Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης φαίνεται να φέρνει μαζί του έναν ευνοϊκό άνεμο για το ταξίδι προς τη ψηφιακή πολιτεία. Είναι όμως αυτό αρκετό για να ξεπεραστούν τα εμπόδια και οι πειρασμοί που καιροφυλακτούν στην πορεία προς εκεί;

Ένα συμπέρασμα που προέκυψε από την προετοιμασία του αφιερώματος για την ψηφιακή διακυβέρνηση, είναι ότι όλα τα άτομα με τα οποία μιλήσαμε, είχαν μια ολοκληρωμένη εικόνα του συνολικού έργου. Ήταν τόσο έντονο αυτό το στοιχείο, ώστε σε αντίθεση με τα στεγανά του παρελθόντος, σε αυτήν τη φάση το μάλλον ευχάριστο πρόβλημα, είναι οι κοινοί τόποι διαφορετικών φορέων όσον αφορά το ίδιο έργο.

Η πανδημία λειτούργησε ως καταλύτης στην εύρεση λύσεων, οι οποίες θωρακίζουν από μελλοντικές ασθένειες και παράλληλα θεραπεύουν υποκείμενα νοσήματα. Ίσως, η πιο μη αναμενόμενη αλλαγή που έφεραν οι ψηφιακές υπηρεσίες, ήταν η τηλε-εκπαίδευση στα σχολεία και η τηλε-εργασία των δημοσίων υπαλλήλων.

Κανένα, από τα δύο έργα δεν θα μπορούσε να κριθεί ως πετυχημένο ή αποτυχημένο, βάσει των περιστάσεων, δεδομένου ότι ο χρόνος που υλοποιήθηκαν δεν άφηνε περιθώρια για αναλυτικό σχεδιασμό και επιλογή των καλύτερων λύσεων. Ήταν όμως η εφαρμογή τους, τόσο υποχρεωτικά εκτεταμένη, ώστε θα μπορούσαμε να παρομοιάσουμε την επίδραση τους, με αυτήν που είχε η οικονομική κρίση του 2010 στα ποσοστά χρήσης πλαστικού χρήματος. Οπότε, το ερώτημα που μένει να απαντηθεί, είναι αν η τηλε-εκπαίδευση, μπορεί να συμπληρώσει το έργο των δασκάλων και των καθηγητών και αν οι αυτοματισμοί σε συνδυασμό με την τηλε-εργασία δημιουργούν το απαραίτητο υπόβαθρο, για να στηριχτεί το σύστημα διακυβέρνησης σε λιγότερους δημόσιους υπαλλήλους σε κάποιους τομείς, εξοικονομώντας έτσι πόρους για να αυξήσει τους δημόσιους υπαλλήλους σε κάποιους άλλους. Ίσως κάποιοι αναρωτηθούν, γιατί εστιάζουμε σε αυτές τις δύο αλλαγές και δεν αναφερόμαστε σε όλους τους αυτοματισμούς που έχουν ανακοινωθεί και μειώνουν το φορτίο των δημόσιων υπηρεσιών και τη γραφειοκρατία. Προφανώς, και αυτοί οι αυτοματισμοί είναι πολύτιμοι, όμως δεν μπορούν να επιβληθούν. Τουλάχιστον όχι με το παρόν θεσμικό πλαίσιο και την παρούσα νοοτροπία. Είδαμε όλοι την εικόνα έξω από τα καταστήματα των τραπεζών, όπου δεκάδες ατόμων συνωστίζονταν, ακόμα και όταν ο φόβος της πανδημίας ήταν σε φάση κορύφωσης. Επομένως, οι αυτοματισμοί θα γίνουν σιγά σιγά αποδεκτοί από τους πολίτες, εφόσον επιτελούν καλά το έργο τους που σημαίνει με αξιοπιστία και με διαφάνεια.

Όμως, υπάρχουν και κάποιες αλλαγές που είναι δυνατό να επιβληθούν. Θα μπορούσε για παράδειγμα, το Υπουργείο Παιδείας να πει ότι από την ερχόμενη σχολική χρονιά, η παρουσία δασκάλου ή καθηγητή σε απομακρυσμένες περιοχές, θα είναι ψηφιακή. Αν μάλιστα η κυβέρνηση ακολουθήσει μια πιο σκληρή πολιτική, όπως αυτή που ακολούθησαν οι τράπεζες, οι οποίες έκλεισαν ATM και καταστήματα, πριν εξασφαλίσουν τη σωστή εξυπηρέτηση των πελατών τους, τότε είναι πιθανό, ακόμα και μέσα στη χρονιά που διανύουμε, να υπάρχει σημαντικό όφελος σε έξοδα, τόσο από δημόσιους υπαλλήλους, οι οποίοι θα μεταφερθούν σε άλλες υπηρεσίες, όσο και από διακοπές ενοικιαστηρίων.

