Η ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και η ευημερία είναι κρίσιμες πτυχές της ζωής των επαγγελματιών, ειδικά στην πληροφορική, όπου ο απαιτητικός χαρακτήρας του κλάδου μπορεί να οδηγήσει σε εξάντληση, στρες και σε πολλές άλλες δυσάρεστες εμπειρίες υγείας που κανένας δεν θέλει.
Είναι η πρώτη φορά που λαμβάνω το θάρρος να ξεφύγω από τεχνικά και διοικητικά θέματα, θεωρώ όμως ότι στην αρθρογραφία μου δεν κάνω κάποια αναφορά σε αυτό το πολύ ιδιαίτερο θέμα, μάλλον θα έχω αποτύχει ως ένας «έμπειρος» του χώρου. Σημειώνω δε, για να μην υπάρχει λανθασμένη μετάφραση της λέξης «έμπειρος», ναι δεν μιλάω μόνο για την επαγγελματική εμπειρία -και ευχαριστώ τους επαγγελματίες που δαπανούν χρόνο να με διαβάσουν και να με ακούσουν. Ωστόσο, η εμπειρία μου είναι, κυρίως, μέσα από προσωπικά μου βιώματα, καθώς ήρθα πρόσωπο με πρόσωπο και αγκαλιά με μια μορφή καρκίνου και πολλές χημειοθεραπείες και συγκεκριμένα 24 χημειοθεραπείες, άπειρες εξετάσεις, ατελείωτα φάρμακα, μια εγχείρηση, και άλλα θέματα που δυστυχώς συνοδεύουν τέτοιες καταστάσεις. Ναι βγήκα Νικητής και έμαθα πολλά. Δεν θα με συγχωρούσα ποτέ αν δεν άλλαζα ρότα μέσα από αυτή την πορεία, όταν ο τοίχος έπεσε επάνω μου. Έμαθα να με προσέχω για να μπορώ να είμαι ανταγωνιστικός και να κοιτάω το μέλλον πιο προκλητικά από τον καθένα. Όσοι με γνωρίζετε σε προσωπικό επίπεδο, σίγουρα το επιβεβαιώνετε.

Σε αυτήν την εκτεταμένη ανάλυση, θα εμβαθύνουμε ελάχιστα σε συγκεκριμένες ενέργειες, βήματα και ανησυχίες που σχετίζονται με την επίτευξη ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και ευημερίας στις σταδιοδρομίες πληροφορικής. Η ισορροπία δεν είναι κάτι που πρέπει να κάνετε για κανέναν. Είναι η υποχρέωση που έχετε στον εαυτό σας, για να μπορείτε να κάνετε όλα σας τα όνειρα πραγματικότητα και να μπορείτε να έχετε όνειρα. Χωρίς την ισορροπία υγείας και εργασίας, μάλλον ο μεγάλος χαμένος θα είστε εσείς και τα όνειρά σας. Σε δεύτερο επίπεδο οι εταιρείες που δουλεύετε και που θα σας στερηθούν, αλλά τι κρίμα, θα αντικατασταθείτε την επόμενη ημέρα και θα ξεχαστείτε. Η σκέψη είναι σκληρή αλλά πολύ αληθινή.

1. Καθορισμός ορίων και ιεράρχηση εργασιών
Αρχικά καθορίστε ξεκάθαρα τις ώρες εργασίας και τον προσωπικό χρόνο για να δημιουργήσετε όρια. Δώστε προτεραιότητα στις εργασίες με βάση τον επείγοντα χαρακτήρα και τη σημασία για την αποφυγή υπερδέσμευσης (αν δεν ξέρετε τι είναι υπερδέσμευση, ρωτήστε και μάθετε).
Δεύτερον μάθετε να αναθέτε ευθύνες όταν είναι απαραίτητο για την αποφυγή υπερφόρτωσης εργασίας. Αν δεν το καταφέρετε και μπείτε σε burning zone, θα αυτό-ανατεθούν όπως θέλουν οι άλλοι!
Οι απαιτήσεις εργασίας στον κλάδο της πληροφορικής μπορεί να οδηγήσουν σε ασαφή όρια και δυσκολία αποσύνδεσης από την εργασία. Υπάρχει επίσης και ο φόβος της απώλειας σημαντικών έργων ή ευκαιριών που πιθανώς να εμποδίσει τον καθορισμό σαφών ορίων.

