Η υφυπουργός Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων μιλάει αποκλειστικά στο netweek για το νεοσύστατο Κέντρο Καινοτομίας για τις Γυναίκες και τους στόχους του, τις ευκαιρίες που θα προσφέρει, αλλά και τη μεγάλη σημασία των αποτελεσμάτων που στοχεύει να έχει στην κοινωνία και την εθνική οικονομία.

Δεν χωράει αμφιβολία ότι η συμμετοχή των γυναικών σε θέσεις λήψης αποφάσεων στους χώρους της τεχνολογίας, της καινοτομίας και της ψηφιακής επιχειρηματικότητας είναι σημαντικά μικρότερη σε σύγκριση με εκείνη των ανδρών – αυτό, τουλάχιστον, δείχνουν οι στατιστικές, επισημαίνοντας παράλληλα και το γνωστό τοις πάσι πρόβλημα της (συχνά αισθητής και πάντα εις βάρος τους) διαφοράς αμοιβών για αντίστοιχες θέσεις μεταξύ των δυο φύλων. Το «γυάλινο ταβάνι» δύσκολα υποχωρεί κι ακόμα δυσκολότερα σπάει…
Από την άλλη, η αδικία -που όλοι αναγνωρίζουν και παραδέχονται- πρέπει να αρθεί το συντομότερο δυνατό και οι ανισότητες να εκλείψουν. Πολύ περισσότερο όταν ο διαρκώς ενισχυόμενος ψηφιακός μετασχηματισμός επιχειρήσεων, οργανισμών και δημόσιου τομέα, σε συνδυασμό με τις υπαρκτές απώλειες λόγω του brain drain, αφήνει ακάλυπτες χιλιάδες θέσεις εργασίας, παρά τα θετικά αποτελέσματα των προσπαθειών που έχουν γίνει ως τώρα. Σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση του υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων, η πρόοδος που έχει επιτευχθεί αποτυπώνεται και στην έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2021 «Women in Digital», σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα ανέβηκε πέρυσι στην 22η θέση στην Ευρώπη από την 26η που κατείχε το 2020.
Όμως, αυτό δεν αρκεί – χρειάζονται περισσότερες προσπάθειες. Λύση, στο πλαίσιο μιας γενικότερης στρατηγικής, θα μπορούσε να δώσει το κατάλληλο upskilling και reskilling των εκτός εργασίας γυναικών κι αυτό προωθεί πλέον η Πολιτεία, όπως προκύπτει απ’ όσα δήλωσε στο netweek η υφυπουργός Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων, αρμόδια για θέματα Δημογραφικής & Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων, Μαρία Συρεγγέλα, με αφορμή τις πρόσφατες επίσημες ανακοινώσεις στη ΔΕΘ, για τη δημιουργία Κέντρου Καινοτομίας για τις Γυναίκες. Το Κέντρο αναμένεται να εξελιχθεί σε ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα με έντονη (και αναγκαία, όπως θα διαβάσετε στη συνέχεια) την παρουσία σε τοπικό επίπεδο. Ήδη, πριν από μερικές ημέρες υπεγράφη μνημόνιο συνεργασίας για την ίδρυση παραρτήματός του στις Σέρρες.

netweek: Το Κέντρο Καινοτομίας για Γυναίκες είναι η πιο χαρακτηριστική και εμβληματική δράση στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ισότητα των Φύλων ‘21-‘25, καθώς πρώτη φορά βλέπουμε τέτοια πρωτοβουλία στην Ελλάδα. Πώς το εμπνευστήκατε και ποια ανάγκη έρχεται να καλύψει;

Μαρία Συρεγγέλα: Έρευνες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται στα πεδία STEM (Επιστήμη – Τεχνολογία – Μηχανική – Μαθηματικά) τόσο στην Ελλάδα, όσο και παγκοσμίως. Σύμφωνα με στοιχεία της UNESCO, μόλις τρεις στους δέκα εργαζόμενους στον τομέα της έρευνας είναι γυναίκες. Εμείς δεν θέλουμε οι γυναίκες και τα κορίτσια να αποκλείονται, αλλά να συμμετέχουν στους τομείς STEM. Θέλουμε να δώσουμε κίνητρα στις γυναίκες να ακολουθήσουν σταδιοδρομία στις θετικές επιστήμες και να καταπολεμήσουμε τα έμφυλα στερεότυπα που επηρεάζουν αρνητικά τις φιλοδοξίες τους. Θέλουμε οι γυναίκες να έχουν τις ίδιες ευκαιρίες με τους άντρες σε θέσεις εργασίας STEM, στους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας. Γι’ αυτό το λόγο προχωρήσαμε στη δημιουργία του Κέντρου Καινοτομίας για τις Γυναίκες.
Στόχος μας, λοιπόν, είναι η αύξηση της συμμετοχής των γυναικών σε τομείς νέων τεχνολογιών, έρευνας και καινοτομίας, τεχνητής νοημοσύνης, ‘μπλε’ και ‘πράσινης’ ανάπτυξης, η προώθηση του γυναικείου ταλέντου, καθώς και η ενίσχυση της γυναικείας εργασίας και επιχειρηματικότητας, καθώς θα επηρεάσει θετικά τα οικονομικά των γυναικών και των οικογενειών, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη και ανάκαμψη της χώρας. Μπορούμε μόνοι μας; Σίγουρα, όχι! Η εποχή απαιτεί τη συμμετοχή όλων σε μια τέτοια δύσκολη προσπάθεια.
Γι’ αυτό, στο Κέντρο Καινοτομίας για τις Γυναίκες συνεργαζόμαστε, σε μια κοινή προσπάθεια, πάνω από 20 φορείς από τον Δημόσιο και τον Ιδιωτικό Τομέα, τα μεγαλύτερα ακαδημαϊκά ερευνητικά ιδρύματα και την κοινωνία των πολιτών.