Το σενάριο ακούγεται ιδανικό για τον Έλληνα φορολογούμενο, ο οποίος θα δει τα χρήματά του να αξιοποιούνται καλύτερα και θα βιώσει ένα σύστημα υγείας, το οποίο θα μπορούσε να ζηλεύει και η Κούβα. Όμως, υπάρχουν πολλοί λόγοι για να βρεθούμε σε ένα μέλλον, όπου απλά το ERMIS.GOV.GR θα έχει αντικατασταθεί από το GOV.GR και θα έχουμε εξοικονομήσει πέντε χαρακτήρες. Είναι ξεκάθαρο δεκαετίες τώρα ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν θέλουν να κουνηθούν από τις θέσεις τους, θεωρώντας ότι οι νέες που θα τους προσφερθούν θα είναι λιγότερο βολικές από τις προηγούμενες. Επίσης, είναι ξεκάθαρο ότι οι ψηφιακές υπηρεσίες δεν επιδέχονται ευνοϊκές τροποποιήσεις υπέρ κάποιων, ειδικά αν η κυβέρνηση έχει φροντίσει να τις κάνει διαφανείς. Αυτά είναι τα δύσκολα προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν και έπονται οι επιλογές των κατάλληλων τεχνολογιών, οι φόβοι για τα λογισμικά που μας κατασκοπεύουν και οι τηλεπικοινωνιακές τεχνολογίες που θα μας δώσουν καλύτερες ψηφιακές υπηρεσίες. Τα προβλήματα αυτά μετά από μια ύφεση που παρουσίασαν με την κυβέρνηση του Καποδίστρια, επανήλθαν δριμύτερα και σταθεροποιήθηκαν με γραπτούς νόμους. Οπότε ίδωμεν.

Υπηρεσία Απομακρυσμένης Πρόσβασης μέσω VPN για τη δυνατότητα τηλε-εργασίας των υπαλλήλων όλων των δημοσίων φορέων
Το Business Continuity καθίσταται επίκαιρο και επιτακτικό στις τρέχουσες συνθήκες, καθώς βασικά πληροφοριακά συστήματα και τηλεπικοινωνιακά δίκτυα πρέπει να συνεχίζουν να λειτουργούν ώστε να παρέχονται ενδεικτικά ασφαλιστικές, φορολογικές και υγειονομικές υπηρεσίες και υπηρεσίες πρόσβασης στο Internet.

Η ΓΓΠΣΔΔ σε συνεργασία με τον ΟΤΕ, ανάδοχο του ΣΥΖΕΥΞΙΣ, παρείχαν τη δυνατότητα τηλε-εργασίας σε έως 10.000 υπαλλήλους όλων των φορέων του ΣΥΖΕΥΞΙΣ (περιλαμβανομένων και Δήμων). Ο ΟΤΕ διέθεσε την υπηρεσία αυτή με μηδενικό κόστος για τους προσεχείς 3 μήνες, με σκοπό να βοηθήσει την εξ αποστάσεως εργασία στο Δημόσιο.

Η υπηρεσία παρέχεται μέσω ασφαλούς πρόσβασης με VPN (Virtual Private Network) μεταξύ οποιουδήποτε σημείου διαθέτει σύνδεση στο Internet και του δικτύου ΣΥΖΕΥΞΙΣ. Με τον τρόπο αυτό, ο χρήστης μπορεί από τον οικιακό υπολογιστή του να συνδεθεί στα συστήματα και στις εφαρμογές του φορέα εργασίας του. Είναι σημαντικό ότι δεν προαπαιτείται υφιστάμενη υποδομή στους φορείς προκειμένου να παρέχεται η δυνατότητα αυτή. Πρόκειται για την πρώτη μαζική παροχή υπηρεσιών και υποδομών τηλεργασίας στο Δημόσιο με σκοπό την διασφάλιση επιχειρησιακής συνέχειας (Business Continuity).

Διαβάστε τις συνεντεύξεις που δόθηκαν στο πλαίσιο του αφιερώματος: