Το One Laptop per Child, μια ιδέα που ξεκίνησε το 2006 από τον Nicholas Negroponte, βρήκε πρόσφορο έδαφος στη βιομηχανία προσωπικών υπολογιστών και σύμφωνα με τη Gartner θα έχει δημιουργήσει μια αγορά 50 εκατομμυρίων μονάδων μέχρι το 2012*.

O όρος netbook επαναχρησιμοποιήθηκε από την Intel το Φεβρουάριο του 2008* για να περιγράψει μια νέα κατηγορία φορητών υπολογιστών, οι οποίοι έχουν βάρος μικρότερο ή πολύ κοντά στο 1 κιλό, το κόστος τους σπάνια υπερβαίνει τα 500 δολάρια ή τα 400 ευρώ και ενσωματώνουν τεχνολογίες ασύρματης επικοινωνίας και πρόσβασης στο Internet.

Το netbook γεννήθηκε από την ιδέα «One Laptop Per Child», του Nicholas Negroponte, στόχος της οποίας ήταν η δημιουργία φορητών υπολογιστών με κόστος 100 δολαρίων που θα μπορούσαν να δωρίζονται μέσω χορηγιών σε παιδιά αναπτυσσόμενων χωρών.

Η εμπορική αξιοποίηση του OLPC ξέφυγε από τους αρχικούς στόχους. Πολλά netbook χρησιμοποιούν λογισμικό Microsoft, μετά από πιέσεις της εταιρείας και όχι δωρεάν λογισμικό ανοιχτού κώδικα, όπως ήταν η αρχική ιδέα. Η διαφορά ανάμεσα σε συσκευές με λειτουργικό Linux και Windows μπορεί να ξεπερνά και τα 100 ευρώ. Στην πράξη, και όσον αφορά κυρίως την επιχειρηματική χρήση αυτών των συσκευών, η επιλογή δεν φαίνεται λανθασμένη, καθώς οι εταιρείες που έχουν επιλέξει την πλατφόρμα .NET για την υλοποίηση των εφαρμογών βρίσκουν άμεσα πρόσφορο έδαφος για να «φυτέψουν» νέες λύσεις.

Παρά τις «πολυτέλειες» σε σχέση με την αρχική ιδέα, τα netbooks συνεχίζουν να είναι οικονομικότερη και κυρίως πρακτικότερη λύση για όσους έχουν την ανάγκη ενός φορητού υπολογιστή για καθημερινή χρήση.

Με διαστάσεις μικρότερες από μια A4 σελίδα, τα netbook μεταφέρονται εύκολα, γεγονός που σε συνδυασμό με το διπλάσιο χρόνο ζωής της μπαταρίας, σε σχέση με ένα τυπικό φορητό υπολογιστή, δημιουργούν στο χρήστη μια αίσθηση πολύ πιο κοντά σε αυτή που φέρνει στο μυαλό η λέξη φορητότητα.

Στον αντίποδα των θετικών χαρακτηριστικών, το τίμημα της φορητότητας είναι η χρήση οθονών που δεν ξεπερνούν σε διαστάσεις τις 10 ίντσες και αποθηκευτικού χώρου που με τη χρήση Solid State Drives κυμαίνεται από 4GB έως 16 GB, αν και σε τελευταία μοντέλα βλέπουμε αρκετά συχνά χρήση σκληρού δίσκου μέχρι 160 GB, με κάποιες επιπτώσεις στο βάρος της συσκευής.

Η Asus πέταξε πρώτη το γάντι
Το netbook που διαθέτει αυτή την περίοδο δωρεάν η Wind με διετές συμβόλαιο στην υπηρεσία mobile Internet είναι από τα πρώτα μοντέλα που παρουσίασε η Asus πριν από ένα περίπου έτος, πετώντας πρώτη το γάντι σε ένα νέο πεδίο ανταγωνισμού. Η πιο πρόσφατη είσοδος στην αγορά, τουλάχιστον μέχρι τη στιγμή που γράφονταν αυτό το άρθρο, ήταν το Inspiron Mini 9 της Dell, με την οποία η Vodafone έχει ήδη συνάψει μια αποκλειστική συμφωνία για να το προωθήσει μέσω συμβολαίων Mobile Internet (προσωρινά δεν έχει ανακοινωθεί πότε η συμφωνία θα ισχύσει για την ελληνική αγορά).

