Αν το επεισοδιακό 2022 θα μπορούσε να «μείνει» για κάτι αρνητικό στην αγορά ΙΤ, αυτό θα ήταν η ρετσινιά του ως «η χρονιά των απολύσεων». Πώς όμως ερμηνεύονται σαν τάση και -το κυριότερο- πώς δείχνει να εξελίσσεται η αγορά «ΙΤ ταλέντων» της Δύσης, την οποία ακολουθούμε με μικρή πια χρονοκαθυστέρηση;

Τον χορό των απολύσεων ξεκίνησε η Meta (Facebook/ Instagram) με 11.000 απολύσεις, ακολουθεί η Amazon και το Shopify με 10.000 απολύσεις και με μικρή δυσκολία να παρακολουθήσει κανείς τα ακριβή νούμερα -χάρη στην ασυνάρτητη πια στρατηγική του Elon Mask- το Twitter με έναν αριθμό απολύσεων γύρω στις 3000. Χαρακτηριστικό είναι ότι πηγές όπως το Layoffs.fyi που ξεκίνησε να παρακολουθεί τις απολύσεις στον tech τομέα το 2020, εκτιμά ότι το 2022 περισσότερες από 900 εταιρείες τεχνολογίας απέλυσαν πάνω από 143.500 εργαζόμενους. Το computerworld.com μάλιστα αφιέρωσε ένα κομμάτι του στο παγκόσμιο κύμα απολύσεων στο χώρο της τεχνολογίας στο οποίο τις παρουσιάζει σε ένα εντυπωσιακό timeline για την χρονιά που έκλεισε. Το οποίο μάλιστα δείχνει να μην έχει ακόμα κορυφωθεί αφού για τον μήνα Δεκέμβριο το tech layoff tracker, της TrueUp κινήθηκε ανοδικά και έδειξε ότι 1.405 «κύκλοι» απολύσεων σε tech εταιρείες σε όλο τον κόσμο επηρέασαν το εργασιακό καθεστώς περίπου 220.000 ατόμων που εργάζονται σε τομείς που σχετίζονται με την τεχνολογία.
Οι ερμηνείες είναι αρκετές. Η πιο διαδεδομένη είναι ότι πρόκειται για μια «αυτοδιόρθωση» της ευρύτερης tech αγοράς.
Οι τεχνολογικές εταιρείες διόγκωσαν το προσωπικό τους για να ανταπεξέλθουν στις τεχνολογικές προκλήσεις και ανάγκες της πανδημίας και τώρα που αυτή φαίνεται να υποχώρησε, επανέρχονται σε φυσιολογικά μεγέθη.
Μια όψη αυτής της προσέγγισης έχει να κάνει και με το γεγονός ότι στη διάρκεια της πανδημίας οι εταιρείες με τεχνολογικό πλεονέκτημα απόλαυσαν και αυξημένη ρευστότητα κατά των ανταγωνιστών τους, η οποία σιγά σιγά υποχωρεί.
Μια δεύτερη ερμηνεία θέλει ακόμα και στις εταιρείες στις οποίες δεν έχει παρατηρηθεί μείωση της κερδοφορίας μετά την πανδημία, ο φόβος για αρνητικές εξελίξεις να οδηγεί σε προληπτική συρρίκνωση.
Τα επίπεδα του πληθωρισμού που δεν υποχωρεί, η λύση στην κρίση στην Ουκρανία που δεν φαίνεται πουθενά στον ορίζοντα, η αύξηση σε επιτόκια και τιμές καυσίμων, τα προβλήματα της εφοδιαστικής αλυσίδας και η -αναπόφευκτη μετά την κορύφωση της στην πανδημία- πτώση στις πωλήσεις των προϊόντων τεχνολογίας και ιδού, το φάντασμα των ισχών Χριστουγέννων του Ντίκενς προβάλει, κάνοντας αναγκαία την εξοικονόμηση κεφαλαίων και ρευστότητας, με τον πατέρα του μικρούλη Τιμ σε ρόλο εργαζόμενου σε κάποιο ΙΤ.

