Ο υφυπουργός Ανάπτυξης & Επενδύσεων μιλάει εφ’ όλης της ύλης στο netweek για την έρευνα, την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία στην Ελλάδα.

Πριν ακόμα διατυπώσω την πρώτη ερώτηση, με αφορμή ένα σχόλιο μου για την ανυπόφορή ζέστη του αθηναϊκού μεσημεριού, πληροφορήθηκα ότι έχει συμφωνηθεί σε επίπεδο υπουργών Ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, «το 30% της χρηματοδότησης του καινούριου προγράμματος «Ορίζοντας Ευρώπη» θα διατεθεί σε δράσεις αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης και υπέρ της κυκλικής οικονομίας. Άρα, είναι προτεραιότητά μας να επενδύσουμε σε ουσιαστικές λύσεις γι’ αυτή την κρίση … Αν δεν το συνειδητοποιήσουμε σε όλα τα επίπεδα πολιτικής ηγεσίας, όλων των χωρών, και δεν προσχωρήσουμε σε συγκεκριμένες δράσεις, με χρονοδιαγράμματα και μετρήσιμα αποτελέσματα, κάθε μέρα που περνάει θα είναι μια χαμένη ημέρα… Για μένα αυτό το ζήτημα είναι στην κορυφή της ατζέντας, γίνεται πολύ μεγάλη προσπάθεια, αλλά χρειάζεται συνεργασία σε παγκόσμιο, εθνικό και τοπικό επίπεδο!»

Η σύνδεση με την αγορά και η Πολιτεία Καινοτομίας
«Η πρώτη απόφαση που πήραμε, στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης στρατηγικής στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, ήταν να συνδεθεί πιο αποτελεσματικά η έρευνα με την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία, όπως συμβαίνει στο εξωτερικό. Γι’ αυτό η ΓΓΕΤ έφυγε από τις δομές του υπουργείου Παιδείας και εντάχθηκε σ’ εκείνες του υπουργείου Ανάπτυξης & Επενδύσεων – φροντίσαμε, μάλιστα, για τη μεταστέγασή της σε νέες εγκαταστάσεις. Επίσης, η δημιουργία του πρώτου φυσικού χώρου καινοτομίας, της Πολιτείας Καινοτομίας, στις παλιές εγκαταστάσεις της ΧρωΠει, της οδού Πειραιώς – η οποία, στην εποχή της, ήταν επίσης σημαντικός φορέας καινοτομίας…

Έτρεξα αυτό το project από το μηδέν, ήταν δική μου πρωτοβουλία – είχα επισκεφτεί ανάλογους χώρους στο εξωτερικό, εδώ δεν υπήρχαν… Ο πρωθυπουργός το ήθελε πολύ – μαζί με το Ελληνικό, τις θεωρεί τις δυο εμβληματικότερες δράσεις του υπουργείου μας. Από την πρώτη εβδομάδα, τον Ιούλιο του ’19, αρχίσαμε να ψάχνουμε εκτάσεις στην Αττική με κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά: Mεγάλος χώρος, καλή πρόσβαση από τα ΜΜΜ και, κυρίως, όχι πολλοί ιδιοκτήτες. Βρήκαμε αμέσως τη ΧρωΠει και η απόφαση για την καταλληλότητά της ήταν σχεδόν ομόφωνη – όλες οι αναγκαίες διαδικασίες έγιναν πολύ γρήγορα κι έχουμε πλέον φτάσει στη συγγραφή του διαγωνισμού, ώστε να έχουμε (μέσα στον Ιούλιο) ανάδοχο, ο οποίος θα κτίσει και θα ‘τρέξει’ την Πολιτεία…

