Στη 10η -και, βεβαίως, επετειακή- διοργάνωσή του, φέτος, το TEDxAthens απέδειξε άλλη μια φορά γιατί θεωρείται μια από τις κορυφαίες πολιτιστικές εκδηλώσεις κάθε χρονιάς, σχεδόν θεσμός και talk of the town, για πολλές ημέρες τόσο πριν, όσο και μετά τη διεξαγωγή του.

Εξαιρετική οργάνωση (ο σταθερός πυρήνας των «στελεχών» και οι εθελοντές ξεπέρασαν φέτος τα 200 άτομα), ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα διάρθρωση του προγράμματος (αν και μάλλον δεν μπορεί να γίνει κάτι περισσότερο από πλευράς ποικιλίας, πια), σταθεροί και ενθουσιώδεις χορηγοί (αρκετοί από αυτούς, σχεδόν μόνιμοι, από χρόνια), εξαιρετικοί χώροι (με τη γνωστή ποιότητα και εξυπηρέτηση του ΚΠΙΣΝ – όπου, σημειωτέον, ξαναγέμισε το κανάλι!) και μπόλικος ενθουσιασμός από το σύνολο των συμμετεχόντων.  Το NetFAX δεν θα μπορούσε, φυσικά, να λείψει από μια εκδήλωση στην οποία η τεχνολογία παίζει πολύ σημαντικό ρόλο, τόσο στην υλοποίησή της, όσο και δια των εκπροσώπων της, στο πρόγραμμα.

Έτσι, παρακολουθήσαμε το σύνολο της δράσης στο main stage (φροντίζοντας να εξασφαλίσουμε σύντομες συνεντεύξεις από τον διευθυντή του Ερευνητικού Κέντρου της ΙΒΜ στη Ζυρίχη, Κώστα Μπέκα, και την αρχισυντάκτρια του Wired UK και συγγραφέα, Victoria Turk, μαζί με ένα εκτενές σχόλιο εκ μέρους του ιδρυτή και επιμελητή του TEDxAthens, Δημήτρη Καλαβρού-Γουσίου – περισσότερα, παραπλεύρως) και κάναμε σύντομες διερευνητικές «εκδρομές» στην ενδιαφέρουσα εναλλακτική σκηνή των συζητήσεων, των διαλόγων και των μουσικών (χωρίς, δυστυχώς, να ακούσουμε -λόγω conflict ώρας- τον διευθυντή Ερευνών του ΕΠΙΣΕΥ, Κώστα Καρπούζη, να μιλάει για την αλληλεπίδραση ανθρώπου-υπολογιστή) και στο Lab των εξερευνήσεων και των εμπειριών.

Τι μας άρεσε και τι όχι; φέτος δεν υπήρχε το «μεγάλο όνομα» – το πιο κοντινό, ήταν ο Αρούν Γκάντι, εγγονός του μεγάλου Ινδού πολιτικού και φιλόσοφου, που μας έφερε «έναν σπόρο της σοφίας του παππού του». Παρόλα αυτά, για τον προσεκτικό θεατή υπήρχε άφθονη τροφή για σκέψη, στις εξομολογήσεις (όπως του Γιώργου Μπαρκούρη και της Mina Dennert), τις ιστορίες ζωής (όπως του Udayan Prassad και του Avner Halperin), και τα καμπανάκια (όπως αυτό που κτύπησε δυνατά ο καθηγητής Δημήτρης Λάλας, για το περιβάλλον), σε συνδυασμό με πολύ καλά ακούσματα (όπως αυτά του Δημήτρη Κόψη και της Τζένης Καπάδαη, με τα συγκροτήματά τους, αλλά και του Christopher King με τα ηπειρώτικα μοιρολόγια του).

