500 τεύχη netweek: Οι άνθρωποι πίσω από τα συστήματα

Με αφορμή το 500ό συλλεκτικό τεύχος και τα 25+ χρόνια του netweek, ζητήσαμε από τους πρωταγωνιστές του ελληνικού IT να αφήσουν για λίγο στην άκρη τις τεχνικές αναλύσεις και να μας διηγηθούν τις ιστορίες που τους καθόρισαν. Το αποτέλεσμα είναι ένα σπάνιο «ψηφιακό ημερολόγιο» από ξενύχτια, στοιχήματα και ανατροπές, που αποδεικνύει ότι η καρδιά της τεχνολογίας χτυπά πάντα ανθρώπινα.

Κρατάτε στα χέρια σας ένα τεύχος που, για εμάς στην ομάδα του netweek, δεν μετριέται με σελίδες, αλλά με στιγμές. Το τεύχος 500 είναι ένας αριθμός-ορόσημο, όμως η πραγματική του αξία κρύβεται στους ανθρώπους που το «έχτισαν» όλα αυτά τα χρόνια.

Στον σχεδιασμό αυτής της επετειακής έκδοσης, πήραμε μια συνειδητή απόφαση: να χαμηλώσουμε για λίγο τον θόρυβο των ασταμάτητων updates, των τεχνικών προδιαγραφών και των αυστηρών SLAs, για να δώσουμε χώρο στις ιστορίες που συνήθως μένουν έξω από τα επίσημα reports. Απευθύναμε ένα κάλεσμα σε ανθρώπους που δεν υπήρξαν απλώς πηγές των ρεπορτάζ μας, αλλά αυθεντικοί συνοδοιπόροι σε αυτή τη διαδρομή. Τους ζητήσαμε να μοιραστούν μαζί μας όχι την επιτυχία του τελευταίου τους project, αλλά την ανθρώπινη πλευρά της διαδρομής τους.

Προσωπικά, συγκινήθηκα διαβάζοντας αυτές τις σελίδες. Θυμήθηκα κι εγώ τις δικές μου πρώτες μέρες στο περιοδικό, όταν το Internet ήταν ακόμα «περιορισμένο» και η «μηχανογράφηση» ένα σκοτεινό δωμάτιο στο υπόγειο. Είδα μέσα από τα κείμενά τους τα δικά μας ξενύχτια στο κλείσιμο της ύλης να καθρεφτίζονται στα δικά τους ξενύχτια πάνω από έναν server το 2004…

Στις σελίδες που ακολουθούν, θα βρείτε εξομολογήσεις που μοιάζουν με συζητήσεις αργά το βράδυ, μετά από μια δύσκολη μέρα στο γραφείο. Θα διαβάσετε για κομμένα καλώδια στους Ολυμπιακούς Αγώνες, για το θάρρος της διαίσθησης απέναντι στην «ασφάλεια» του κώδικα, για τη μοναξιά της απόφασης και τη λύτρωση της ομαδικής επιτυχίας.

Αυτοί οι ηγέτες του IT ανοίγουν τα χαρτιά τους και μας θυμίζουν ότι, πίσω από κάθε ψηφιακό μετασχηματισμό, υπάρχει ένας άνθρωπος που φοβήθηκε, που πεισμάτωσε και που τελικά τόλμησε.

Σας προσκαλώ να τις διαβάσετε όχι ως κείμενα τεχνολογίας, αλλά ως μαθήματα ζωής. Γιατί, τελικά, το netweek ήταν πάντα αυτό: η κοινότητα των ανθρώπων που τολμούν να φανταστούν το μέλλον πριν αυτό συμβεί.

Σας ευχαριστούμε που είστε μαζί μας σε αυτό το 500ό «ραντεβού».

THE BIG SHIFT: ΑΠΟ ΤΟ «ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΕΙ» ΣΤΟ «ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ»

Ζαχαρίας Μαριδάκης,Technology Support Manager | Διευθυντής Τεχνολογίας, Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου

Τι συμβαίνει όταν ένα τεχνικά άρτιο έργο «σκοντάφτει» στην καθημερινότητα των χρηστών; Μια ειλικρινής κατάθεση για το μεγάλο μάθημα που προσφέρει η πολυεθνική εμπειρία: η πραγματική επιτυχία στο IT δεν κρίνεται από το uptime των συστημάτων, αλλά από την ικανότητα να ακούμε, να κατανοούμε και να χτίζουμε γέφυρες εμπιστοσύνης ανάμεσα στον κώδικα και τον άνθρωπο.

Θυμάμαι όταν ξεκίνησα να δουλεύω στην Πληροφορική, πίστευα ότι το πιο σημαντικό ήταν να λειτουργούν όλα σωστά. Να μην πέφτουν τα συστήματα, να είναι διαθέσιμο το δίκτυο, να δουλεύει το ERP χωρίς προβλήματα. Αν όλα αυτά πήγαιναν καλά, ένιωθα πως είχα πετύχει. Και για αρκετά χρόνια, αυτό μου αρκούσε.

Μέχρι που συμμετείχα σε ένα μεγάλο έργο ERP σε πολυεθνικό περιβάλλον. Δουλέψαμε πολύ. Το σύστημα είχε στηθεί σωστά, οι διαδικασίες είχαν σχεδιαστεί σωστά, τεχνικά όλα έδειχναν επιτυχημένα. Παρ’ όλα αυτά, στην πράξη τα πράγματα δεν εξελίσσονταν όπως περιμέναμε. Οι άνθρωποι δυσκολεύονταν να προσαρμοστούν, αρκετοί συνέχιζαν να δουλεύουν όπως πριν και η αλλαγή που θεωρούσαμε δεδομένη τελικά δεν ερχόταν.

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΑΠΟ ΜΟΝΗ ΤΗΣ
Θυμάμαι να σκέφτομαι τότε: «Αφού όλα λειτουργούν, γιατί δεν προχωράει;» Νομίζω εκείνη ήταν η στιγμή που άρχισα να βλέπω διαφορετικά την συνεισφορά της δουλειάς μου στην επιχείρηση. Κατάλαβα ότι η τεχνολογία, όσο σωστή κι αν είναι, δεν αρκεί από μόνη της. Γιατί στο τέλος δεν αλληλεπιδρούν τα συστήματα μεταξύ τους – οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν.

Από εκεί και μετά άρχισα να δίνω μεγαλύτερη σημασία στο να καταλαβαίνω τις πραγματικές ανάγκες πίσω από κάθε έργο. Όχι μόνο τι ζητά κάποιος, αλλά γιατί το ζητά. Τι τον δυσκολεύει στην καθημερινότητά του. Τι προσπαθεί να πετύχει.

Αυτό έγινε ακόμη πιο έντονο όταν βρέθηκα να συνεργάζομαι με ανθρώπους από διαφορετικές χώρες, διαφορετικά εργοστάσια και διαφορετικές «κουλτούρες» (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουκρανία). Εκεί έμαθα ότι δεν αρκεί να έχεις τη σωστή τεχνική λύση. Πρέπει να μπορείς να ακούς. Να εξηγείς απλά. Να χτίζεις εμπιστοσύνη. Να καταλαβαίνεις ότι ο καθένας βλέπει την αλλαγή μέσα από τη δική του καθημερινότητα.

Με τα χρόνια συνειδητοποίησα επίσης ότι τα περισσότερα έργα δεν δυσκολεύονται λόγω τεχνολογίας. Συνήθως δυσκολεύονται γιατί οι άνθρωποι δεν αισθάνονται ότι συμμετέχουν πραγματικά στην αλλαγή ή γιατί δεν βλέπουν πώς αυτή συνδέεται με τη δουλειά τους.

Σήμερα πιστεύω ότι η τεχνολογία έχει πάψει να είναι απλώς «υποστήριξη». Επηρεάζει τον τρόπο που δουλεύουμε, τον τρόπο που εξυπηρετούμε τον χρήστη, ακόμη και τον τρόπο που παίρνονται οι αποφάσεις μέσα σε μια επιχείρηση.
Και ίσως αυτό είναι τελικά το μεγαλύτερο μάθημα που πήρα όλα αυτά τα χρόνια:

Ότι πίσω από κάθε σύστημα, κάθε εφαρμογή και κάθε έργο, υπάρχουν άνθρωποι.

Αν έδινα μια συμβουλή σε κάποιον νέο άνθρωπο που ξεκινά σήμερα στο IT, δεν θα ήταν να μάθει μόνο νέες τεχνολογίες.

Θα του έλεγα να μάθει να ακούει.

Να προσπαθεί να καταλαβαίνει πριν απαντήσει.

Να βλέπει πρώτα τον άνθρωπο και μετά το σύστημα.

Γιατί η πραγματική αξία της τεχνολογίας δεν βρίσκεται στον εξοπλισμό ή στον κώδικα. Βρίσκεται στο αν τελικά βοηθά τους ανθρώπους να δουλεύουν καλύτερα, πιο απλά και πιο ουσιαστικά.
Και κάπου εκεί, χωρίς να το καταλάβεις, αρχίζεις να βλέπεις διαφορετικά και τον ίδιο σου τον ρόλο.

STRESS TEST ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ: ΟΤΑΝ «ΠΡΟΚΑΛΟΥΣΑΜΕ» ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ TOC

Ευάγγελος Πελεκάνος, Διευθυντής Πληροφορικής Ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ

Λίγο πριν το 2004, μια ομάδα ανέλαβε έναν ανορθόδοξο ρόλο: να γίνει ο «εσωτερικός εχθρός» των ολυμπιακών συστημάτων. Μέσα από 300 σκόπιμα σαμποτάζ και ασκήσεις ετοιμότητας, αναδεικνύεται η κρίσιμη σημασία του ανθρώπινου παράγοντα και της ψυχραιμίας κάτω από πίεση – μαθήματα που παραμένουν επίκαιρα και πολύτιμα ακόμα και στο ψηφιακό τοπίο του 2026.

Βρισκόμαστε στις αρχές του 2004 όπου μερικοί μήνες μας χώριζαν μόνο μέχρι την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα. Σαν μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής, μεταξύ άλλων αρμοδιοτήτων, έπρεπε να σκεφτώ κάποιους τρόπους για να δοκιμάσουμε την ανθεκτικότητα των συστημάτων πληροφορικής σε περίπτωση που κάτι δεν θα πήγαινε τόσο καλά, όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί. Φυσικά όχι μόνο από τεχνικής πλευράς, αλλά λαμβάνοντας υπόψη και τον ανθρώπινο παράγοντα. Τα συστήματα… δεκάδες, τα υποσυστήματα… ακόμα περισσότερα και οι διαδικασίες που έπρεπε να ξέρει κανείς πάρα πολλές! Όλα αυτά συντονίζονταν από το Κέντρο Τεχνολογίας (Technology Operations Center) στελεχωμένο ανά πάσα στιγμή με 80 περίπου άτομα – σε 3 βάρδιες. Κάθε ομάδα στο Κέντρο Τεχνολογίας είχε την επίβλεψη κάποιου κρίσιμου συστήματος ή τεχνικής λειτουργίας, όπως για παράδειγμα την κυβερνοασφάλεια, την απόδοση των βάσεων δεδομένων, τις εφαρμογές, τα δίκτυα κλπ.

