«Ο απαισιόδοξος βλέπει τη δυσκολία σε κάθε ευκαιρία. Ο αισιόδοξος βλέπει την ευκαιρία σε κάθε δυσκολία» - Ουίνστον Τσόρτσιλ.

Το 2011 δημοσιεύτηκε κορυφαία έκθεση της IBM, όπου αναγνωρίζονται τέσσερις διακριτές «εντολές» (Mandates), βασισμένες σε έρευνα για την αντίληψη του ρόλου της Πληροφορικής από τον εκάστοτε οργανισμό:
1. Αξιοποίηση – Leverage (Ευθυγράμμιση της λειτουργίας και βελτίωση της αποτελεσματικότητας),
2. Επέκταση – Expand (Βελτίωση των επιχειρησιακών διαδικασιών και της συνεργασίας),
3. Μεταμόρφωση -Transform (Αλλαγή της αλυσίδας αξιών του κλάδου μέσω της βελτίωσης των σχέσεων) και
4. Πρωτοπορία -Pioneer (ριζική καινοτομία σε επίπεδο προϊόντων, αγορών και επιχειρησιακών μοντέλων).

Ανεβάζοντας… ταχύτητα στο ΙΤ
Συμπληρωματικά με τα παραπάνω, θα εστιάσουμε σε διαφορετικά χαρίσματα που ωθούν δραματικά το έργο της Πληροφορικής στην πράξη. Για την ορθή διοίκηση και λειτουργία της Διεύθυνσης Πληροφορικής (ΙΤ) της PROTON Bank, δίνεται ιδιαίτερο βάρος σε τρεις καίριες ικανότητες:
• Η επικοινωνία με τη Διοίκηση της τράπεζας για θέματα τεχνολογίας πρέπει να γίνεται με τρόπο κατανοητό, ώστε εν τέλει οι αποφάσεις να λαμβάνονται στη σωστή βάση.
• H στρατηγική της Πληροφορικής δεν πρέπει απλά να ικανοποιεί τις προδιαγεγραμμένες ανάγκες και προσδοκίες της επιχείρησης αλλά και να έχει την ικανότητα να τις υπερβαίνει.
• Teaming: Πάνω από όλα η ομάδα.

Αν θέλουμε να εξασφαλίσουμε ότι το τμήμα IT μιας επιχείρησης βαδίζει στη σωστή κατεύθυνση στο παρόν και στο μέλλον, είναι απαραίτητο να αποφεύγονται λανθασμένες αποφάσεις, ιδίως αν αυτές έχουν σοβαρό αντίκτυπο και επηρεάζουν την στρατηγική του IT. Η αποσαφήνιση της τεχνολογίας για την αποφυγή παρανοήσεων είναι καίριας σημασίας. Αλλωστε, οι περισσότερες επιχειρήσεις διοικούνται από στελέχη με μικρό ή και μηδαμινό υπόβαθρο στην Πληροφορική.

Για το λόγο αυτό, είναι σημαντικό τα στελέχη του ΙΤ να μεταφράζουν όλα τα θέματα Πληροφορικής σε γλώσσα κατανοητή, έτσι ώστε τα ανώτατα στελέχη να είναι σε θέση να λάβουν τις αντίστοιχες αποφάσεις, βασισμένες σε πληροφορίες κατανοητές και πλήρεις. Εντούτοις, καθώς η τεχνολογική πολυπλοκότητα αυξάνεται δραματικά με την πάροδο του χρόνου, το έργο αυτό γίνεται συνεχώς πιο δύσκολο και πολύπλοκο. Η αρχιτεκτονική των Πληροφοριακών Συστημάτων (ΙΤ Architecture) μιας εταιρείας δεν απλοποιείται με την πάροδο του χρόνου, αντίθετα διαρκώς γίνεται περισσότερο δαιδαλώδης. Νέες υποστηρικτικές εφαρμογές προστίθενται στις ήδη υπάρχουσες.

Τα interfaces γίνονται εξυπνότερα και η πληροφορία συλλέγεται πλέον σε πραγματικό χρόνο από πολλά διαφορετικά συστήματα, με στόχο την βελτίωση των επιχειρηματικών διαδικασιών. Συνεπώς, η ικανότητα αναγωγής του πολύπλοκου σε απλό αποτελεί βασικό προτέρημα κάθε στελέχους Πληροφορικής.

