Από τη μία οι ελλείψεις σε microchips παγκόσμια και από την άλλη η κυριαρχία της Κίνας στην παραγωγή τους, δημιουργούν όλο και πιο έντονες ανησυχίες στη Δύση, που αρχίζει να κλιμακώνει τις αντιδράσεις της προσπαθώντας να ξαναφέρει τον έλεγχο της υπολογιστικής ισχύος πίσω εκεί που πρωτο-δημιουργήθηκε.

Ήταν ίσως η πιο δυσάρεστη είδηση στην βιομηχανία microchip που ακούστηκε φέτος. Με απόφαση του ίδιου του προέδρου Biden, όλες οι αμερικανικών συμφερόντων εταιρείες παραγωγής microchip που θα λάβουν ομοσπονδιακή επιχορήγηση, θα απαγορεύεται να ανοίξουν ή να συμμετέχουν σε εγκαταστάσεις προωθημένης τεχνολογίας στην Κίνα για την επόμενη δεκαετία.

Η απόφαση ανακοινώθηκε στο πλαίσιο του μεγαλόπνοου σχεδίου κόστους 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων που αμερικανική κυβέρνηση εξήγγειλε για το (ξανα)χτίσιμο της βιομηχανίας ημιαγωγών στις ΗΠΑ. Και ήρθε σαν άμεση συνέπεια της συνειδητοποίησης -μετά την διατάραξη της εφοδιαστικής αλυσίδας και στους ημιαγωγούς- ότι εξαρτώνται από την Κίνα σε βαθμό που η παγκόσμια παραγωγή ηλεκτρονικών πρακτικά σταμάτησε, περιμένοντας τα πολυπόθητα τσιπάκια. Είτε πρόκειται για έξυπνα αυτοκίνητα, είτε για -ακόμα πιο έξυπνα- μαχητικά αεροπλάνα. «Θα εφαρμόσουμε αυτούς τους περιορισμούς για να εξασφαλίσουμε ότι όσοι λάβουν αυτά τα κονδύλια για chips δεν θα θέσουν σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια», δήλωσε η Γενική Γραμματέας Εμπορίου των ΗΠΑ, Gina Reimondo, συμπληρώνοντας ότι «δεν τους επιτρέπουμε να επενδύσουν αυτά τα κονδύλια στην Κίνα και να αναπτύξουν εκεί τεχνολογίες αιχμής για την επόμενη δεκαετία».

«US Chips & Science Act»
Η κίνηση εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια των ΗΠΑ να κρατήσουν την πρωτοκαθεδρία στην ανάπτυξη τεχνολογιών αιχμής, τόσο στο επίπεδο της παραγωγής όσο και στην επιστημονική έρευνα, Η προσπάθεια αυτή μπήκε σε νέα τροχιά τον Αύγουστο, όταν ο πρόεδρος Biden κατάφερε να περάσει νομοσχέδιο σύμφωνα με το οποίο συνολικά 280 δισεκατομμύρια δολάρια θα διοχετευθούν σε R&D και παραγωγή τεχνολογιών αιχμής εντός των συνόρων. Συνδυασμένων μάλιστα με μεγάλες φοροαπαλλαγές για εταιρείες που θα κατασκευάσουν εργοστάσια microchip σε αμερικανικό έδαφος.

Αυτή τη στιγμή οι ΗΠΑ κατασκευάζουν το 10% της παγκόσμιας ζήτησης ημιαγωγών που βρίσκονται στα πάντα γύρω μας, από το κινητό και το αυτοκίνητο μας, μέχρι τα παιχνίδια των παιδιών μας ή τo smart ψυγείο μας. Και αυτό το ποσοστό είναι 30 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από το 40% των ημιαγωγών που κατασκεύαζαν στις ΗΠΑ το 1990 και «πέταξε» στην κομμουνιστική Κίνα των μηδαμινών ημερομισθίων και της κεντρικά και από το κράτος σχεδιασμένης οικονομίας υπερ-κλίμακας, στο κυνήγι του κέρδους. Έτσι σήμερα ο τελευταίος ιδεολογικός εχθρός -και ταυτόχρονα μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος- των ΗΠΑ, η Κίνα κατηγορεί, δια του πρέσβη της στην Ουάσινγκτον, την αμερικανική κυβέρνηση ότι μέσω αυτού του «US Chips and Science Act» καταφεύγει σε «Ψυχροπολεμική φιλοσοφία».

H εποχή των παγετώνων της υπολογιστικής ισχύος;
Νωρίτερα το φθινόπωρο, τόσο η Nvidia όσο και η AMD ένιωσαν το παγωμένο άγγιγμα αυτού του «πολέμου», όταν έλαβαν διαταγή από αμερικανούς αξιωματούχους να πάψουν να πωλούν στην Κίνα microchips που εμπλέκονται στην ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης. «Η κίνηση αυτή οικονομικά ήταν γροθιά στο στομάχι της Nvidia, άμεση επίθεση στα κινεζικά συμφέροντα και σίγουρα θα εντείνει κι άλλο τους κραδασμούς που ήδη υπάρχουν σε γεωπολιτικό επίπεδο», δήλωσε ο Dan Ives της επενδυτικής τράπεζας Wedbush Securities, στο BBC, υπονοώντας ότι η εφαρμογή του νέου νόμου συνδέεται και με τις αντιδράσεις στην επίσκεψη της Νάνσυ Πελόζι στην Ταιβάν. Σε άμεση συνέπεια οι φόβοι ότι τα κέρδη των κατασκευαστών ημιαγωγών θα πέσουν και τα κόστη κατασκευής θα ανέβουν, όταν οι κατασκευαστές επιστρέψουν στις μισθολογικά ακριβές ΗΠΑ, έριξαν άμεσα την μετοχή της Nvidia κατά 6,6% και της AMD κατά 3,7%.