Ποια είναι τα μέσα και οι δράσεις με τις οποίες θα συνδεθεί σε βάθος χρόνου το Κέντρο και ποιο είναι το κοινό-στόχος;

Το Κέντρο Καινοτομίας για τις Γυναίκες έχει διαμορφώσει τριετές σχέδιο δράσης με επτά προτεραιότητες και απευθύνεται στα κορίτσια και τις γυναίκες όλης της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό, οι δράσεις και οι παρεμβάσεις που θα σχεδιαστούν και θα υλοποιηθούν εστιάζουν -μεταξύ άλλων- στην εκπαίδευση των κοριτσιών σ’ έναν κόσμο που αλλάζει, στην ενίσχυση του ρόλου των γυναικών στην έρευνα, στην αύξηση της συμμετοχής τους στην αγορά εργασίας με δεξιότητες της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης, καθώς και στη διεύρυνση των ευκαιριών για γυναίκες επιχειρηματίες.

Πέρα από την αναμφισβήτητη πολιτική σημασία του, τι σημαίνει η εφαρμογή του στην πράξη για τη χώρα;

Με τις δράσεις του Κέντρου Καινοτομίας για τις Γυναίκες θα εξαλείψουμε έμφυλες προκαταλήψεις που διαχωρίζουν τα επαγγέλματα σε ανδρικά και γυναικεία και «ψαλιδίζουν» την αυτοπεποίθηση και τον δυναμισμό των γυναικών. Τα κορίτσια θα επιλέγουν τις σπουδές τους με γνώμονα τις κλίσεις, τις ικανότητες και τις επιθυμίες τους, θα ξεδιπλώνουν ελεύθερα τα ταλέντα τους, θα λαμβάνουν υποστήριξη καθ’ όλη τη διάρκεια των σπουδών τους και θα έχουν ίση εκπροσώπηση στην αγορά εργασίας. Θα αυξηθεί το ποσοστό συμμετοχής των γυναικών σε επιχειρήσεις που βασίζονται στην έρευνα και την καινοτομία, θα αναγνωριστεί περισσότερο το έργο των γυναικών σ’ αυτούς τους τομείς και θα μειωθεί το μισθολογικό χάσμα.
Και για να δώσω ένα παράδειγμα, παράλληλα, σε ιδιαίτερα εξειδικευμένες δράσεις όπως αυτή του Γραμματισμού της Υγείας που ανακοινώθηκε, ταυτόχρονα με τον εξειδικευμένο σχεδιασμό του Ινστιτούτου Παστέρ και του Φλέμινγκ, μαζί με το υπουργείο Παιδείας σχεδιάζουμε την ενημέρωση των μαθητών σε εξειδικευμένα θέματα αλλά και την καταπολέμηση των έμφυλων στερεοτύπων γιατί όπως αναφέρουμε, η «Υγεία έχει φύλο».

Πού και πότε θα εφαρμοστεί το πιλοτικό; Διάρκεια και χρηματοδότηση; Δημοσιοποίηση και ευαισθητοποίηση του κοινού; Απόφαση για επέκταση στο σύνολο της χώρας, πότε;

Όπως καταλαβαίνετε, οι παρεμβάσεις που σχεδιάζονται έρχονται να δράσουν συμπληρωματικά και στοχευμένα, όχι όμως αποκομμένα και αποσπασματικά. Σε κάθε περίπτωση, έχουμε έναν σχεδιασμό που αποσκοπεί στην όσο το δυνατόν πιο άμεση εφαρμογή κάθε δράσης ώστε τα οφέλη να κατευθυνθούν άμεσα εκεί όπου υπάρχει ανάγκη. Στην περίπτωση της δράσης για ένταξη των γυναικών σε βιώσιμες και καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας, οι οποίες σχετίζονται με την 4η Βιομηχανική Επανάσταση, ο σχεδιασμός βασίζεται σε εξειδικευμένη κατάρτιση που μπορούν να προσφέρουν άμεσα τα μέλη μας, όπως η CISCO και τα ΑΕΙ που συμμετέχουν στην υλοποίηση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι, παράλληλα, δεν θα δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για reskilling και up-skilling των γυναικών που είτε θέλουν να κάνουν στροφή στη καριέρα τους, είτε να ενταχθούν στην αγορά εργασίας…