Καλός και ετοιμόλογος ο παρουσιαστής Δημήτρης Δημόπουλος και όμορφο το βίντεο των οργανωτών σε συνεργασία με την Cosmote TV για την Αθήνα, αλλά δύσκολη και με μεγάλες ουρές η τροφοδοσία (χωρίς εισαγωγικά) κι ακόμα δυσκολότερη η αποφυγή του ήλιου στο υπαίθριο γεύμα, «παρά θιν καναλιού»… Όμως, ο τελικός απολογισμός ήταν πάλι θετικός – περιμένουμε, πλέον, το 11ο για το οποίο μάθαμε ότι έχουν ήδη βρεθεί το θέμα και οι πρώτοι ομιλητές!

«Θα σημειωθεί εκθετική πρόοδος στην επιστήμη, χάρη στο ΑΙ»
Κώστας Μπέκας, Διευθυντής στο Ερευνητικό Κέντρο της ΙΒΜ, στη Ζυρίχη

«Ένα μεγάλο θέμα, με το οποίο ασχολούμαστε τώρα, στο εργαστήριο της Ζυρίχης, έχει να κάνει με τη χρήση του ΑΙ για την πρόοδο της ίδιας της έρευνας και της τεχνολογίας: σήμερα είναι εξαιρετικά δύσκολο να διαχειριστούμε όλη τη γνώση που συγκεντρώνουμε. Ο τρόπος που δημοσιεύουμε σήμερα είναι από ανθρώπους για ανθρώπους – όμως, έχουμε φτιάξει μηχανές οι οποίες μπορούν να διαβάζουν αυτόματα τις επιστημονικές εργασίες, να εξάγουν όλη τη γνώση που υπάρχει (με keywords, αναγνώριση φωνής κλπ.) και να τα συνδέουν ώστε να μπορούμε να πούμε ποιο πιστεύω, ποιο δεν πιστεύω, σε ποιο δίνω περισσότερο ή λιγότερο βάρος.

Στο τέλος φτιάχνουμε συστήματα τα οποία μπορούν να προβλέψουν καινούριες ιδιότητες, πχ. να φτιάξουμε καινούρια υλικά, να ανοίξουμε δρόμους! Πιστεύουμε ότι θα σημειωθεί εκθετική πρόοδος στην επιστήμη και την τεχνολογία – ήδη το βλέπουμε, στο πλαίσιο της συνεργασίας μας με μεγάλες εταιρείες. Για παράδειγμα, με μια μεγάλη ιαπωνική χημική βιομηχανία στήνουμε μια πλατφόρμα με στόχο τη δημιουργία νέων χημικών ενώσεων οι οποίες θα είναι λιγότερο βλαβερές, θα παράγονται ευκολότερα, θα έχουν λιγότερα τοξικά κλπ.

Επίσης, συνεργαζόμαστε με εταιρείες στο χώρο των ασφαλειών, με τράπεζες, με πετρελαϊκές/ενεργειακές, με εταιρίες πάνω στα πολυμερή, με αυτοκινητοβιομηχανίες – πχ. τα δεδομένα για όλα τα αυτοκίνητα της Honda στη Β. Αμερική υπάρχουν πλέον σε ένα σύστημα, το «ask Dave», βασισμένο στη δική μας τεχνολογία, που μπορεί να αναλύει και να κάνει προτάσεις!

Η ΑΙ είναι ένα εργαλείο που φτιάχνουμε εμείς οι άνθρωποι και είναι πολύ, πολύ, πολύ ασφαλές, όμως -όπως κάθε εργαλείο- χρειάζεται λελογισμένη και σωστή χρήση! Δεν πρέπει να φοβόμαστε τα δεδομένα, γιατί αντιμετωπίζονται από τις δημοκρατίες – αυτές πρέπει να ενισχύουμε, ώστε να υπάρχουν κανόνες στη χρήση τους.

