρική μας κουζίνα, το αυτοκίνητο μας, ακόμα και τα εκατομμύρια αγελάδες, γουρούνια και κοτόπουλα που εκτρέφουμε για να τρώμε κρέας πολύ συχνότερα από τους προγόνους μας, συμβάλλουν, σύμφωνα με ένα μεγάλο ποσοστό επιστημόνων, στην επιδείνωση της κατάστασης. Το ίδιο συμβαίνει και με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, οι οποίοι καταναλώνουν ενέργεια για να κάνουν αριθμητικές πράξεις που εμείς βλέπουμε ως infographics, αυτοματισμούς, συστήματα τηλεδιασκέψεων και βιντεάκια. Κυβερνήσεις και εταιρείες, για διαφορετικούς λόγους, δεν θέλουν να χαθεί το ανθρώπινο είδος. Οπότε προσπαθούν να κάνουν το καλύτερο δυνατό, ώστε να περιορίσουν την ενέργεια που καταναλώνουν και να μειώσουν τους ρύπους που εκπέμπουν.

Καθαρή ενέργεια και εξοικονόμηση ενέργειας, ο συνδυασμός της σωτηρίας
Αν κοιτάξουμε έναν λογαριασμό ρεύματος, θα δούμε το ποσοστό της ενέργειας που έχουμε καταναλώσει και έχει προέλθει από καθαρές πηγές, όπως η ηλιακή, η αιολική και υπό αμφισβήτηση η πυρηνική, η οποία ναι μεν δεν παράγει ρύπους άνθρακα, αλλά μπορεί να μας δημιουργήσει στη χειρότερη περίπτωση καρκίνους. Στη χώρα μας το ποσοστό της καθαρής ενέργειας είναι περίπου 37% και σε σχέση με πριν από μια δεκαετία δεν ήταν κοντά στο 5%.

Πώς όμως μια εταιρεία μπορεί να λέει ότι χρησιμοποιεί 100% καθαρές μορφές ενέργειας, ενώ δραστηριοποιείται στην Ελλάδα, όπου από το σύνολο της διαθέσιμης ενέργειας μόνο το 37% είναι καθαρή; Κάπου εδώ έρχεται να βάλει το χέρι της η μαγεία της παγκόσμιας οικονομίας. Μια εταιρεία που θέλει να δηλώνει ότι καταναλώνει 100% καθαρή ενέργεια είτε πρέπει να ζητάει από τον πάροχο ενέργειας να της διαθέτει μόνο καθαρή ενέργεια, είτε να παράγει μέρος ή το σύνολο της ενέργειας αυτής μόνη της, είτε να αγοράζει καθαρή ενέργεια από το Χρηματιστήριο Καθαρής Ενέργειας, το οποίο είναι ευρύτερα γνωστό ως Χρηματιστήριο Ρύπων.

Σε σχέση με τις δύο πρώτες επιλογές, το Χρηματιστήριο Ρύπων έχει μεγάλη μεταβλητότητα. Επομένως, αν μια επιχείρηση εξαρτά μεγάλο μέρος της ενεργειακής πολιτικής της από αυτό, είναι αρκετά πιθανό να έχει σημαντικές αποκλίσεις στις προβλέψεις των λειτουργικών της εξόδων. Τον Απρίλιο του 2021, οι τιμές για αγορά ρύπων, δηλαδή δικαιώματος σε ρύπανση ήταν 43 ευρώ ανά τόνο, ενώ τον Ιανουάριο του 2021 ήταν στα 34 ευρώ ανά τόνο και τον Ιανουάριο του 2017 στα 5 ευρώ ανά τόνο. Όταν γράφαμε αυτό το άρθρο η τιμή είχε διαμορφωθεί στα 57 ευρώ ανά τόνο, δηλαδή 100% πιο πάνω από το προηγούμενο μεγαλύτερο μέγιστο που είχε συμβεί το 2008.  Αν όμως ακριβαίνει η ενέργεια που αγοράζει μια επιχείρηση, για να συνεχίσει να είναι κερδοφόρος, είτε πρέπει να αυξήσει την παραγωγή της για να διατηρήσει το επίπεδο κερδών της, αλλά σε αυτήν την περίπτωση θα μολύνει περισσότερο, είτε να παράγει τα ίδια ή και περισσότερα αλλά με λιγότερη ενέργεια.

