Ένα από τα μεγάλα «στοιχήματα» της Ευρώπης, στο πλαίσιο της ψηφιακής και «πράσινης» μετάβασης, είναι αναμφισβήτητα η διασφάλιση της πρόσβασης των εκατοντάδων εκατομμυρίων πολιτών της στις δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες, την εποχή της νέας online κανονικότητας στην οποία εισήλθαμε από την πανδημία και μετά. Βασικό «όχημα» γι’ αυτή τη μετάβαση είναι το ευρωπαϊκό «πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας» (EUDIW), για το οποίο ο δρόμος άνοιξε στις αρχές Μαρτίου, όταν υπερψηφίστηκε από το Ευρωκοινοβούλιο η θέσπιση ειδικού πλαισίου για την καθιέρωση και διάθεσή του στα κινητά τηλέφωνα των χρηστών, «εντός 24 μηνών από την έναρξη ισχύος των εκτελεστικών πράξεων, όπως ορίζει ο κανονισμός».

Ήδη εξελίσσεται από τη διεθνή κοινοπραξία POTENTIAL πιλοτικό έργο ευρείας κλίμακας με στόχο τη δημιουργία της εφαρμογής, με κοινά πρότυπα και τεχνικές προδιαγραφές, και την υλοποίηση διάφορων σεναρίων χρήσης, ώστε να δημιουργηθούν ή να προσαρμοστούν οι νυν υπάρχουσες λύσεις, οι οποίες θα είναι ανοικτού κώδικα, με έμφαση στην καινοτομία, τη διαφάνεια και την ασφάλεια. Θα προσφέρεται δωρεάν για τα φυσικά πρόσωπα (για τις επιχειρήσεις θα υπάρχει μικρό κόστος) και η χρήση του θα είναι προαιρετική για κάθε Ευρωπαίο πολίτη.

Ο δρόμος έχει χαραχτεί
Τον ρόλο του συντονιστή για την Ελλάδα ανέλαβε το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης σε συνεργασία με έναν «δικό του» φορέα, το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας & Έρευνας, με αρκετούς οργανισμούς και επιχειρήσεις να συμμετέχουν στην πιλοτική υλοποίηση, σε διάφορους τομείς. Για όλη αυτή την προσπάθεια, τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που μας περιμένουν, μίλησε στο NetFax, ο καθηγητής Πάνος Λουρίδας, διευθυντής Έρευνας & Ανάπτυξης του ΕΔΥΤΕ, τονίζοντας εξαρχής πως, μετά την έγκριση από το Ευρωκοινοβούλιο, «ο δρόμος μπροστά μας έχει πλέον χαραχτεί: σε περίπου 2,5 χρόνια, οι Ευρωπαίοι πολίτες θα μπορούν να έχουν στα κινητά τους τηλέφωνα το ευρωπαϊκό ψηφιακό πορτοφόλι, όπου θα μπορούν να αποθηκεύουν έγγραφα τα οποία θα αναγνωρίζονται από όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και οι ίδιοι θα έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες άλλων κρατών, σαν να βρίσκονται στη χώρα τους».
Τι θα φέρει στη χώρα και τους πολίτες της, ρωτήσαμε, και ποιος θα πείσει τους κάθε λογής δημοσίους υπαλλήλους να αποδέχονται υποχρεωτικά το περιεχόμενο του wallet; «Θα είναι αποδεκτό και ισοδύναμο με τα έγγραφα που εκδίδονται σε κάθε χώρα. Το ‘ποιος θα πείσει τους κάθε λογής ΔΥ’ είναι αυτό ακριβώς στο οποίο δουλεύουμε αυτή τη στιγμή. Πέρα από τη νομική επιταγή (ο ΔΥ θα είναι υποχρεωμένος από το νόμο να το αποδεχτεί), το ευρωπαϊκό ψηφιακό πορτοφόλι θα είναι τεχνολογικά άρτιο, ασφαλές, και εύκολο στη χρήση, ώστε να αποτελεί πρώτη επιλογή όχι μόνο των πολιτών, αλλά και των ΔΥ για τη διεκπεραίωση διαδικασιών στην ΕΕ».

Η ελληνική συμμετοχή
Όσο για την ελληνική συμμετοχή… «είναι ανάλογη με τη σοβαρότητα του εγχειρήματος του ψηφιακού μετασχηματισμού της χώρας ενώ, ταυτόχρονα, έχουμε ήδη την επιτυχημένη εισαγωγή και υιοθέτηση του gov.gr wallet. Στόχος μας είναι πάνω σ’ αυτήν ακριβώς την επιτυχία να χτίσουμε το ευρωπαϊκό ψηφιακό πορτοφόλι – και τα πλεονεκτήματα της χρήσης του θα είναι τέτοια ώστε να γίνει ακόμα περισσότερο δεκτό, από όλους. Το διακύβευμα δεν είναι να φτιάξουμε απλώς ένα διασυνοριακό ψηφιακό πορτοφόλι, αλλά μια εφαρμογή που θα συντροφεύει τον πολίτη και θα διευκολύνει την καθημερινότητά του και τις συναλλαγές όχι μόνο με τον δημόσιο, αλλά και με τον ιδιωτικό τομέα. Πιστεύουμε ότι θα τα καταφέρουμε, γιατί και εμείς, ως ΕΔΥΤΕ, μπορούμε να αντεπεξέλθουμε στις προκλήσεις, και το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης στηρίζει σθεναρά τον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας».

Για την προετοιμασία και την υλοποίηση του ευρωπαϊκού ψηφιακού πορτοφολιού έχουν ήδη σχηματιστεί κοινοπραξίες μεγάλης κλίμακος που συμμετέχουν σε μεγάλα έργα (Large Scale Projects), με αντικείμενο την επεξεργασία των τεχνικών λεπτομερειών και πρότυπες υλοποιήσεις του ψηφιακού πορτοφολιού σε επιλεγμένες περιπτώσεις (use cases). «Στο ΕΔΥΤΕ δουλεύουμε στις τεχνικές λύσεις, συμμετέχουμε στις συζητήσεις για την κατάρτιση των σχετικών προτύπων υλοποίησης και συνεργαζόμαστε με τις άλλες χώρες στην υλοποίηση των περιπτώσεων χρήσεων. Έχουμε τους κατάλληλους πόρους και, επιπλέον, την εμπειρία από το gov.gr wallet. Ως χώρα είμαστε από τους πρωτοπόρους και θέλουμε να συνεχίσουμε να είμαστε».