Την εποχή που η φράση «ψηφιακός μετασχηματιμός» έχει φτάσει να χρησιμοποιείται χωρίς φειδώ, είτε λόγω της αυτονόητης πλέον αξίας του νοήματος της, είτε γιατί είναι θελτική, υπάρχουν τεκμηριωμένες απόψεις που μπορούν να επαναπροσδιορίσουν το νόημά της και να δώσουν νέα, διαφορετική και πιο αποτελεσματική προοπτική στην εφαρμογή της.

Την εποχή που η φράση «ψηφιακός μετασχηματιμός» έχει φτάσει να χρησιμοποιείται χωρίς φειδώ, είτε λόγω της αυτονόητης πλέον αξίας του νοήματος της, είτε γιατί είναι θελτική, υπάρχουν τεκμηριωμένες απόψεις που μπορούν να επαναπροσδιορίσουν το νόημά της και να δώσουν νέα, διαφορετική και πιο αποτελεσματική προοπτική στην εφαρμογή της.

netweek: Κατά γενική ομολογία, στο μετά-πανδημικό πλαίσιο και στις οικονομικές προοπτικές που διαμορφώνονται, ο ρόλος της τεχνολογίας είναι πλέον πρόδηλος: Ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι μονόδρομος. Όμως, αυτό ισχύει χωρίς προϋποθέσεις; Ποια είναι η άποψή σας -και η συμβουλή σας, αν θέλετε- επί του θέματος;
Γιώργος Κολλιδάς: Για κάθε οργανισμό ο όρος ψηφιακός μετασχηματισμός σημαίνει διαφορετικά πράγματα – από την αυτοματοποίηση εσωτερικών διαδικασιών και την ανάπτυξη των κατάλληλων υποδομών για εξ αποστάσεως εργασία μέχρι την πλήρη ψηφιοποίηση των καναλιών επικοινωνίας και συναλλαγών (front office) της επιχείρησης. Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν πως προϋπόθεση για έναν επιτυχημένο ψηφιακό μετασχηματισμό, αποτελεί ο ορισμός του.

Συνεπώς, ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα πρέπει να οριστεί και να συνδεθεί άμεσα με το ευρύτερο επιχειρηματικό όραμα ενός οργανισμού έτσι ώστε να γίνει κατανοητός από την Διοίκηση, βάζοντας τα ανώτερα στελέχη στην θέση του οδηγού για την υλοποίηση του. Η κατανόηση του ψηφιακού μετασχηματισμού απο το executive management θα εξασφαλίσει δύο βασικά πράγματα. Πρώτον, τα απαραίτητα κεφάλαια και πόρους για την υλοποίηση του προγράμματος μετασχηματισμού και δεύτερον τη συμμετοχή του business ως «συνεταίρου» στον μετασχηματισμό, εξασφαλίζοντας βιώσιμα επιχειρηματικά αποτελέσματα και την κάλυψη των επιχειρησιακών αναγκών. Στην PwC αυτόν το ψηφιακό μετασχηματισμό τον χαρακτηρίζουμε «business-led, technology enabled».

Εφόσον το όραμα του μετασχηματισμού έχει οριστεί, οι οργανισμοί θα πρέπει να αναγνωρίσουν 3 με 5 Διαφοροποιημένες Ικανότητες (differentiating capabilities) απο τους ανταγωνιστές τους – τι δηλαδή κάνουν καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο – και τους επιτρέπει να παράξουν αξία και να διαμορφώνουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στους τομείς που επιλέγουν να δραστηριοποιηθούν επιχειρηματικά. Οι Διαφοροποιημένες Ικανότητες αποτελούν συνδυασμό διαδικασιών, τεχνολογιών, γνώσεων, δεξιοτήτων και οργανωτικού σχεδιασμού που παράγει ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα – π.χ. Επικοινωνία με τον τελικό πελάτη. Αυτές οι διαφοροποιημένες ικανότητες αποτελέσουν αναπόσπαστο μέρος του οράματος θέτοντας τους βασικούς πυλώνες επί των οποίων θα υλοποιηθεί ο ψηφιακός μετασχηματισμός.