Ενδιάμεσα, διεθνείς κατασκευαστές, όπως οι Acer, Hewlett Packard και MSI παρουσίασαν τις δικές τους προτάσεις, ενώ πρόσφατα παρουσιάστηκε και το πρώτο netbook ελληνικής συναρμολόγησης από τη Multirama με ένα ακόμα από την Πλαίσιο να ακολουθεί μέσα στο ερχόμενο δίμηνο.

Οταν ωστόσο έρχεται η στιγμή της επιλογής, οι διαφορές χαρακτηριστικών που χωρίζουν τα netbooks από τα notebooks και τα smart phones σε συνδυασμό με το κόστος αγοράς που πολύ συχνά δεν μένει στα κλειστά όρια κάθε κατηγορίας, δημιουργούν διλήμματα.

Για παράδειγμα, η φθηνότερη έκδοση του Mini της Dell θα κοστίζει 349 δολάρια (η τιμή για την Ελλάδα δεν είναι ακόμα γνωστή) και θα είναι εφοδιασμένο με 4 GB SSD και Ubuntu Linux. Η έκδοση με 16 GB SSD και Windows XP θα κοστίζει περίπου 600 δολάρια, δηλαδή 100 δολάρια ακριβότερα από το entry level της σειράς Inspiron της Dell με οθόνη 15,4 ίντσες. Στο εύρος από 500 έως 700 ευρώ βρίσκεται και μια μεγάλη γκάμα από smart phones που χρησιμοποιούν λογισμικό Windows Mobile ή Symbian.


Netbook, notebook ή smart phone;
Από την οπτική γωνία της επιχείρησης, αυτή η πληθώρα λύσεων μπορεί να μην είναι απαραίτητα ευλογία. Για παράδειγμα, μια εταιρεία που θέλει να εφοδιάσει τους εργαζόμενούς της με φορητούς υπολογιστές είναι προτιμότερο να αγοράσει netbooks ή notebooks; Ποια είναι η καλύτερη λύση για ένα πωλητή, ένα netbook και ένα κινητό τηλέφωνο ή ένα smart phone;

Οι απαντήσεις σε τέτοια ερωτήματα δεν είναι μονοσήμαντες. Στην πρώτη περίπτωση, η εταιρεία θα μπορούσε να προτιμήσει netbooks, εφόσον έδινε βάρος στη φορητότητα και επέλεγε προϊόντα χαμηλού κόστους, καθώς έτσι θα μπορούσε να ξοδέψει μέχρι και 50% λιγότερα χρήματα. Στη δεύτερη, το βασικό ερώτημα είναι αν ο πωλητής χρειάζεται μια οθόνη 9 ή 10 ιντσών ή μπορεί να κάνει καλά τη δουλειά του με την οθόνη 2,5 έως 4 ίντσες ενός smart phone.

Μιλώντας με τον Σταύρο Λαγγούση, Τεχνικό Διευθυντή της Sieben, η οποία διαθέτει λύσεις Sales Force Automation, μας ενημέρωσε ότι «η εταιρεία έχει ήδη ξεκινήσει τις δοκιμές σε διαφορετικά μοντέλα netbook για να διαπιστώσει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα όσον αφορά τη χρήση τους σε επιχειρηματικές εφαρμογές». Σύμφωνα με τον ίδιο «οι επιδόσεις των netbook και η διάρκεια ζωής της μπαταρίας είναι επαρκείς, ενώ το γεγονός ότι τα περισσότερα netbook λειτουργούν σε ανάλυση 1024 σημαίνει ότι δεν θα χρειαστεί επανασχεδιασμός του περιβάλλοντος λειτουργίας των εφαρμογών.

Επιπλέον θετικά χαρακτηριστικά είναι οι επιδόσεις και η αξιοπιστία που προσφέρουν τα Solid State Drives σε σχέση με τους παραδοσιακούς σκληρούς δίσκους». Στα αρνητικά ο Σ. Λαγγούσης αναφέρει κυρίως την απουσία οθονών αφής, χαρακτηριστικό που πιστεύουμε ότι είναι θέμα χρόνου να παρουσιαστεί σε κάποια μοντέλα.