Το αυτό ισχύει και στα θέματα της ιδιωτικότητας, πχ. να κάνουμε αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίοι να μη χρειάζονται όλα τα δεδομένα του πολίτη – έχουμε αναπτύξει συστήματα με ειδική τεχνολογία, τα οποία δεν χρειάζεται να κρατήσουν όλο το πρόσωπο ενός ανθρώπου ή να στείλουν την εικόνα του σε κάποιο κεντρικό υπολογιστή, αλλά μόνο ορισμένα στοιχεία και μάλιστα πλήρως κρυπτογραφημένα, που δεν ανοίγουν ποτέ! Κάποτε αυτό μπορεί να απαιτούσε μια μέρα – τώρα γίνονται όλα τόσο γρήγορα, που έχουμε και πρακτικές εφαρμογές…»

«Ένα e-map για τη γραφή στο Διαδίκτυο»
Victoria Turk, Αρχισυντάκτρια στο Wired UK – συγγραφέας

«Γεννημένη το ’89, ανήκω σε μια γενιά που άρχισε να μεγαλώνει την ίδια εποχή που ξεκίνησε το online – η ψηφιακή επικοινωνία ήταν μέρος της νιότης μας, μαζί με την κατανόηση του κόσμου γύρω μας και τη διαμόρφωση της ταυτότητάς μας. Βέβαια, με τον καιρό άρχισαν να αλλάζουν πολλά… H ιδέα να γράψω ένα βιβλίο σχετικά με τους καλούς τρόπους, το etiquette στο Διαδίκτυο, ήρθε μια μέρα που μιλούσα με τον εκδότη μου – Συζήτησα με αρκετούς διαφορετικούς ανθρώπους, για να καταλάβω την ξεχωριστή οπτική γωνία του καθενός – με ψυχολόγους, με δημοσιογράφους που εστιάζουν στην ψηφιακή κουλτούρα, με ειδικούς σε πάρα πολλούς τομείς…

Όλοι νομίζουν πως γνωρίζουν – κι όμως, αυτό είναι υποκειμενικό… κάποιοι διαφωνούν, θεωρώντας πως κάτι τέτοιο δεν ισχύει – νομίζουν πως το σωστότερο είναι να είσαι καθαρός (ΣΣ. με την έννοια του διάφανος) και να κάνεις ερωτήσεις. Από την πλευρά μου επιμένω ότι δεν γνωρίζουν κι ένας τέτοιος «οδικός χάρτης» (e-map, η έκφρασή της) θα ήταν χρήσιμος σε πολλούς που γράφουν κείμενα είτε στο Διαδίκτυο, είτε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Μάλιστα, τα τελευταία συχνά σου επιβάλουν με αυστηρότητα πόσο θα γράψεις και πώς θα εκφραστείς – αλλά εμείς έχουμε βρει δημιουργικούς τρόπους για να ξεπεράσουμε αυτό το πρόβλημα, εφευρίσκοντας ιδιωματισμούς και χρησιμοποιώντας τη γραμματική με εντελώς διαφορετικό τρόπο. Έχοντας κάνει σπουδές στις γλώσσες, όλο αυτό προσωπικά με συναρπάζει… Και, ναι, ο σύγχρονος δημοσιογράφος πρέπει να είναι σαν «ελβετικός σουγιάς», να γνωρίζει απ’ όλα.

Αν και το δικό μου πάθος είναι να γράφω μεγάλα κείμενα, στη δουλειά κάνω ένα σωρό διαφορετικά πράγματα, στήνω podcast, βοηθάω στην παραγωγή βίντεο… είναι σημαντικό να έχεις τέτοιες δεξιότητες, όμως ο βασικός στόχος στη δημοσιογραφία παραμένει ο ίδιος: να πεις μια ιστορία, δίνοντας όλες τις σημαντικές πληροφορίες – όλα τα άλλα έρχονται σε δεύτερη μοίρα…