Η Nvidia δήλωσε ότι η αμερικανική κυβέρνηση επίσης απαίτησε να έχουν όλοι οι κατασκευαστές μια άδεια εξαγωγής που στην ουσία θα εξασφαλίζει ότι κανένα microchip δεν θα καταλήξει -ακόμα και αν πουληθεί μέσω τρίτων- να χρησιμοποιηθεί σε στρατιωτικές εφαρμογές σε Ρωσία και Κίνα. Αυτό θα μπλοκάρει ουσιαστικά τις εξαγωγές των νέων A100 και Η100 chip της που επιταχύνουν τις διαδικασίες machine learning ολόκληρων AI συστημάτων, γεγονός που αναμένεται να προκαλέσει ζημιές ακόμα και 400 εκατομμυρίων δολαρίων στην εταιρεία. Η AMD από την πλευρά της θα πρέπει να μπλοκάρει την εξαγωγή των MI250 chip της στην Κίνα, κάτι όμως που όπως δήλωσε δεν αναμένεται να επηρεάσει σοβαρά τα κέρδη της. Και οι δύο εταιρείες έχουν ήδη σταματήσει να εξάγουν microchip και στην Ρωσία από τον περασμένο Φεβρουάριο και την εκδήλωση της ρωσικής επίθεσης στην Ουκρανία.

Η αμερικανική κυβερνητική πλευρά έχει ήδη δια στόματος Gina Reimondo δηλώσει ότι παίρνει πρόσθετα μέτρα ώστε οι τεχνολογίες αιχμής της χώρας να μην χρησιμοποιηθούν κατά της ασφάλειας και της εξωτερικής πολιτικής της χώρας. «Αυτό περιλαμβάνει να εμποδίσουμε την Κίνα να αποκτήσει τεχνολογία των ΗΠΑ που θα της επιτρέψει να προχωρήσει με το “Military-Civil Fusion” πρόγραμμα της, τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κάθε άλλη κακόβουλη δραστηριότητα».
Το “Military -Civil Fusion” είναι το κρατικό κινεζικό πρόγραμμα ανάπτυξης τεχνολογιών πάνω στο οποίο το Κομμουνιστικό Κόμμα σχεδιάζει να εξελίξει τον κινεζικό στρατό στην πιο τεχνολογικά ανεπτυγμένη πολεμική μηχανή της Γης ως το 2049, βασισμένο σε τεχνολογίες όπως quantum computing, big data, 5G, εξελιγμένη τεχνολογία πυρηνικών, αεροδιαστημική τεχνολογία και βέβαια AI, με υπερόπλο της την ενοποίηση όλων σε ένα νέο “intelligent warfare”, όπως το αναφέρουν, που θα «τρέχει» πάνω σε τεχνολογικές υποδομές που θα έχουν αναπτυχθεί αρχικά για πολιτική χρήση. Στην ουσία θα διαγράψει τα όρια ανάμεσα στην τεχνολογική έρευνα, το εμπόριο, τη βιομηχανία και το στρατό, την αστυνομία και το κόμμα.

Φλερτάροντας με το παράδοξο, κινέζοι αξιωματούχοι αντέδρασαν έντονα με δηλώσεις όπως «αυτές οι κινήσεις από πλευράς των ΗΠΑ παρεκκλίνουν από τις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού και παραβιάζουν διεθνείς οικονομικούς και εμπορικούς κανονισμούς». Η επίσημη μάλιστα δήλωση του Πεκίνου ήταν «η αμερικανική πλευρά θα πρέπει να σταματήσει αμέσως αυτή την αδικία και να αντιμετωπίζει εταιρείες από όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων και των κινεζικών δίκαια, κάνοντας περισσότερα για να συμβάλει στην σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας» και κάποιος από τους γελοιογράφος του δυτικού κόσμου σίγουρα ήδη σκιτσάρει τον Κινέζο πρόεδρο να μοιράζει τσιτάτα του Adam Smith και του Milton Friedman για την ελεύθερη αγορά στην Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος, κατηγορώντας τον Biden για σοσιαλιστικές πρακτικές χειραγώγησης της οικονομίας.

Μένει πάντως να δούμε αν αυτά τα μέτρα θα αναστείλουν την τεχνολογική εξέλιξη «ακριβαίνοντας» την, αλλά και αν θα αντιστρέψουν την ροή της ισχύος προς την Κίνα ή θα την επιταχύνουν αναγκάζοντας τους Κινέζους να αναπτύξουν δικιά τους τεχνογνωσία σε ημιαγωγούς αιχμής, πολύ νωρίτερα από όσο περιμέναμε.
Και σε πόσα James Bond ο 007 θα παίρνει πίσω κλεμμένα super microchips από τους κακούς Κινέζους.