Ο Κώστας Δόνας, Εμπορικός Διευθυντής της MediHelm, μιας φαρμακαποθήκη που ανήκει στην ΕΛΓΕΚΑ, μας είπε ότι η εταιρεία ετοιμάζεται να περάσει στην υλοποίηση μιας Sales Force Automation λύσης και εξετάζει την υλοποίηση της με συσκευές PDA ή netbook, με τα δεύτερα να έχουν προβάδισμα.

Η L’ Oreal Hellas είναι μια από τις εταιρείες που βρίσκεται σε αναζήτηση μιας εύχρηστης και πολυλειτουργικής συσκευής. Οπως μας είπε ο Παναγιώτης Κολοβός, IT Manager της L’ Oreal Hellas «η λύση του PDA έχει ήδη απορριφθεί λόγω μεγέθους οθόνης, ενώ οποιαδήποτε συσκευή με βάρος κοντά στα 800 γραμμάρια και κόστος κοντά σε αυτό ενός PDA θα είχε πολύ ενδιαφέρον για την εταιρεία».

Google loves Netbooks
Οταν η Google παρουσίασε πριν από μερικές μέρες το νέο browser Chrome, στελέχη της εταιρείας δήλωναν ότι δεν πρόκειται απλά για ένα browser που θα αποσπάσει μερίδιο από τον Internet Explorer, αλλά για ένα ακόμα κομμάτι στη νέα εικόνα που έχει η Google για το μέλλον των εφαρμογών γραφείου.

Μια από τις λύσεις που έχουν διαθέσιμες οι κατασκευαστές των netbook για να κρατήσουν χαμηλά την τιμή τους, είναι να τα εφοδιάζουν με ελεύθερο λογισμικό. Η Google, τα τελευταία χρόνια, έχει παρουσιάσει μια σειρά υπηρεσιών, όπως το Gmail, το Google Apps και το Google Earth, που προσφέρονται με το μοντέλο SaaS. Σύμφωνα με τη Google περισσότερες από 1.000.0000 επιχειρήσεις χρησιμοποιούν ήδη τα Google Apps.

Αν στο παραπάνω μίγμα προσθέσουμε και την «έμφυτη» δυνατότητα των netbooks για σύνδεση στο Interent, οπουδήποτε αυτό είναι διαθέσιμο, είναι σα να έχουμε μπροστά μας την ιδανική hardware πλατφόρμα ώστε η Google να πετύχει το στόχο της.

Παρόμοια αισθήματα τρέφουν και άλλες εταιρείες που προωθούν το μοντέλο SaaS, όπως η SalesForce.com, η G.ho.st και η Twitterfone. Παράλληλα και οι κατασκευαστές αναγνωρίζουν την αξία αυτών των συνδυασμών. Η Dell αναμένεται να διαθέσει το Mini Inspiron με μια υπηρεσία αποθηκευτικού χώρου στο Internet, αντισταθμίζοντας έτσι την έλλειψη αποθηκευτικού χώρου στο προϊόν.

Μια σημαντική πρόκληση για το μέλλον των netbook, σύμφωνα με αρκετούς αναλυτές είναι το λειτουργικό σύστημα. Η νέα κατηγορία φορητών χρειάζεται ένα λειτουργικό σύστημα που θα συνδυάζει τα θετικά όσων είναι σήμερα διαθέσιμα. Ηδη κάποιες εκδόσεις Linux, όπως το gOS Ubuntu, είναι προσανατολισμένες σε αυτήν την κατεύθυνση και έχουν αποσπάσει θετικές κριτικές για την ταχύτητα και την ευκολία χρήσης. Ομως το Linux αφορά κυρίως το καταναλωτικό κοινό, καθώς για τις επιχειρήσεις, οι επενδύσεις σε λογισμικό που βασίζεται σε πλατφόρμα .NET απαιτούν λειτουργικό σύστημα Windows. Τα Vista είναι πολύ «βαριά» για τις δυνατότητες των netbook και τα XP σύντομα δεν θα έχουν μέλλον. Επομένως, αν η Microsoft δεν θέλει να μείνει έξω από αυτήν την αγορά, χρειάζεται να δώσει μια νέα λύση που θα συμπληρώσει αυτό το κενό.

* Σύμφωνα με την IDC μέχρι το 2012, το μέγεθος της αγοράς θα είναι 9,2 εκατομμύρια μονάδες.
* Ο όρος είχε αρχικά χρησιμοποιηθεί από την Psion το 1999.