Ειλικρινά πιστεύω πως η σκληρή δουλειά είναι σαφώς περισσότερο σημαντική από το ταλέντο – η καλή δημοσιογραφία έχει να κάνει με το καλό ρεπορτάζ, να βγεις έξω και να μιλήσεις με κόσμο… Αν έχεις ταλέντο στο γράψιμο, προφανώς βοηθάει, αλλά εκείνο που μετράει περισσότερο, είναι η δουλειά που έχεις κάνει προηγουμένως.. Στο Wired UK, ας πούμε, εξελισσόμαστε διαρκώς, αλλάζουμε μέρα με τη μέρα – χρειαζόμαστε πάντα «ελβετικούς σουγιάδες», αλλά πάνω απ’ όλα θέλουμε καλούς δημοσιογράφους (γέλια)».

«Είμαστε παρόντες στην Κοινωνία των Πολιτών»
Δημήτρης Καλαβρός – Γουσίου, Ιδρυτής & Επιμελητής, TEDxAthens

«Είμαστε πολύ χαρούμενοι γιατί η πρώτη δεκαετία κλείνει και, παράλληλα, ανοίγει η δεύτερη με μια εκδήλωση η οποία είναι διαφορετική, φρέσκια κατά την άποψή μας, προσφέρει αρκετές συγκρίσεις και συγκινήσεις και χαιρόμαστε γιατί αυτό είναι το feedback που λαμβάνουμε σήμερα από τον κόσμο.

Επιβεβαιώνει ότι οι καλές ποιοτικές προσπάθειες στο χώρο του πολιτισμού (εκεί ανήκουμε κι εμείς) βρίσκουν ανταπόκριση βρίσκουν υποστήριξη και με τον καιρό ενισχύονται περαιτέρω – ο κόσμος τις αγκαλιάζει για χρόνια, τις ακολουθεί και τις παρακολουθεί… Σήμερα φτάσαμε σχεδόν τα 2.000 άτομα, πέρα από τη δική μας ομάδα παραγωγής, που κι αυτή ξεπερνά τα 200 άτομα / πυρήνας + εθελοντές…

Μας χαροποιεί ιδιαίτερα το γεγονός της στήριξης από τους χορηγούς, ιδιαίτερα το ότι τρεις από τους έξι βασικούς έχουν κλείσει πάνω από έξι χρόνια μαζί μας, πράγμα που σημαίνει ότι βλέπουν αξία, χτίζουν αξία με τα χρόνια και αντιλαμβάνονται αυτό που θέλουμε κι εμείς να φτάσει στην ελληνική κοινωνία – πέρα από την άμεση αξία, πιθανώς βλέπουν και μια αξία για την αθηναϊκή κοινωνία, γι’ αυτό εξακολουθούν να στηρίζουν τέτοιες δράσεις.…

Θα συνεχίσουμε με flagship events – σ’ ένα χρόνο, τον Μάιο του ’20 (ΣΣ. για την ακρίβεια, το Σάββατο, 30 Μαΐου), θα επιστρέψουμε με το 11ο TEDxAthens… Ως τότε, μέσα στο ’19, κάνουμε σχέδια – λόγω και του επετειακού εορτασμού, φέτος, θέλουμε να παρουσιάσουμε κάποιες μικρότερες, θεματικά στοχευμένες δράσεις, όπως το Salon…

Επίσης, το βασικό εθελοντικό μας πρόγραμμα εξελίσσεται σ’ ένα πολύ δυνατό φυτώριο ανθρώπων, οι οποίοι κάνουν δράσεις κοινωνικού ενδιαφέροντος, ανεξάρτητα από τα events – πχ. πριν από δυο μήνες καθαρίσαμε μαζί με τον Δήμο της Αθήνας το δρόμο που οδηγεί στο Πλανητάριο – θέλουμε να ενεργοποιούμαστε, θέλουμε να είμαστε παρόντες στον ευρύτερο χώρο της κοινωνίας των πολιτών και με το δικό μας λιθαράκι και τη δική μας συνέργεια, να προσφέρουμε προς μια καλύτερη Αθήνα».