Σε τρία χρόνια από τώρα, θα ήθελα να είναι σε πλήρη λειτουργία! Θα ήθελα, επίσης, να έχουμε στα τρία χρόνια πάνω από 1000 νεοφυείς εταιρίες καταγεγραμμένες στο Μητρώο που ετοιμάζουμε, πάνω από 100 επιχειρηματικούς αγγέλους στην Ελλάδα και μεταφορά τεχνογνωσίας απ’ όσο γίνεται περισσότερες ΜΟΚΕ, στα ανώτατα πανεπιστημιακά ιδρύματα…»

netweek: Φιλόδοξο ακούγεται…

Χρίστος Δήμας: «Όλοι οι στόχοι μας είναι φιλόδοξοι… Για την Πολιτεία Καινοτομίας, πάντως, υπάρχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον, από εταιρίες, spin-off, ερευνητικά κέντρα και νεοφυείς -θα είναι ο φυσικός τους χώρος, εκεί θα γίνεται το match-making. Κάποιοι θα έχουν τη φυσική τους έδρα εκεί, άλλοι θα έρχονται για συναντήσεις, εκδηλώσεις, παρουσιάσεις σημαντικών προσώπων από το εξωτερικό, για να συζητήσουν ιδέες και δράσεις με καφέ και φαγητό. Με ρωτούν σε ποιους τομείς θα δώσουμε βάρος στην Πολιτεία – σε ανάλογες δομές στο εξωτερικό, πχ. στο Factory του Βερολίνου, μου είπαν ότι είναι λάθος να το περιορίσεις, διότι οι καλύτερες συνέργειες προκύπτουν μεταξύ τομέων που ούτε καν μπορείς να σκεφτείς! Δεν θα το περιορίσουμε, λοιπόν…»

nw: Μπουλντόζες, πότε να περιμένουμε;

ΧΔ:  «Ας τελειώσει πρώτα ο διαγωνισμός… φέτος, πάντως!»

nw: Έχουμε εικόνα για τη ζωή, εκεί;

ΧΔ: «Οι χώροι θα ενοικιάζονται και θα υπάρχουν συγκεκριμένοι δείκτες καινοτομίας, τους οποίους πρέπει να επιτυγχάνει αυτός που θα “τρέχει” την Πολιτεία. Στόχος είναι να μη γίνει απλώς ένα real estate project, αλλά ένα project καινοτομίας, εξ ου και τα KPIs για τον operator, o οποίος πρέπει να έχει εμπειρία στο χώρο και τη δυνατότητα να οργανώσει σωστά και να διασυνδέσει το ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας με το διεθνές. Γιατί εκεί δεν θα είναι μονάχα Έλληνες ερευνητές – στόχος είναι να προσελκύσουμε ταλέντα κι από άλλες χώρες, να έχει διεθνή απήχηση»…

Η πύλη εισόδου του οικοσυστήματος καινοτομίας
«Ξεκινώντας, καθώς ήταν ανάμεσα στις προτεραιότητές μας, τη μελέτη των κινήτρων -φορολογικά, εργασιακές και ασφαλιστικές εισφορές, επιδότηση χρηματοδοτικών εργαλείων- για τις νεοφυείς επιχειρήσεις, συνειδητοποιήσαμε πως είναι πολύ δύσκολο να κάνεις κάτι, αν δεν ξέρεις πόσες και ποιες είναι, σε ποιους τομείς δρουν, τι τζίρο έχουν… Ο ορισμός για τις νεοφυείς είναι εξαιρετικά δύσκολος, δεν υπάρχει ένας γενικά αποδεκτός διεθνώς, μονάχα βασικές αρχές πάνω στις οποίες κτίζουμε…

Μελετήσαμε τι γίνεται έξω και είδαμε πως οι περισσότερες χώρες έχουν δημιουργήσει εθνικό Μητρώο Νεοφυών. Θελήσαμε να το εξελίξουμε περισσότερο, να μην είναι κάτι γραφειοκρατικό, που δεν τους ταιριάζει κιόλας…

Έτσι, φτιάξαμε την πλατφόρμα Elevate Greece που, όχι μόνο θα καταγράφει τις νεοφυείς, αλλά θα είναι η κύρια πύλη εισόδου του ελληνικού οικοσυστήματος καινοτομίας προς το εξωτερικό – θα είναι στα αγγλικά και τα ελληνικά και θα δίνει μια συνολική, γρήγορη εικόνα του οικοσυστήματος.

«Μέσω αυτού, θα δίνουμε συγκεκριμένα ευεργετήματα στις νεοφυείς, μέσω νομοθέτησης, ΕΣΠΑ ή και του ιδιωτικού τομέα, με μεγαλύτερη διάδραση ως προς τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν στην πλατφόρμα και χρηματοδοτούν τις νεοφυείς. Θεωρούμε ότι είναι πολύ μεγάλο βήμα προόδου, καθώς από το Elevate Greece θα ξεκινάει όλος ο σχεδιασμός – δείτε το σαν το ‘gov.gr’ των νεοφυών! Είναι η πρώτη φορά που το Eλληνικό Kράτος εμπιστεύεται το ίδιο το οικοσύστημα στη σχεδίαση και δημιουργία της πλατφόρμας, υπηρεσίας που θα είναι υπό το υπουργείο Ανάπτυξης & Επενδύσεων».