Και μετά την κατάρτιση στις νέες δεξιότητες, τι; Πώς δρομολογείται η είσοδος των γυναικών στην αγορά εργασίας και με ποια (ενδεχομένως) κίνητρα προς επιχειρήσεις και οργανισμούς;

Μα και τώρα, σ’ αυτόν τον τομέα ενεργοποιούνται τόσο η Δημόσια ΥΠηρεσία Απασχόλησης (ΣΣ. ο πρώην ΟΑΕΔ) όσο και άλλοι φορείς. Η παρέμβαση που έχουμε σχεδιάσει -κι εδώ βοηθά το εξειδικευμένο οικοσύστημα του Κέντρου Καινοτομίας για τις Γυναίκες- μας επιτρέπει να δούμε έναν άλλο σχεδιασμό όπου, για κάθε γυναίκα, το career path θα συνδυάζεται με το learning path και -το κυριότερο- με βάση της ανάγκες της αγοράς εργασίας σε δεξιότητες σε περιφερειακό επίπεδο. Γιατί, όπως τονίζουν όλοι οι διεθνείς οργανισμοί, σε τοπικό επίπεδο γνωρίζεις καλύτερα τις ανάγκες και -το κυριότερο- είναι πιο εύκολο να συνεργαστείς με όλους τους φορείς.

Το Κέντρο συστάθηκε μεν, με εντυπωσιακή συμμετοχή από τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, αλλά στελεχώθηκε; Ποιοι αποτελούν το management team;

Συμφωνώ απόλυτα με την προσέγγιση σας για τη σύσταση. Αυτή ήταν και για μένα μια από τις πρώτες και σημαντικές νίκες που έπρεπε να πετύχουμε. Και σ’ αυτή την περίπτωση, το οικοσύστημα του Κέντρου Καινοτομίας λειτούργησε με επιτυχία. Δημιουργήσαμε (ΣΣ. η επίσημη παρουσίαση έγινε στις αρχές του περασμένου Φεβρουαρίου) στο Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά» τη Μονάδα Καινοτομίας για τις Γυναίκες η οποία θα λειτουργεί ως επιχειρησιακός βραχίονας, με αντικείμενο την υλοποίηση των δράσεων του Κέντρου Καινοτομίας για τις Γυναίκες. Παράλληλα, έχουμε ήδη αρχίσει την υλοποίηση δράσεων με την βοήθεια ενός φορέα-μέλους μας (αναφέρομαι στο European Center for Women in Technology) το οποίο άρχισε ήδη να χρηματοδοτεί την στελέχωσή του. Θα σας καλέσουμε σε λίγο να μας γνωρίσετε κι από κοντά, στις νέες εγκαταστάσεις του Ε.Κ. «Αθηνά».
Όσον αφορά το management team, αλλά και τον τρόπο λειτουργίας του Κέντρου, έχουμε αποφασίσει να βασιστεί στη μεταφορά καλών πρακτικών από το ευρωπαϊκό περιβάλλον – το παράδειγμα της Νορβηγίας αποτελεί για εμάς μια στρατηγική επιλογή. Μέχρι να ολοκληρωθεί, οι συντονιστές-φορείς των επτά αξόνων του Action plan αποτελούν μέρος του management committee, μαζί φυσικά με τον συντονιστή της πρωτοβουλίας.

Ποιες είναι οι πρόσφατες εξελίξεις για τη δράση που αφορά στην ενίσχυση της απασχόλησης των γυναικών σε τομείς της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης;

Το έργο, που έχει σχεδιαστεί με τη συνεργασία της ΔΥΠΑ, στοχεύει στη διερεύνηση των αναγκών, σε περιφερειακό επίπεδο, σχετικά με τις δυνατότητες εύρεσης εργασίας των γυναικών σε τομείς υψηλής εξειδίκευσης και στην παροχή εξειδικευμένης και στοχευμένης κατάρτισης.
Με αυτή τη δράση ενδυναμώνουμε τους δεσμούς της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας και τον επιχειρηματικό κόσμο, βελτιώνουμε την πρόσβαση στη Διά Βίου Μάθηση και προωθούμε την ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού, με στόχο την ένταξη ή επανένταξή του στην αγορά εργασίας, ενώ παράλληλα θα προωθούνται και οι πολιτικές ισότητας, μέσω της συνεργασίας των δομών και των επιτροπών ισότητας. Επίσης δημιουργούμε προγράμματα εκπαίδευσης ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε αγοράς εργασίας, καθώς και «Ακαδημία δεξιοτήτων για γυναίκες».