Ένα από τα μεγαλύτερα «στοιχήματα» που αναζητούν να κερδίσουν οι CIOs αυτή την περίοδο είναι η χρυσή τομή μεταξύ αποτελεσματικής ανάπτυξης υπηρεσιών και συγκράτησης του κόστους. Πώς μπορούν οι σύγχρονες τεχνολογίες να κρατήσουν τον παράγοντα «κόστος» υπό έλεγχο, με τη μικρότερη δυνατή επίπτωση στην ποιότητα των υπηρεσιών;
Οι σύγχρονες τεχνολογίες όπως το Cloud, το ΑΙ και Robotic Process Automation, βοηθούν σημαντικά στη συγκράτηση του κόστους απελευθερώνοντας κεφάλαια που μπορούν να επενδυθούν σε άλλες δράσεις μετασχηματισμού. Ειδικά το Cloud, βοηθά σημαντικά στην μείωση/βελτιστοποίηση του κόστους καθώς προσφέρει ευελιξία στην χρήση πληροφοριακών πόρων. Η πληροφοριακή υποδομή προσαρμόζεται σε πραγματικό χρόνο ανάλογα με την χρήση των υπηρεσιών από τον οργανισμό και τους πελάτες του, με τα κόστη να προσαρμόζονται αναλόγως (pay as you go). Πληροφοριακοί πόροι για υπηρεσίες οι οποίες δεν χρησιμοποιούνται στον ίδιο βαθμό, μπορούν εύκολα να ανατεθούν σε άλλες υπηρεσίες ή να διακοπούν, βελτιστοποιώντας ή μειώνοντας τα λειτουργικά κόστη. Ακόμα, μέσω τεχνολογιών Cloud, οι οργανισμοί μειώνουν έμμεσα τα κόστη τους και σε άλλες περιοχές καθώς επιταχύνεται σημαντικά η υλοποίηση νέων υπηρεσιών.

Ένα μεγάλο μέρος της διαδικασίας προμηθειών παρακάμπτεται για την αγορά και εγκατάσταση νέων πληροφοριακών πόρων. Ο χρόνος που απαιτείται από την επιχειρηματική ιδέα (π.χ., νέα ψηφιακή υπηρεσία) έως την υλοποίηση μειώνεται δραστικά, καθώς η ανάπτυξη νέων υπηρεσιών πραγματοποιείται με ευελιξία και ταχύτητα μέσω των τεχνολογιών Cloud. Και χωρίς φυσική παρουσία ανθρώπων ΙΤ για την λειτουργία ή ανάπτυξη των συστημάτων.
Επίσης, το Cloud προάγει την δημιουργία ενός online περιβάλλοντος που παρέχει τα κατάλληλα εργαλεία συνεργασίας (collaboration tools) για τα στελέχη του οργανισμού, επιτυγχάνοντας την κινητικότητα και απομακρυσμένη πρόσβαση, μειώνοντας τα λειτουργικά κόστη των επιχειρήσεων.

Πώς η PwC θα μπορούσε να καθοδηγήσει ή να συμβουλεύσει τους υπεύθυνους για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, έτσι ώστε να γίνει έξυπνη αναδιάρθρωση του IT, με παράλληλη εξοικονόμηση πόρων για να επιτευχθεί η -απαραίτητη- ανταγωνιστικότητα; Ποια είναι τα βήματα που προτείνετε;
Στην PwC προσεγγίζουμε την αναδιάρθρωση του IT με όραμα να δημιουργηθεί για τον οργανισμό ένα βιώσιμο, χαμηλού κόστους ΙΤ οικοσύστημα, από το οποίο έχει αφαιρεθεί η πολυπλοκότητα σε επίπεδο διαδικασιών και τεχνολογιών, δίνοντάς του ταυτόχρονα την δυνατότητα να επενδύσει σε Διαφοροποιημένες Ικανότητες (differentiated capabilities) οι οποίες δίνουν και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Η έξυπνη αναδιάρθρωση του IT, τοποθετεί τον CIO από το back office στο front line του οργανισμού. Πέρα από τις νέες τεχνολογίες οι οποίες βοηθούν στην βελτιστοποίηση των εφαρμογών και υποδομών IT για την μείωση κόστους, οι CIOs θα πρέπει να επικεντρωθούν και σε άλλους μοχλούς εξοικονόμησης πόρων. Πρώτο βήμα είναι ο επαναπροσδιορισμός (zero-baselining) και η διαχείριση του χαρτοφυλακίου των Έργων IT. Η αξιολόγηση των έργων και η εκ νέου προτεραιοποίηση τους βάσει risk-adjusted ROI, αλλά και των επιχειρησιακών αναγκών και του ευρύτερου ψηφιακού μετασχηματισμού πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα. Έργα που οδηγούν σε αυτή την κατεύθυνση πρέπει να επιταχυνθούν και άλλα ενδεχομένως να σταματήσουν επιφέροντας έως και 30% εξοικονόμηση πόρων από τον προϋπολογισμό των Έργων.