Τα κίνητρα για την ενίσχυση του R&D
«Η πρωτοβουλία για τους επιχειρηματικούς αγγέλους, πάλι, είναι σχετικά πρόσφατη – την ξεκινήσαμε λίγο πριν από τον κορωνοϊό, συμφωνώντας με τα συναρμόδια υπουργεία στην παροχή ουσιαστικών κινήτρων σ’ όσους χρηματοδοτούν τις νεοφυείς του Μητρώου. Αυτά περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο του υπουργείου που θα έλθει μέσα στον Ιούλιο στη Βουλή… Στα φυσικά πρόσωπα, θα εκπίπτει από το φορολογητέο εισόδημα το 50% της εισφοράς που έκαναν, ενώ εξετάζουμε κι άλλες ρυθμίσεις στη συνέχεια… Πρέπει να σημειώσουμε, πάντως, ότι η πλειοψηφία των δαπανών R&D γίνεται από τον ιδιωτικό τομέα. Θα μειώσουμε τις στρεβλώσεις και τη γραφειοκρατία για την κρατική χρηματοδότηση, όμως από το ‘17 και μετά, η κύρια πηγή των δαπανών είναι ο ιδιωτικός τομέας – λογικό, σε μια περίοδο που τα δημοσιονομικά είναι δύσκολα! Συγκρίναμε με τα κίνητρα που δίνονται στο εξωτερικό και είδαμε ότι υστερούμε πολύ – έτσι, υπερτριπλασιάζουμε από το 30% στο 100% την απαλλαγή των επενδύσεων σε R&D, θεωρώντας πως θα συμβάλει πολύ (κατά 300 εκ. €, υπολογίζουμε) στην ανάπτυξη, τη συγκράτηση επιστημόνων και την προσέλκυση άλλων, με τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Μάλιστα, η μεταρρύθμιση θα συνδυαστεί με αλλαγές στη διαδικασία: την αξιολόγηση θα κάνουν ορκωτοί ελεγκτές από τον ιδιωτικό τομέα, η ΓΓΕΤ θα κάνει μόνο τη φυσική πιστοποίηση εντός 10μήνου και η υποβολή των δικαιολογητικών θα γίνεται ηλεκτρονικά.

Διατηρώντας το momentum…
«Αν και έχουμε πληθώρα κορυφαίων επιστημόνων, υστερούμε πολύ στη σύνδεση της έρευνας με την επιχειρηματικότητα – στον ευρωπαϊκό δείκτη καινοτομίας (2018), η Ελλάδα βρίσκεται στην 20η θέση στους 28. Στόχος της δικής μας στρατηγικής, είναι να πάμε με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα, να αυξήσουμε τις δαπάνες R&D, να έχουμε φυσικούς χώρους καινοτομίας, να λειτουργήσει το Elevate Greece ως κύρια πηγή εξωστρέφειας κι όλα αυτά μαζί, να συνθέσουν ένα πολύ πιο ελκυστικό «πακέτο» ώστε, σε συνεργασία με τα ερευνητικά κέντρα της χώρας που κάνουν καταπληκτική δουλειά, να έχουμε πολύ καλύτερα αποτελέσματα, ειδικά σε τρεις κάθετους τομείς όπου πιστεύουμε ότι θα τα πάμε καλύτερα: Tην ιατρική ακριβείας, τον αγροδιατροφικό τομέα και την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης».

«Θα ήθελα να έχουμε στα τρία χρόνια πάνω από 1000 νεοφυείς εταιρείες καταγεγραμμένες στο Μητρώο που ετοιμάζουμε, πάνω από 100 επιχειρηματικούς αγγέλους στην Ελλάδα και μεταφορά τεχνογνωσίας απ’ όσο γίνεται περισσότερες ΜΟΚΕ, στα ανώτατα πανεπιστημιακά ιδρύματα…»