2. Τεχνικές διαχείρισης χρόνου και αυτοστοχασμός
Νομίζω ότι όλοι έχουμε ακούσει για τις τεχνικές διαχείρισης του χρόνου και το πως και το τι πρέπει να κάνουμε για τον αυτοστοχασμό μας (να μιλήσουμε με εμάς που κυρίως μας θεωρούμε άτρωτους).
Αν σας ρωτούσαν τι είναι το Pomodoro και τι είναι ο αποκλεισμός χρόνου, τι θα απαντούσατε; Αν δεν έχετε απάντηση, τότε πρέπει να την βρείτε. Είναι τεχνικές διαχείρισης χρόνου που σίγουρα θα σας βοηθήσουν να τοποθετηθείτε στην χρονο-πραγματικότητα. Επίσης θα πρέπει να αναλογιστείτε τις καθημερινές ή εβδομαδιαίες δραστηριότητες για να εντοπίσετε τομείς που πρέπει να βελτιωθούν στη διαχείριση του χρόνου. Ο σκοπός σας δεν είναι σε ένα πολύ γεμάτο πρόγραμμα να τα συμπιέσετε όλα για να βάλετε κάτι ακόμα, αλλά να δώσετε χώρο στον εαυτό σας. Είμαστε κάτι σαν το γρασίδι… το πιεσμένο χώμα μας καταστρέφει, ενώ το ωραίο και αεράτο έδαφος μας δίνει πνοή και δύναμη.

Σίγουρα δεν πρέπει κάθε ημέρα να μπούμε στην διαδικασία συνεχών αναπρογραμματισμών και τρομερών συνεχών αλλαγών. Η συνεχής αλλαγή προτεραιοτήτων και τα απροσδόκητα τεχνικά ζητήματα μπορεί να διαταράξουν τα προγραμματισμένα χρονοδιαγράμματα (και αυτό θέλει λίγο εμπειρία) αλλά πρέπει να το διαχειριστείτε. Το σίγουρο είναι ότι τα έργα της πληροφορικής θα είναι πάντα ο μεγάλος σας αντίπαλος. Η δυσκολία στην τήρηση τεχνικών διαχείρισης χρόνου λόγω της δυναμικής φύσης των έργων πληροφορικής μάλλον θα έρθουν συχνά πυκνά σε αντιμέτωπες καταστάσεις.

3. Προτεραιότητα στη σωματική υγεία και την εργονομία
Πάρα πολλοί από εμάς, δυστυχώς προσπερνούμε την ποιότητα του χώρου εργασίας. Λάθος. Αν μπορούμε να επενδύσουμε σε αυτόν, μάλλον θα είναι υπέρ μας. Φύγετε μακριά από καταθλιπτικούς χώρους, δημιουργείστε ζωντανούς θετικούς χώρους καθώς επίσης και ρυθμίστε έναν εργονομικό χώρο εργασίας για να αποτρέψετε μυοσκελετικά προβλήματα. Κάντε τακτικά διαλείμματα, τεντώστε και ενσωματώστε τη σωματική δραστηριότητα στην καθημερινή ρουτίνα – υπάρχουμε για τι το μυαλό μας φιλοξενείτε σε ένα καλό σώμα. Μην επιτρέψουμε την ύπαρξή μας, σε ένα σώμα που δεν θα μας δίνει δυνατότητες δράσης. Διατηρήστε μια υγιεινή διατροφή και παραμείνετε ενυδατωμένοι όλη την εργάσιμη ημέρα.
Σκεφτείτε σοβαρά την πολύωρη καθιστή θέση και τον χρόνος οθόνης, καθώς μπορεί να οδηγήσουν σε προβλήματα που σχετίζονται με τη στάση του σώματος και καταπόνηση των ματιών. Θυμηθείτε ότι οι εργασιακές πιέσεις μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα την παραμέληση πρακτικών σωματικής υγείας, όπως η άσκηση και οι υγιεινές διατροφικές συνήθειες (αν το χάσετε αυτό το βήμα, μάλλον η επαναφορά θα έχει και πολύ κόπο και θα απαιτήσει και πολύ χρόνο).