Η ομάδα μου, που απαρτιζόταν τότε από πέντε άτομα, είχε σκοπό να δημιουργήσει προβλήματα στα συστήματα αυτά, χωρίς φυσικά να το ξέρει κανένας. Στη συνέχεια να καταγράψει τις αντιδράσεις των ατόμων που εμπλέκονταν στα συστήματα που είχαν επηρεαστεί. Αφενός λοιπόν έπρεπε να καταλάβουν οι διαχειριστές των συστημάτων ότι υπήρχε πρόβλημα και αφετέρου να απομονώσουν, να λύσουν το πρόβλημα αυτό, που σκόπιμα εγώ με την ομάδα μου κρυφά είχαμε δημιουργήσει.

Παράλληλα, εμείς έπρεπε να καταγράφουμε ποιος αναγνώρισε το πρόβλημα, πόσο χρόνο έκανε να το αντιληφθεί, τι ενέργειες χρειαζόταν για να το διορθώσει και πότε το κατόρθωνε.

Τα στοιχεία αυτά που καταγράφαμε ήταν πολύ χρήσιμα ώστε να βελτιωθούν ή και να αλλάξουν οι διαδικασίες που χρησιμοποιούνταν στις περιπτώσεις αυτές.

Σε μία εβδομάδα τρέξαμε περίπου 300 τέτοιες «βλάβες» ή «ανωμαλίες» κατά την διάρκεια των οποίων κόψαμε καλώδια δικτύου, ενεργοποιήσαμε συναγερμούς για φωτιά, σταματήσαμε άτομα που ερχόντουσαν στο πόστο τους και τους στείλαμε σπίτι τους δήθεν ότι είχαν κάποιο ατύχημα, ενεργοποιήσαμε την διαδικασία ολικής καταστροφής του κτηρίου λόγω σεισμού, θέσαμε σε λειτουργία το Disaster Recovery Plan, καταστρέψαμε υπολογιστές διαχειριστών κλπ.

Το εντυπωσιακό σε όλη αυτή την άσκηση ήταν η αντίδραση των ανθρώπων στα προβλήματα αυτά, καθώς δεν γνώριζαν ότι θα συμβούν και δεν καταλάβαιναν ότι είναι τεχνητά. Σε ορισμένες περιπτώσεις συγκαλούσαν συμβούλια αντιμετώπισης κρίσεων, (όπως και έπρεπε να κάνουν), προσπαθώντας να αντιμετωπίσουν το απρόσμενο. Από μια γωνιά παρατηρούσα την αντίδρασή τους και πολλές φορές ήθελα να ξεσπάσω σε γέλια, άλλες να τους πω την αλήθεια, και άλλες να τους ηρεμήσω. Δεν έκανα όμως, τίποτα από όλα αυτά, γιατί αυτός ήταν και το σκοπός της άσκησης.

Εκεί συνειδητοποίησα πόσο σημαντικός και αναγκαίος είναι ο ανθρώπινος παράγοντας σε έναν οργανισμό για να λειτουργήσει παραγωγικά. Οι διαπροσωπικές σχέσεις κατά την διάρκεια μιας κρίσης, η ψυχραιμία, καθώς και η σωστή αντίδραση κάτω από πίεση. Αξίζει να σημειωθεί ότι η εκπαίδευση συντελεί, όχι μόνο σε τεχνικό επίπεδο αλλά κυρίως στην σωστή τήρηση διαδικασιών και επικοινωνίας.

Έχοντας φτάσει πλέον στο 2026 όπου η τεχνολογία αναπτύσσεται ραγδαία, αντιλήφθηκα ότι οι εμπειρίες αυτές με βοήθησαν πολύ στην μετέπειτα επαγγελματική μου καριέρα, ώστε να επικοινωνώ καλυτέρα τις απόψεις μου και να ξέρω τι ζητάω από τους συνεργάτες μου. Να λειτουργώ ψύχραιμα κάτω από πίεση, ώστε να μπορώ να παίρνω την σωστή απόφαση.

ΑΠΟ ΤΑ ΞΕΝΥΧΤΙΑ ΤΗΣ HELLAS ONLINE ΣΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΔΙΚΑΙΩΣΗ ΤΟΥ RETAIL

Αντώνης Γιαννόπουλος, CIO

Μια αναδρομή από τη γέννηση του ελληνικού Internet και τις κρίσιμες νύχτες στα data centers, μέχρι τον μετασχηματισμό του παραδοσιακού λιανεμπορίου. Μια προσωπική κατάθεση για την αξία της τεχνολογίας, όχι ως αυτοσκοπό, αλλά ως εργαλείο που βελτιώνει την καθημερινότητα, καταπολεμά τη γραφειοκρατία και δικαιώνει το πάθος των ανθρώπων που τη δημιουργούν.

Ξεκίνησα την επαγγελματική μου καριέρα το –μακρινό πλέον– 1995, όταν μια startup της εποχής, η Hellas Online, θέλησε να πάρει ένα ακαδημαϊκό δίκτυο, το Internet, και να το δώσει ως υπηρεσία για οικιακή και επαγγελματική χρήση. Η ενασχόλησή μου με το World Wide Web προέκυψε σχεδόν τυχαία, από μια επίσκεψη στο CERN, όπου το Internet ήταν ακόμα προϊόν της επιστήμης, όχι του εμπορίου. Τα πρώτα χρόνια ήταν γεμάτα ατέλειωτα ξενύχτια για εμάς τους τεχνικούς, που στήναμε διαρκώς νέες υπηρεσίες και λύναμε προβλήματα, όσο προλαβαίναμε και όσο αντέχαμε.