Εκείνα που δεν συνεισφέρουν προς αυτό, δεν θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν επειδή έχουν προϋπολογιστεί στο παρελθόν. Βασική παράμετρος για την εξοικονόμηση πόρων είναι και η στρατηγική προμηθειών σε θέματα τεχνολογίας καθώς η βελτιστοποίηση των διαδικασιών διακυβέρνησης προμηθειών και η στρατηγική επιλογή προμηθευτών-business partners επιφέρει έως και 25% στην εξοικονόμηση πόρων από τα κόστη προμηθειών. Ακόμα, η σωστή διαστασιολόγηση του καταλόγου υπηρεσιών IT, των SLAs και OLAs και η βελτιστοποίηση τους για πελάτες και επιχειρησιακούς χρήστες βάσει των αναγκών τους, επιφέρει σημαντική εξοικονόμηση πόρων. Τέλος, η απλοποίηση των εφαρμογών και υποδομών IT μέσω standard και commodity ΙΤ αρχιτεκτονικών και πλατφορμών, η καταλογοποίηση, το “clean up” και βελτιστοποίηση πληροφοριακών αγαθών, πρέπει να αποτελούν βασικό πυλώνα στην μείωση του κόστους.

O Robert E. Moritz, Global Chairman PwC υποστηρίζει ότι η επιτυχία κρύβεται στο χτίσιμο εμπιστοσύνης και στα βιώσιμα αποτελέσματα. Ποιες είναι οι προκλήσεις για να επιτευχθεί αυτό από τους οργανισμούς και τις επιχειρήσεις στην Ελλάδα; Υπάρχουν κάποιοι γενικοί κανόνες που θα μπορούσατε να μοιραστείτε μαζί μας;
Τα τελευταία χρόνια βιώνουμε θεμελιώδεις αλλαγές σε πολλαπλά επίπεδα, με την ψηφιακή επανάσταση, την κλιματική αλλαγή και τις επιπτώσεις από την πανδημία να είναι μόνο μερικές από αυτές. Σε αυτό το πλαίσιο, το χτίσιμο της εμπιστοσύνης αποτελεί το πιο επίκαιρο αλλά και περίπλοκο ζήτημα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι επιχειρήσεις. Ειδικά στην Ελλάδα της 10ετούς οικονομικής κρίσης οι οργανισμοί πρέπει να κερδίσουν ξανά την εμπιστοσύνη των πελατών και της ευρύτερης κοινωνίας σε διάφορα θέματα, με την ιδιωτικότητα των δεδομένων, την κυβερνοασφάλεια και την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών όπως το ΑΙ να είναι από τα σημαντικότερα.

Για την επίτευξη αυτού, χρειάζεται αλλαγή στον τρόπο σκέψης των διοικητικών στελεχών και στην κουλτούρα του οργανισμού. Η συμμόρφωση με κανονισμούς και η διαφάνεια στην αναφορά τους είναι μόνο ένας κρίκος στην αλυσίδα η οποία περιλαμβάνει την νοοτροπία των στελεχών, ευθυγραμμισμένα πρότυπα και διαδικασίες, πιστοποιημένα στελέχη με την κατάλληλη τεχνογνωσία, αυστηρά controls, προσαρμοσμένες τεχνολογίες και την κατάλληλη διακυβέρνηση.

Παράλληλα με την εμπιστοσύνη βασική παράμετρο για την επιτυχία ενός οργανισμού, είναι η επίτευξη βιώσιμων αποτελεσμάτων σε ένα κοινωνικό-οικονομικό περιβάλλον όπου ο ανταγωνισμός και το risk of disruption είναι πιο έντονα από ποτέ. Οι επιχειρήσεις οφείλουν να αλλάξουν δομικά, σε μεγαλύτερο βάθος και γρηγορότερα έτσι ώστε να προσελκύσουν κεφάλαια, ποιοτικό ανθρώπινο δυναμικό και πελάτες. Παρόλα αυτά, αρκετά συχνά τα πλάνα μετασχηματισμού είναι περιορισμένου εύρους, και δεν επιτυγχάνουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Για την επίτευξη βιώσιμων αποτελεσμάτων υπάρχει ανάγκη για μια νέα ολοκληρωμένη προσέγγιση. Πολλές επιχειρήσεις εστιάζουν τα πλάνα μετασχηματισμού τους στο κομμάτι της τεχνολογίας (technology-driven approach). Αντίθετα θα πρέπει να εστιάσουν στη μεγαλύτερη εικόνα, δηλαδή στο αποτέλεσμα που θα επιφέρει ο μετασχηματισμός. Έτσι θα επιτευχθεί και ο business-led, technology enabled.μετασχηματισμός που αναφέραμε παραπάνω.