4. Διαχείριση άγχους και ψυχική ευεξία
Αν νομίζετε ότι το εργασιακό άγχος είναι δύσκολο και μη αντιμετωπίσιμο, που να δείτε το άγχος που θα έχετε, όταν το σώμα αρχίζει να κτυπάει κόκκινα και τίποτα να μην δουλεύει ή να βλέπετε να έρχεται το τέλος (κάνω αναφορά στο άγχος που μου εκτοξεύθηκε όταν έμαθα ότι έχω καρκίνο… Πρέπει να ‘έσπασα’ όλα τα πιεσόμετρα).
Εξασκηθείτε σε τεχνικές διαχείρισης του στρες, όπως ενσυνειδητότητα, διαλογισμό ή ασκήσεις βαθιάς αναπνοής και αναζητήστε υποστήριξη από συναδέλφους, μέντορες ή επαγγελματίες ψυχικής υγείας όταν αντιμετωπίζετε άγχος ή εξάντληση.
Να έχετε πάντα στο μυαλό σας ότι στα περιβάλλοντα υψηλής πίεσης και οι αυστηρές προθεσμίες στις σταδιοδρομίες στον τομέα της πληροφορικής που όλοι μας ζούμε, μπορούν να συμβάλουν στο χρόνιο άγχος.
Επίσης μην πέσετε στην παγίδα του ότι το στίγμα γύρω από θέματα ψυχικής υγείας μπορεί να εμποδίσει τους επαγγελματίες να αναζητήσουν βοήθεια ή να ανοιχτούν για τους αγώνες τους.

5. Κοινωνική σύνδεση και δέσμευση κοινότητας
Στην ζωή πλέον δεν παίζει το “μόνος”. Το έργο “Lone Wolf”, συνεχίζει να είναι έργο. Θέλουμε και πρέπει να συμμετέχετε σε διαδικτυακές κοινότητες, εκδηλώσεις δικτύωσης ή συνέδρια του κλάδου για να δημιουργήσετε ένα υποστηρικτικό δίκτυο. Αναζητήστε ευκαιρίες καθοδήγησης για να συνδεθείτε με έμπειρους επαγγελματίες και να αποκτήσετε γνώσεις. Οι γνώσεις είναι μονοπάτι εξέλιξης και βελτίωσης. Να έχετε συμμετοχή σε δραστηριότητες δημιουργίας ομάδας για την ενίσχυση των κοινωνικών συνδέσεων με τους συναδέλφους.

Το δύσκολο είναι το τελευταίο trend του remote working, όπου οι ρυθμίσεις εργασίας από απόσταση μπορεί να οδηγήσουν σε αισθήματα απομόνωσης και να εμποδίσουν τις κοινωνικές σχέσεις – σίγουρα εκεί θα οδηγήσουν και μην λέτε ψέματα στον εαυτό σας. Η απομακρυσμένη εργασία θα μπλέξει προσωπικό χρόνο και επαγγελματική δράση και όλα θα γίνουν επαγγελματική δράση. Μάλλον χαμένο παιχνίδι από τα αποδυτήρια.
Επίσης τα πολυάσχολα χρονοδιαγράμματα εργασίας και οι προθεσμίες του έργου ενδέχεται να περιορίσουν τον διαθέσιμο χρόνο για δικτύωση και δέσμευση της κοινότητας. Υπάρχουν λύσεις. Αναζητείστε τις….