Οι μηχανές καταναλώνουν ενέργεια για να κινήσουν μηχανικά μέρη  και ηλεκτρόνια, αλλά και για να μην καούν από την προσπάθεια.
Ακριβώς το ίδιο κάνουν οι άνθρωποι, τα ζώα και τα φυτά, οπότε αναμενόμενο να το κάνουν και οι μηχανές που δημιουργήσαμε. Πριν από 10 περίπου χρόνια, ο πωλητής ενός κατασκευαστή racks για servers και storage μας εξηγούσε πως η εταιρεία προσπαθεί να βελτιώσει με τον κατάλληλο σχεδιασμό την απαγωγή θερμότητας, ώστε όταν το rack υποδεχτεί τον servers και storage να χρειάζεται λιγότερη ενέργεια ψύξης σε σχέση με τα racks των ανταγωνιστών.

Ναι δυστυχώς, η τριβή που τόσο πολύτιμη είναι για να περπατάμε και να φρενάρουμε το αυτοκίνητο μας, είναι η αιτία για την παραγωγή θερμότητας από την κίνηση μηχανικών μερών και ηλεκτρονίων. Χωρίς ένα μηχανισμό για να απάγεται αυτή η θερμότητα, η μηχανή ή το ηλεκτρονικό κύκλωμα θα καεί, όπως άλλωστε μπορούμε να καούμε και εμείς ή ο γάτος μας, αν δεν λειτουργήσουν τα συστήματα απαγωγής θερμότητας των οργανισμών μας.

Η βελτιστοποίηση των μεθόδων απαγωγής ενέργειας είναι ένας από τους κύριους στόχους του σχεδιασμού νέων μηχανών και υπολογιστών με απώτερο σκοπό την εξοικονόμηση ενέργειας και άρα τη μείωση των ρύπων και την πιθανή σωτηρία της ανθρωπότητας. Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα για παράδειγμα χρειάζονται λιγότερη ψύξη στη μηχανή, γιατί έχουν λιγότερα μηχανικά μέρη, οπότε η απαγωγή θερμότητας είναι απαραίτητη κυρίως στο χώρο των μπαταριών, όπου η χημική ενέργεια μετατρέπεται σε κινητική με πολύ μεγάλες απώλειες σε θερμότητα.

Η ενέργεια που καταναλώνεται σε ψύξη, είναι ο λόγος που ένα μεγάλο ποσοστό των data centres κατασκευάζονται σε χώρες με χαμηλές μέσες θερμοκρασίες ή κοντά σε ποτάμια ή κάτω από την επιφάνεια της Γης. Επίσης, αυτός είναι ο λόγος που κάθε 2-3 χρόνια, οι εταιρείες που κατασκευάζουν ηλεκτρικές συσκευές, μας ζητούν να αγοράζουμε καινούργιες που χρειάζονται λιγότερη ενέργεια για να λειτουργούν. Πόση ενέργεια όμως καταναλώθηκε για να κατασκευαστεί η καινούργια συσκευή και για να συγκεντρωθούν τα χρήματα που θα την αγοράσουμε και άρα πότε θα αρχίσει αυτή να γίνεται ωφέλιμη για το περιβάλλον; Άραγε πριν χρειαστεί να αγοράσουμε την καινούργια;

Διαβάστε επίσης:

To mothership των data centres

Λόγος για «το πρώτο» green data center στην Ελλάδα

Εκατοντάδες εκατομμύρια σε πληροφορικές υποδομές – ποιοι θα έχουν πρόσβαση στα δεδομένα;