Θυμάμαι χαρακτηριστικά τη μεταφορά των συστημάτων μας σε ένα νέο data center, που κράτησε τρεις μέρες, με πολύ πίτσα και καθόλου ύπνο. Την τρίτη μέρα συνέβη ένα παρά-λίγο καταστροφικό γεγονός: μια βλάβη στο κεντρικό storage, που θα άφηνε μεγάλο μέρος των Ελλήνων χρηστών χωρίς τα emails τους. Ήταν, νομίζω, η πρώτη φορά που συνειδητοποίησα ότι η δουλειά μου δεν ήταν απλώς να λύνω τεχνικά προβλήματα, αλλά να προστατεύω σημαντικές υπηρεσίες, την εμπειρία των πελατών και τη φήμη της εταιρείας στην οποία εργάζομαι. Χρειάστηκε να διαχειριστώ μια πολύ κουρασμένη ομάδα, να δώσουμε ό,τι μας είχε απομείνει από δυνάμεις, και με ψυχραιμία και καθαρή σκέψη να λύσουμε το πρόβλημα. Ήταν επίσης μία από αυτές τις δυνατές στιγμές που εκτίμησα και εμπιστεύτηκα συνεργάτες, με τους οποίους μας δένουν πλέον σχέσεις ζωής.

Το 1999 προσπαθούσαμε να «προβλέψουμε» το μέλλον: μιλούσαμε για ηλεκτρονικό εμπόριο, παρακολουθώντας το πρώτο πετυχημένο παράδειγμα ενός online βιβλιοπωλείου που λεγόταν Amazon. Συζητούσαμε απευθείας με τις ομάδες που υλοποίησαν τη μηχανή αναζήτησης Google και με άλλες ομάδες από τις οποίες ξεχώρισαν «ιερά τέρατα» του Διαδικτύου με τους οποίους έχω ακόμα επαφές. Ζήσαμε πολλές πρωτιές και στην Ελλάδα: τα πρώτα εταιρικά sites και e-shops, η μεταφορά έντυπων εκδόσεων στο διαδίκτυο (με το boussias.com να ξεχωρίζει από τότε), οι πρώτες εκλογές στο Internet, τα πρώτα streaming services, η υλοποίηση των Κέντρων Εξυπηρέτησης του Πολίτη, όπου προσπαθήσαμε πολύ να μην «ψηφιοποιήσουμε» την αιώνια γραφειοκρατία του Δημοσίου, αλλά να δώσουμε πραγματική αξία στους πολίτες.

Fast-forward και από τις τηλεπικοινωνίες μεταπήδησα στο retail, βλέποντας πως η τεχνολογία, αν μπει για τα καλά σε αυτόν τον χώρο, θα δώσει φανταστικές λύσεις. Θυμάμαι πως σε κάθε αναφορά μιας νέας ιδέας έπρεπε πρώτα να διαχειριστούμε αντιδράσεις: «δεν θα αποδώσει αυτό», «δεν θα παίξει εκείνο». Τα self-checkouts ήταν ένα καλό παράδειγμα: «το έχουμε ξαναδοκιμάσει, δεν ταιριάζει στην κουλτούρα του Έλληνα», ήταν η αρχική σκέψη. Μελετήσαμε καλά τις προηγούμενες προσπάθειες και πού απέτυχαν. Ξεκινήσαμε από την εμπειρία του πελάτη και όχι από την τεχνολογία. Πιστέψαμε και δεσμευτήκαμε για το αποτέλεσμα. Και όταν τρέξαμε τα πρώτα πιλοτικά και ζήσαμε μια πρώτη μεγάλη επιτυχία –πάνω από 25% των αποδείξεων να περνάνε από τα αυτόματα ταμεία– ένιωσα μια μικρή δικαίωση για αυτά που συνέβησαν σε όλη τη διαδρομή και διαμόρφωσαν τον τρόπο που έχω μάθει να δουλεύω. Τις σπουδές, τις γνώσεις, τα ατέλειωτα ξενύχτια, τα λάθη –γιατί όχι– από τα οποία αποκτάς εμπειρία αλλά και διαίσθηση.

Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ
Αν με συνόδευσε μια ιδέα σε όλη μου την καριέρα, είναι ότι δεν έχει καθόλου αξία να κάνεις επίδειξη τεχνολογίας – όσο καλά και να την κατέχεις. Αυτό που έχει αξία είναι να βλέπεις πώς η τεχνολογία βελτιώνει τις ζωές των ανθρώπων, των εργαζομένων στην εταιρεία σου, των πελατών, της κοινωνίας. Γι’ αυτούς αποκτά νόημα η τεχνολογία. Ίσως γι’ αυτό απεχθάνομαι να κάθομαι στο γραφείο. Προτιμώ να ταξιδεύω, να γνωρίζω ανθρώπους που θα επηρεαστούν από την τεχνολογία μας, να συνομιλώ μαζί τους, να ακούω πολύ σοβαρά τις ανησυχίες τους. Μου αρέσει να διαμορφώνουμε μαζί την αλλαγή, αφιερώνοντας χρόνο στο σχεδιασμό και στις δοκιμές.

Σε έναν νέο επαγγελματία της Πληροφορικής που ξεκινά σήμερα θα έδινα αυτή τη συμβουλή: ζήσε τη δουλειά σου με πάθος, και θα σε ανταμείψει περισσότερο από όσο φαντάζεσαι.

Το πάθος δεν είναι μόνο η δική σου ενέργεια, αλλά και η εμπιστοσύνη στην ομάδα, στη συνεργασία, στο αποτέλεσμα. Η επιμονή να βλέπεις πέρα από κώδικα και servers, να μελετάς πραγματικές ανάγκες πελατών και να πιστεύεις ότι η τεχνολογία υπάρχει για να αλλάξει τις ζωές τους. Μην μένεις στο «πώς δουλεύει», ρώτα «τι επιλύει», πολέμα το «δεν γίνεται» και στο τέλος αφιέρωσε λίγο χρόνο να γιορτάσεις την επιτυχία πριν πας παρακάτω.

Γι’ αυτή την ιστορική έκδοση του netweek εύχομαι χρόνια πολλά, να συνεχίσετε να υπηρετείτε το λειτούργημά σας με το ίδιο πάθος!

ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΣΤΑΝ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟ 1999

Πάνος Λεβαντής, Director, IIT Central Europe, Carlsberg Group

Στα τέλη της δεκαετίας του ‘90, τα πράγματα έμοιαζαν πιο ξεκάθαρα. Τουλάχιστον έτσι τα βλέπαμε τότε. Η αλλαγή θα ερχόταν από ταχύτερα μηχανήματα, καλύτερα δίκτυα, πιο αξιόπιστα συστήματα. Λογικό, σωστά; Το Internet ήδη έδειχνε τα δόντια του, αλλά κανείς μας δεν είχε πραγματικά καταλάβει πόσο βαθιά θα άλλαζε τα πάντα – από τον τρόπο που δουλεύαμε μέχρι τον τρόπο που σκεφτόμασταν τι σημαίνει επιχείρηση.

Το ‘99 μιλούσαμε κυρίως για υποδομές. Hardware, ERP, δίκτυα, βάσεις δεδομένων, ασφάλεια, uptime. Και βέβαια, πάνω απ’ όλα, η σκιά του Y2K – που για πολλούς ήταν η πρώτη φορά που αντιλήφθηκαν ότι ο ψηφιακός κόσμος δεν ήταν πια κάτι περιφερειακό. Ήταν ήδη στον πυρήνα των πραγμάτων.

Αν κάποιος τότε μου έλεγε τι θα συνέβαινε μέσα στα επόμενα είκοσι χρόνια – cloud, mobile, real-time analytics, AI, κυβερνοασφάλεια σε επίπεδο board – θα το θεωρούσα εξέλιξη. Αναπόφευκτη, ίσως. Αυτό όμως που πραγματικά δεν είχα δει να έρχεται ήταν κάτι πιο δύσκολο να μετρηθεί: ότι η τεχνολογία δεν θα άλλαζε μόνο τα εργαλεία – θα άλλαζε εμάς. Σήμερα η πληροφορία κινείται ακαριαία και κανείς δεν έχει υπομονή για καθυστερήσεις. Ο χρήστης βλέπει την εφαρμογή στο κινητό του και αναρωτιέται γιατί το εταιρικό σύστημα είναι τόσο πίσω. Ο πελάτης θέλει ταχύτητα και να αισθάνεται ότι τον ξέρεις. Ο εργαζόμενος θέλει τα πράγματα να δουλεύουν χωρίς τριβές. Η διοίκηση θέλει δεδομένα, και τα θέλει τώρα.

Η μεγάλη ανατροπή, λοιπόν, δεν ήταν ότι αποκτήσαμε καλύτερα εργαλεία. Ήταν ότι αυτά τα εργαλεία μπήκαν μέσα στην καθημερινή ζωή με τρόπο που πριν από 25 χρόνια δεν φανταζόμασταν. Δεν τα χρησιμοποιούμε πια περιστασιακά – είναι ο τρόπος που δουλεύουμε, που συνεργαζόμαστε, που εμπιστευόμαστε, που αποφασίζουμε. Αν κρατάω κάτι από όλη αυτή τη διαδρομή, είναι ότι το μέλλον δεν έρχεται ποτέ όπως το φαντάζεσαι. Έρχεται πιο αθόρυβα και πιο γρήγορα – και συνήθως από εκεί που δεν κοιτάς. Η δουλειά μας στο IT δεν είναι να το προβλέψουμε με ακρίβεια. Είναι να είμαστε εκεί όταν χρειαστεί.

«ΜΙΣΟ ΛΕΠΤΟ ΜΑΘΗΜΑ MANAGEMENT ΠΡΙΝ 36 ΧΡΟΝΙΑ»

Λεωνίδας Φλωράκης, Διευθυντής Πληροφορικής, ION

Το 1990 ξεκίνησα την πρώτη μου σοβαρή επαγγελματική διαδρομή σε μια πολυεθνική. Ήμουν μόλις δύο εβδομάδες στην εταιρεία και, όπως κάθε νέος επαγγελματίας, προσπαθούσα να αποδείξω ότι μπορώ να σταθώ στο περιβάλλον.

Ένα Σαββατοκύριακο χρειάστηκε να μείνω μέχρι αργά για κάτι τεχνικά απλό, αλλά κρίσιμο. Ήταν από εκείνες τις «αόρατες» εργασίες που, αν γίνουν σωστά, κανείς δεν τις προσέχει, εάν όχι, τις καταλαβαίνουν όλοι. Τη Δευτέρα το πρωί, πέρασε από το γραφείο μου ο CEO της εταιρείας. Δεν με γνώριζε.Στάθηκε για λίγα δευτερόλεπτα και μου είπε: «ευχαριστώ για χθες». Η στιγμή κράτησε λιγότερο από μισό λεπτό. Το αποτύπωμά της, όμως, αποδείχθηκε διαχρονικό. Αυτό που με επηρέασε δεν ήταν απλώς η αναγνώριση.

Ήταν δύο συγκεκριμένα στοιχεία. Πρώτον, ότι το είχε μάθει. Σε έναν μεγάλο οργανισμό, η δυνατότητα της Διοίκησης να έχει επαφή με το τι πραγματικά συμβαίνει είναι καθοριστική. Δείχνει εγρήγορση, ενδιαφέρον και λειτουργικές «κεραίες». Δεύτερον, ότι επέλεξε να το αναγνωρίσει προσωπικά, σε έναν νέο και άγνωστο εργαζόμενο. Χωρίς επιτήδευση, χωρίς πλαίσιο επιβράβευσης, χωρίς θεατές. Τότε δεν το ανέλυσα ιδιαίτερα. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, κατάλαβα πόσο βαθιά επηρέασε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνομαι τον ρόλο της διοίκησης. Στην πορεία μου στην πληροφορική βρέθηκα σε περιβάλλοντα με αυξανόμενη πολυπλοκότητα: βιομηχανική παραγωγή, λειτουργία 24/7, αυξημένες απαιτήσεις σε ασφάλεια και συμμόρφωση. Σε τέτοια πλαίσια, είναι εύκολο να εστιάσει κανείς αποκλειστικά στη «μεγάλη εικόνα» και να απομακρυνθεί από την καθημερινότητα των ομάδων. Και όμως, εκεί ακριβώς κρίνεται η ποιότητα της ηγεσίας.

