Value vs. Price
1ο παράδειγμα: αγόρασα πριν από 2 χρόνια ένα αυτοκίνητο 2.500cc και πλήρωσα 25.000€ το οποίο το χρησιμοποιώ καθημερινά μόνο για τη μετακίνησή μου από το σπίτι μου στου Παπάγου στην εργασία μου στο Μαρούσι. Δοκιμάζοντας να το πουλήσω ανακάλυψα ότι το τελευταίο εξάμηνο κανένας δεν μου δίνει πάνω από 2.000€. Ποια είναι η ΤΙΜΗ και ποια η ΑΞΙΑ του αυτοκινήτου; Σταματήστε για λίγο το διάβασμα και γράψτε σε ένα χαρτί την άποψή σας για την ΤΙΜΗ και την ΑΞΙΑ του αυτοκινήτου;

2ο παράδειγμα: μία κατασκευαστική εταιρεία είχε αγοράσει 5 μπουλντόζες caterpillar συνολικού κόστους 500.000€ το 1995. Αυτές τις μπουλντόζες τις έκανε απόσβεση σε μια δεκαετία, μέχρι το 2005. Από το 2005 και μέχρι σήμερα το 2015, λόγω τις κατάρρευσης του κατασκευαστικού κλάδου, οι 5 μπουλντόζες κάθονται αναξιοποίητες και παρκαρισμένες σε ένα οικόπεδο που νοικιάστηκε σαν παρκινγκ. Όσες φορές δοκιμάσαμε να πουλήσουμε τα μηχανήματα, δεν υπήρξε ούτε ένας αγοραστής. Ποια είναι η ΤΙΜΗ και ποια η ΑΞΙΑ αυτών των 5 μηχανημάτων; Σταματήστε για 2η φορά το διάβασμα και γράψτε την άποψή σας για την ΤΙΜΗ και την ΑΞΙΑ των 5 μηχανημάτων;

Η ιστορία του value management
Το 1731 ο Daniel Bernoulli σε μία παρουσίαση στo Imperial Academy of Sciences της Αγίας Πετρούπολης τόνισε ότι η ΑΞΙΑ ενός πράγματος δεν πρέπει να βασίζεται στην ΤΙΜΗ του αλλά στο όφελος το οποίο αποδίδει (Michel Thiry, A Framework for Value Management Practice, ISBN 9781628250183). Αυτή η σχέση μεταξύ ΑΞΙΑΣ και του ΟΦΕΛΟΥΣ είναι η καρδιά όλως των αρχών του «Value Management». Επειδή στον 2ο παγκόσμιο πόλεμο είχαμε ελλείψεις πρώτων υλών, σταδιακά φτάσαμε στο «Value Analysis ή Value Engineering» που ανέπτυξε ο Lawrence D. Miles και σαν σκοπό είχε το «Do More for Less».

Η τιμή και η αξία είναι…
Γυρνώντας πίσω στα δύο προηγούμενα παραδείγματα θα πρέπει να παρατηρήσουμε τα ακόλουθα. Είναι εντελώς αδιάφορο το πόσα χρήματα έδωσα για την αγορά του αυτοκινήτου. Αυτά τα χρήματα ήταν το κόστος απόκτησής του. Η ΤΙΜΗ του αυτοκινήτου είναι τα χρήματα που είναι διατιθέμενος ένας πιθανός αγοραστής να πληρώσει για να αποκτήσει την κυριότητα του αυτοκινήτου. Η ΤΙΜΗ ενός αγαθού ή υπηρεσίας καθορίζεται ΠΑΝΤΟΤΕ από την αγορά και είναι θέμα προσφοράς και ζήτησης. Η ΑΞΙΑ του αυτοκινήτου είναι άλλο πράγμα, είναι το όφελος το οποίο αποδίδει. Επειδή χρησιμοποιώ το αυτοκίνητο για να πηγαινοέρχομαι στην εργασία μου, η ΑΞΙΑ του αποτιμάται σε αυτή τη μετακίνηση. Επομένως, το μηνιαίο όφελος του αυτοκινήτου θα μπορούσε να αποτυπωθεί στο πόσα θα πλήρωνα για ταξί εάν δεν είχα το αυτοκίνητο (20 ημέρες x 2 ταξί την ημέρα x 7€ = 280€).

Στην περίπτωση των 5 μηχανημάτων τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά. Η ΤΙΜΗ είναι μηδενική γιατί δεν υπάρχει αγοραστής. Η ΑΞΙΑ των μηχανημάτων είναι μηδενική γιατί δεν παράγουν κανένα όφελος για την εταιρεία. Επιπλέον, όχι μόνον δεν παράγουν, όχι μόνο δεν θα παράγουν στο άμεσο μέλλον, αλλά πληρώνουμε και ενοίκιο για το οικόπεδο. Ενδιαφέρον έχει να δει κάποιος την ιστορία πώλησης 4 αεροσκαφών της Ολυμπιακής Αεροπορίας, όπου οι «ειδήμονες» έχουν μπλέξει το κόστος αγοράς, την ΤΙΜΗ και την ΑΞΙΑ (http://www.lifo.gr/now/politics/13872 και www.tanea.gr/news/economy/article/5128594/). Επειδή τα αεροσκάφη ήταν παρκαρισμένα και δεν πετούσαν, είχαν μηδενική ΑΞΙΑ. Η ΤΙΜΗ τους ήταν το πόσα χρήματα προσέφεραν οι υποψήφιοι αγοραστές!!!