6. Συνεχής μάθηση και ανάπτυξη δεξιοτήτων
Δώστε προτεραιότητα στη συνεχή επαγγελματική ανάπτυξη για να παραμείνετε σχετικοί στον ταχέως εξελισσόμενο κλάδο της πληροφορικής. Θα σας βοηθήσει να διαχειριστείτε την πολυπλοκότητα με γνώση και με απλότητα. Παρακολουθήστε συνέδρια, εργαστήρια ή διαδικτυακά μαθήματα για να αναβαθμίσετε και να επεκτείνετε τις τεχνικές γνώσεις.
Επίσης θα έχετε την ευκαιρία να δείτε το πώς διαχειρίζονται τις απαιτήσεις άλλοι άνθρωποι, παρόμοιοι με εσάς και τι κάνουν. Είμαι σίγουρος ότι θα εκπλαγείτε, και θα αλλάξετε ρότα με θετικό πρόσημο. Μην ξεχάσετε να θέσετε στόχους μάθησης και δημιουργήστε ένα εξατομικευμένο σχέδιο ανάπτυξης για την παρακολούθηση της προόδου.

7. Πρακτικές αυτοφροντίδας και ενσυνειδητότητα
Ενσωματώστε δραστηριότητες αυτοεξυπηρέτησης όπως γιόγκα, ημερολόγιο, χόμπι ή δημιουργικές αναζητήσεις στην καθημερινή ρουτίνα.
Εξασκηθείτε στη συνειδητότητα για να παραμείνετε παρόντες, να μειώσετε το άγχος και να ενισχύσετε την εστίαση. Αφιερώστε χρόνο για χαλάρωση και δραστηριότητες που προάγουν την ψυχική ευεξία.
Η ενοχή ή η αντιληπτή έλλειψη παραγωγικότητας μπορεί να εμποδίσει τους επαγγελματίες του χώρου μας να δώσουν προτεραιότητα στην αυτοφροντίδα.
Μην αφήσετε την πίεση για υπεροχή σε έναν ανταγωνιστικό τομέα όπως η πληροφορική να σας οδηγήσει σε παραμέληση της προσωπικής ευημερίας υπέρ των εργασιακών υποχρεώσεων.

Εν κατακλείδι
Η επίτευξη ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και ευημερίας στις σταδιοδρομίες πληροφορικής απαιτεί μια πολύπλευρη προσέγγιση που περιλαμβάνει συγκεκριμένες ενέργειες, βήματα και εκτιμήσεις προσαρμοσμένες στις προκλήσεις του κλάδου. Αντιμετωπίζοντας προληπτικά ζητήματα που σχετίζονται με τα όρια, τη διαχείριση χρόνου, τη σωματική υγεία, τη διαχείριση του άγχους, τις κοινωνικές συνδέσεις, την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την αυτοφροντίδα, οι επαγγελματίες πληροφορικής μπορούν να δημιουργήσουν μια βιώσιμη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής που υποστηρίζει τη συνολική ευημερία και τη μακροπρόθεσμη επιτυχία τους στο πεδίο.
Οι εργοδότες και οι οργανισμοί διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην προώθηση μιας υγιούς εργασιακής κουλτούρας που δίνει προτεραιότητα στην ευεξία των εργαζομένων και παρέχει πόρους για την υποστήριξη των επαγγελματιών στη διαχείριση των εργασιακών τους υποχρεώσεων διατηρώντας παράλληλα μια ικανοποιητική προσωπική ζωή. Σκεφτείτε ότι και να σας την προσφέρουν αν δεν θέλετε να την δράξετε, εσείς θα χάσετε. Στο χέρι σας είναι.