Υπερβαίνοντας τις προσδοκίες
Αν θέλουμε να υπερβαίνουμε τις προσδοκίες της εταιρείας, θα πρέπει η στρατηγική Πληροφορικής να είναι σχεδιασμένη με τέτοιο τρόπο ώστε να μην εξυπηρετεί μόνο την επιχειρηματική στρατηγική. Μια έξυπνη στρατηγική Πληροφορικής μπορεί να εμπνεύσει και να κατευθύνει την επιχειρηματική στρατηγική. Για να είμαστε όμως σε θέση να το πράξουμε αυτό, κάποιοι παράγοντες είναι ιδιαίτερα σημαντικοί: Τα στελέχη του IT θα πρέπει να προνοούν και να κατανοήσουν πλήρως την επιχειρηματική στρατηγική και τη λειτουργία ολόκληρης της επιχείρησης.

Επιπλέον, οφείλουμε να είμαστε ανοιχτοί σε αλλαγές και παράλληλα να διασφαλίζουμε τη διαθεσιμότητα της γνώσης που αποκτούμε, ενώ η υφιστάμενη αρχιτεκτονική των συστημάτων πρέπει να παραμένει ευέλικτη.

Παραδείγματα στρατηγικής ΙΤ στην PROTON
Ενα σχετικό παράδειγμα μέσα από το περιβάλλον της PROTON Bank είναι η υλοποίηση του DMA gateway (Direct Market Access) προς το Χρηματιστήριο Αθηνών για ξένους θεσμικούς επενδυτές. Η υπηρεσία υλοποιήθηκε το 2002 μέσα σε δύο μήνες και ο πρώτος πελάτης συνδέθηκε σχεδόν αμέσως μετά το τέλος της υλοποίησης. Για το συγκεκριμένο έργο της τράπεζας, το IT ήταν αυτό που ενεργοποίησε, υλοποίησε και ολοκλήρωσε το έργο. Και επιπλέον το IT ήταν αυτό που έφερε τον πρώτο DMA πελάτη στην τράπεζα.

Αλλο παράδειγμα αποτελεί η εκτενής χρήση λογισμικού και συστημάτων ανοικτού κώδικα (open source). Από ένα σύνολο 141 servers της τράπεζας, οι 48 (δηλαδή το 34%) βασίζονται σε λειτουργικό σύστημα Linux. Τα Open Source προϊόντα δεν απαιτούν υπέρμετρες δαπάνες για την υλοποίηση και εγκατάστασή τους, ενώ τα οφέλη που απολαμβάνουμε είναι αρκετά. Αναφορικά στην τράπεζα, για την καλύτερη εξυπηρέτηση των πελατών, χρησιμοποιείται σύστημα CRM ανοικτού κώδικα, προσφέροντας συνολική εικόνα πελάτη και της σχέσης του με την τράπεζα. Και σε αυτή την περίπτωση, το έργο υλοποίησης και εγκατάστασης ενός CRM ξεκίνησε από το IT και όχι από τις εμπορικές διευθύνσεις της επιχείρησης.

Η ιδέα της υλοποίησης και εγκατάστασης ενός CRM έτυχε θετικής αντιμετώπισης από τις εμπορικές διευθύνσεις, οι οποίες υποστήριξαν πλήρως την υλοποίηση και εδραίωση του εν λόγω συστήματος. Στο τέλος, η επιχείρηση δεν ενδιαφέρεται αν η εγκατεστημένη εφαρμογή είναι open source ή όχι. Εκείνο που τελικά έχει σημασία είναι ότι η λύση έφερε το επιθυμητό αποτέλεσμα στις εργασίες της επιχείρησης και συνεπώς κρίνεται επαρκής.

Μία «διαφορετική» στρατηγική
Βέβαια, όλη αυτή η θεωρία είναι καλή αλλά άχρηστη όταν δεν έχουμε τους σωστούς ανθρώπους στη σωστή θέση, ώστε να σχεδιάσουμε μια «διαφορετική» στρατηγική για το IT. Η «διαφορετική» στρατηγική απαιτεί και «διαφορετικούς» ανθρώπους: συνήθως τους αποκαλούμε «nerd» ή «guru»…

Στο ΙΤ της PROTON Bank θα συναντήσετε ανθρώπους που θα παντρεύονταν το Linux εάν μπορούσαν. Αλλους που επιλύουν bugs καθώς κοιμούνται και ονειρεύονται. Οι συγκεκριμένοι άνθρωποι ζουν την τεχνολογία και ταυτίζονται με ότι κάνουν: φυσικά έχουν την απαιτούμενη ελευθερία για αυτό.

Προφανώς όλοι αυτοί οι διαφορετικοί άνθρωποι θα πρέπει να διαμορφώνουν μια ομάδα η οποία να «δένει» και να λειτουργεί. Αυτό είναι πολύ πιο εύκολο να το γράφεις από ότι να το εφαρμόσεις. Αλλά όπως έλεγε και ο Λουσιμάρ Σάντος ντε Λίμα: Δεν κάνει κακό να είσαι αισιόδοξος. Μπορείς πάντα να κλάψεις αργότερα.