Ξαναμοιράζοντας στρατηγικές και καρέκλες
«Η αλήθεια είναι ότι η βρύση δεν τρέχει χρήμα όπως συνήθιζε, στην αγορά τεχνολογίας», σχολιάζει χαρακτηριστικά στο BBC Tech η συγγραφέας του «The Code: Silicon Valley and the Remaking of America», Margaret O’Mara, η οποία εντοπίζει την αρχή του προβλήματος στη μείωση των κεφαλαίων των venture capital funds προς το mothership όλων των αγορών τεχνολογίας, τη Silicon Valley.
Όπως εξηγεί και από την απέναντι όχθη της ροής του χρήματος ο Lu Zhang, managing director της εταιρείας venture capital Fusion Fund στην Καλιφόρνια, «οι εταιρείες αυτή την περίοδο έχουν προτεραιότητα να εξοικονομήσουν κεφάλαια και τα κορυφαία ταλέντα στο χώρο της τεχνολογίας της Δύσης είναι ακριβά». Ταυτόχρονα όλο και περισσότερες εταιρείες επαναχαράσσουν την πορεία τους μεταπανδημικά και εστιάζουν σε συγκεκριμένες τεχνολογίες, όπως το ΑΙ και τις τεχνολογίες KYC οπότε και επαναπροσαρμόζουν το προσωπικό τους ανάλογα.
Προκειμένου να εκμεταλλευτούν πλήρως το σύνολο των νέων ψηφιακών δεδομένων που άντλησαν κατά την πανδημία, ώστε να ετοιμαστούν όσο το δυνατόν καλύτερα για τους δύσκολους καιρούς που φαίνονται στον ορίζοντα.

«Μήπως έχει καμία κούτα κανείς;»
Οπότε να ψάχνουμε όλοι μια κούτα για να μαζέψουμε τα προσωπικά μας αντικείμενα από το γραφείο; Όχι απαραίτητα. Τα νούμερα των απολύσεων ανεβαίνουν αλλά παραδόξως μαζί τους και η ζήτηση για συγκεκριμένες ειδικότητες, όπως developers AI και data scientists. Παρά τις απολύσεις παρατηρεί κανείς το εξής παράδοξο που μας αναγκάζει να συνδυάσουμε μερικά νούμερα για να δούμε αν «βγαίνουν»: Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, για παράδειγμα, από το 2018 ως το 2021 ο αριθμός των αγγελιών εργασίας για tech ρόλους στο corporate των ΗΠΑ αυξήθηκε με ένα υγιέστατο 24%. Το ίδιο διάστημα οι αγγελίες για data engineers αυξήθηκαν κατά 116%!
Ταυτόχρονα έρευνα της Deloitte το 75% των GenZ και το 76% των Millenials προτιμούν να εργάζονται από απόσταση. Άρα οι θέσεις που αδειάζουν μάλλον δεν μένουν άδειες.

Η διαρκής αναζήτηση για όλο και πιο εξειδικευμένο tech προσωπικό σε ακόμα καλύτερες τιμές είναι στην πραγματικότητα μια «προσευχή που εισακούστηκε» και απαντήθηκε με την τηλεργασία, αλλά και το outsourcing σε περιοχές του πλανήτη με εξίσου καλό ΙΤ προσωπικό με μικρότερα -πολύ μικρότερα- μεροκάματα από τις παραδοσιακές μητροπόλεις του ΙΤ.
Έτσι τα νούμερα δείχνουν γιατί η Silicon Valley -αλλά και άλλες tech μητροπόλεις όπως το Λονδίνο ή οι σκανδιναβικές πρωτεύουσες- απολύουν μαζικά tech στελέχη και στρέφονται σε περιφερειακές αγορές εργασίας. Αφενός δεν μπορούν να καλύψουν -φθηνά- τις ανάγκες σε συγκεκριμένες ειδικότητες για τις νέες στρατηγικές ανάπτυξης και στρέφονται σε αγορές εργασίας όπως το Τορόντο και η Λισαβώνα για να καλύψουν τις κενές καρέκλες που πλέον είναι καθόλα ψηφιακές.
Αφετέρου οι αγορές αυτές μεταξύ άλλων προσφέρουν και φορολογικές απαλλαγές -όπως στην περίπτωση των δύο αυτών πόλεων- που μεταφέρουν εκεί γραφεία τους, αλλά και καλύτερη επαφή με αγορές και δεδομένα εκτός της χώρας τους. Γεγονός που θέτει το ερώτημα: θα μπορούσε η Αθήνα να γίνει μια τέτοια πόλη;