Η ουσιαστική εικόνα του τι συμβαίνει. Η έγκαιρη αναγνώριση της προσπάθειας. Η συνειδητή αποφυγή του «αυτονόητου». Δεν πρόκειται για θεωρία management. Πρόκειται για πρακτική συνέπεια στη συμπεριφορά. Αν κάτι προσπάθησα να ενσωματώσω στη δική μου προσέγγιση όλα αυτά τα χρόνια, είναι ακριβώς αυτό: να διατηρώ επαφή με την πραγματικότητα της ομάδας και να μην αφήνω την προσπάθεια να περνά απαρατήρητη. Διότι, τελικά, η αξιοπιστία μιας διοίκησης δεν χτίζεται μόνο στις μεγάλες αποφάσεις, αλλά και στις μικρές, συνεπείς κινήσεις. Μερικές φορές, αρκεί μισό λεπτό για να διαμορφώσει κανείς έναν τρόπο σκέψης που διαρκεί μια ολόκληρη καριέρα.

Η ΣΤΙΓΜΗ ΠΟΥ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΑΨΕ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Δημήτρης Κόλλιας, Technology Senior Director, Lamda Development

Μια στοχαστική αναδρομή στη μεταμόρφωση της τεχνολογίας από δευτερεύουσα λειτουργία υποστήριξης σε κυρίαρχη στρατηγική γλώσσα. Μέσα από την προσωπική διαδρομή ενός στελέχους, αναδεικνύεται η διαρκής πρόκληση του κλάδου: η μετάβαση από την απλή επίλυση προβλημάτων στη συνδιαμόρφωση του επιχειρηματικού μέλλοντος, με επίκεντρο πάντα την αναβάθμιση του ανθρώπινου παράγοντα.

Κατά τη διάρκεια των σπουδών μου στο εξωτερικό, σπουδάζοντας Business Information Technology, άρχισα να βλέπω την τεχνολογία μέσα από ένα διαφορετικό πρίσμα. Εκεί, η συζήτηση δεν αφορούσε μόνο συστήματα και υποδομές, αλλά το πώς η τεχνολογία διαμορφώνει επιχειρηματικά μοντέλα, επανασχεδιάζει διαδικασίες και δημιουργεί πραγματική αξία.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, η αντίθεση ήταν έντονη. Η «Διεύθυνση Μηχανογράφησης» ήταν, στην πράξη, αυτό που έλεγε το όνομά της: μια λειτουργία υποστήριξης. Έννοιες όπως ψηφιακός μετασχηματισμός, IT που μιλά τη γλώσσα του business ή process reengineering, απλώς δεν υπήρχαν στο λεξιλόγιο.

Με τα χρόνια, το περιβάλλον άρχισε να αλλάζει. Όχι απότομα, αλλά μέσα από μια σταδιακή ωρίμανση της αγοράς και των ανθρώπων της. Σε αυτή τη διαδρομή, πρωτοβουλίες και κοινότητες όπως αυτές της Boussias συνέβαλαν ουσιαστικά στη δικτύωση, στον διαμοιρασμό γνώσης καθώς και στην ανάδειξη νέων τάσεων. Δημιουργήθηκε σταδιακά ένα κοινό πλαίσιο αναφοράς που έφερε την τεχνολογία πιο κοντά στην επιχειρηματική αξία.

Στα πρώτα χρόνια της πορείας μου, η τεχνολογία είχε σαφή όρια. Ήταν τα συστήματα, τα δίκτυα, τα έργα, τα deadlines. Η επιτυχία μετριόταν με το αν κάτι λειτούργησε, αν παραδόθηκε στην ώρα του, αν η υποδομή άντεξε. Ήταν μια εποχή όπου ο ρόλος μας ήταν να λύνουμε προβλήματα που οι άλλοι δεν έβλεπαν καν.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ
Κάπου στην πορεία, όμως, το ερώτημα άλλαξε. Δεν ήταν πια «ποιο σύστημα θα υλοποιήσουμε;», αλλά «ποια επιχείρηση θέλουμε να χτίσουμε;». Και εκεί έγινε η μεγάλη μετατόπιση. Σχεδόν αθόρυβα στην αρχή. Ένα έργο δεν ήταν απλώς μια υλοποίηση. Ήταν μια επιλογή για το πώς θα δουλεύουν οι άνθρωποι, πόσο γρήγορα θα προσαρμόζεται ένας οργανισμός, πώς θα διεκδικεί το μέλλον του.

Θυμάμαι τη στιγμή που το συνειδητοποίησα. Δεν ήταν σε μια αίθουσα server, ούτε σε ένα τεχνικό meeting. Ήταν σε μια συζήτηση για την κατεύθυνση της εταιρείας, όπου έγινε ξεκάθαρο ότι η τεχνολογία δεν βρισκόταν πλέον στο τραπέζι για να υποστηρίξει μια απόφαση – αλλά για να τη συνδιαμορφώσει. Από εργαλείο είχε γίνει μοχλός. Από λειτουργία, στρατηγική γλώσσα.

Αυτό άλλαξε και τον τρόπο που βλέπω την ηγεσία. Δεν αρκεί να γνωρίζεις την τεχνολογία.

Πρέπει να καταλαβαίνεις τον άνθρωπο που θα τη χρησιμοποιήσει, τον πελάτη που θα τη βιώσει, το business model που θα τη στηρίξει. Να μπορείς να μεταφράζεις την πολυπλοκότητα σε κατεύθυνση και να δημιουργείς εμπιστοσύνη, ακόμη και όταν το μέλλον δεν είναι απολύτως ορατό.

Και όμως, με έναν τρόπο σχεδόν ειρωνικό, αυτή η συζήτηση δεν έχει τελειώσει.

Ακόμα και σήμερα, στην εποχή του AI, το IT ισορροπεί ανάμεσα σε δύο κόσμους: από τη μία ως business enabler, που συνδιαμορφώνει στρατηγική και δημιουργεί αξία, και από την άλλη ως “fixer” τεχνικών ζητημάτων. Είναι μια διαρκής μάχη ταυτότητας – και ίσως αυτό είναι που κάνει τον ρόλο μας τόσο απαιτητικό, αλλά και τόσο ουσιαστικό.

Αν ξεκινούσα σήμερα από την αρχή, θα κρατούσα ένα πράγμα: η τεχνολογία αλλάζει συνεχώς – αλλά αυτό που κάνει τη διαφορά είναι το πώς επιλέγεις να αλλάξεις μαζί της. Γιατί, στο τέλος της ημέρας, δεν αναβαθμίζονται μόνο τα συστήματα. Αναβαθμίζονται οι άνθρωποι που τολμούν να τα δουν αλλιώς.

ΑΝΑΠΟΛΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΜΟΥ ΣΕ ΕΝΑ ΚΛΑΔΟ ΠΟΥ ΑΛΛΑΖΕΙ ΣΥΝΕΧΩΣ

Ξενοφών Λιαπάκης, Chief Technology & Information Officer, Intersalonica

Αναμφισβήτητα οι αλλαγές που έχουν συντελεστεί στον ασφαλιστικό κλάδο τις τελευταίες δεκαετίες είναι τεράστιες, τόσο λόγω της τεχνολογίας που τρέχει με ιλιγγιώδεις ρυθμούς όσο και των ψηφιακών αναγκών και απαιτήσεων των ασφαλισμένων που έχουν αυξηθεί εκθετικά.

Φέτος συμπληρώνω 35 χρόνια συνεχούς παρουσίας στον ασφαλιστικό χώρο, υπηρετώντας με επιτυχία μεγάλους ασφαλιστικούς ομίλους, έχοντας τους ρόλους του Chief Digital Transformation & Information officer. Το όραμα μου από την πρώτη ημέρα που μπήκα στον ασφαλιστικό χώρο, ήταν με την χρήση της τεχνολογίας, να αλλάξω τον τρόπο με τον οποίο ασφαλίζονται και εξυπηρετούνται οι Έλληνες ασφαλισμένοι.

Kανoντας μια σύντομη αναδρομή στον χρόνο, διαπιστώνω ότι δεν είναι λίγες οι στιγμές, τα συναισθήματα και τα γεγονότα που είναι χαραγμένα στην μνήμη και την καρδιά μου και τα οποία συνδέονται με δυσκολίες, επιτυχίες, αποτυχίες και φυσικά με σημαντικούς ανθρώπους που συνάντησα και με βοήθησαν να γίνω αυτό που είμαι σήμερα.

ΣΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΙΕΡΑΣ ΜΟΥ
Όταν το Digital Transformation στην Ελλάδα ήταν ακόμη buzzword, είχα την τύχη να εργάζομαι σε ένα Ασφαλιστικό όμιλο που είχε από πολύ νωρίς συνειδητοποιήσει την ανάγκη μετασχηματισμού του ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί στις προκλήσεις που έρχονται, και φυσικά τον σημαντικό ρόλο που θα παίξει, λόγω της ταχύτητας με την οποία εξελίσσεται, η τεχνολογία εντάσσοντας τον ψηφιακό του μετασχηματισμό ως πρώτη προτεραιότητα στην στρατηγική του.

Eπισκεπτόμενος την Εσθονία, θυμάμαι πόσο με ενέπνευσε η παρουσίαση του CIO της κυβέρνησης, περιγράφοντας πως και γιατί η μικρή Εσθονία όταν αποσχίστηκε από την μεγάλη Ρωσία, αποφάσισε να ξεκινήσει το ταξίδι του Ψηφιακού της Μετασχηματισμού, πως το επικοινώνησε στους πολίτες της, τις δυσκολίες που αντιμετώπισε και πως κατάφερε να μετασχηματιστεί στην πιο ψηφιακή χώρα της Ευρώπης.

ΣΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΑ “ΛΙΘΙΝΗ ΕΠΟΧΗ” ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ
Ήμουν ένας από αυτούς που προσπαθούσαν για χρόνια, είτε σε προσωπικό επίπεδο είτε μέσω της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών να πείσουν, χωρίς σημαντικά αποτελέσματα, τις Δημόσιες αρχές να παρέχουν πληροφορίες στις ασφαλιστικές εταιρίες που θα βοηθούσαν στην καλύτερη τιμολόγηση και εξυπηρέτηση του Ασφαλισμένου, και θυμάμαι να μας αντιμετωπίζουν ως εξωγήινους.

Πάντα θα θυμάμαι την πρώτη ψηφιακή νίκη που πετύχαμε ως κλάδος όταν καταφέραμε να αντικατασταθεί η φυσική εκτύπωση του συμβολαίου αυτοκινήτου σε ειδικό έντυπο με την ψηφιακή εκτύπωση και την αποδοχή αυτής από τις αστυνομικές αρχές. Σήμερα βλέπω με μεγάλη ικανοποίηση το δημόσιο να μετασχηματίζεται με ταχύτατους ρυθμούς και να παρέχει μέσω του eGov.gr τις ψηφιακές εκείνες υπηρεσίες που τότε παλεύαμε να τους πείσουμε να παρέχουν.

ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ
Είχα την τύχη, ειδικά στα πρώτα χρόνια της καριέρας μου, να συναντήσω ανθρώπους που με πίστεψαν, επένδυσαν σε μένα και μου έδωσαν χώρο να γίνω αυτό που είμαι σήμερα. Αρκετοί από αυτούς είναι ακόμη «μάχιμοι», έχουν χωρίσει μεν οι δρόμοι μας επαγγελματικά αλλά ο χώρος μας είναι μικρός, βρισκόμαστε και πάντα θα τους είμαι ευγνώμων.

Αυτό που με δίδαξαν εκείνοι θεωρώ ότι κατάφερα να το εφαρμόσω και εγώ με την σειρά μου, προσπαθώντας πάντα με εν συναίσθηση, να δημιουργώ και να εμπνέω ομάδες που με αμοιβαία εμπιστοσύνη καταφέρναμε να επιτύχουμε τους στόχους μας. Ομάδες με κουλτούρα, όραμα και στρατηγική οι οποίες καινοτομούν, σκέφτονται «out-of-the-box” και δεν φοβούνται να εκτεθούν, να δοκιμάσουν ακόμη και να κάνουν λάθος.

Νοιώθω μεγάλη περηφάνεια όταν βλέπω πρώην και νυν συνεργάτες μου να επιτυγχάνουν σημαντικά πράγματα στην καριέρα τους.

EΝ ΚΑΤΑΚΛΕΙΔΙ
Κλείνοντας, η ασφαλιστική αγορά στην Ελλάδα έχει αλλάξει πάρα πολύ και ελπίζω ότι είμαι και εγώ ανάμεσα σε αυτούς που έβαλαν ένα μικρό λιθαράκι στο να συμβεί αυτό. Παρόλες όμως τις σημαντικές αλλαγές που έχουν συμβεί στον ασφαλιστικό κλάδο τις τελευταίες δεκαετίες, ένα είναι σίγουρο, ότι με την τεχνολογία να εξελίσσεται με ξέφρενους ρυθμούς και την Τεχνητή Νοημοσύνη να βρίσκεται στο επίκεντρο και να αποτελεί τον Game Changer της επόμενης εποχής, το μέλλον της Ασφάλισης, και όχι μόνο, αναμένεται ακόμη πιο συναρπαστικό.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ: ΟΤΑΝ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΥΠΟΚΛΙΘΗΚΕ ΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ

Μιχάλης Μωραΐτης, CIO, Strategic IT Advisor

Υπάρχει μια καθοριστική στιγμή στην καριέρα κάθε στελέχους, μια στιγμή που αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο βλέπει τον ρόλο του. Για εμένα, αυτή η «Μεγάλη Μετάβαση» -η συνειδητοποίηση ότι ο ρόλος του CIO δεν είναι απλώς τεχνικός, αλλά βαθιά στρατηγικός- δεν ήρθε μέσα από κάποιο εγχειρίδιο, αλλά βιώθηκε μέσα από δύο κομβικές εμπειρίες που διαμόρφωσαν τη σκέψη μου.

Όλα ξεκίνησαν πίσω στο 1996. Εκείνη την εποχή, το Νοσοκομείο «Υγεία» έγραφε ιστορία κάνοντας το πρώτο affiliation με τη φημισμένη MAYO Clinic για την Ευρώπη. Ως ο καθ’ ύλην αρμόδιος Διευθυντής – ο CIO του Υγεία, επωμίστηκα το βαρύ έργο της μεταφοράς αυτής της πολύτιμης τεχνογνωσίας στην Ελλάδα. Ακολούθησε ένας κυκεώνας αλληλογραφίας και αμέτρητων συναντήσεων. Οι αμερικανικές ομάδες προσπαθούσαν να αποκρυπτογραφήσουν την ελληνική νοσοκομειακή πραγματικότητα για να μας καθοδηγήσουν, μέχρι που έφτασε η ώρα να ταξιδέψω στο Rochester της Minnesota για να δω τα πράγματα από κοντά.

Φτάνοντας εκεί, η επαφή μου με την τεχνολογία τους ήταν μια εμπειρία σχεδόν εξωπραγματική. Αντίκρισα συστήματα και υποδομές που στην Ελλάδα της δεκαετίας του ‘90 ούτε καν μπορούσαμε να ονειρευτούμε -μια τεράστια υποδομή που εξυπηρετούσε αδιάλειπτα πάνω από 60.000 υπαλλήλους σε τρείς πολιτείες, και αμέτρητους ασθενείς καθημερινά. Ακόμα και σήμερα, η κλίμακα εκείνου του εγχειρήματος με εντυπωσιάζει.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ
Όμως, η πραγματική αποκάλυψη δεν κρυβόταν στους servers και τα καλώδια. Κρυβόταν στους ανθρώπους. Προς μεγάλη μου έκπληξη, κανείς δεν ήθελε να μου μιλήσει για τεχνολογία. Κανένας δεν μου μίλησε για τεχνολογία. Από τους Line Managers μέχρι τον ίδιο τον CIO, που είχα την τιμή να γνωρίσω, η λέξη που κυριαρχούσε στα χείλη όλων ήταν μία: “Στρατηγική”.

Επί δύο ολόκληρες εβδομάδες, στις καθημερινές συναντήσεις, συζητούσαμε μόνο για το πώς θα λειτουργήσει καλύτερα ο οργανισμός, πώς θα βελτιστοποιηθούν οι διαδικασίες και, πάνω απ’ όλα, πώς θα προσφερθεί η μέγιστη αξία στον ασθενή. Όλα αυτά σε μια λέξη «Στρατηγική». Για εκείνους, η τεχνολογία ήταν κάτι το δεδομένο -ένα διαθέσιμο εργαλείο που δεν έχρηζε συζήτησης. Το πραγματικό στοίχημα ήταν πώς η Διεύθυνση Πληροφορικής θα υπηρετούσε τη στρατηγική για το καλό του ανθρώπου και του οργανισμού.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, μια σκέψη είχε ριζώσει στο μυαλό μου: στις προηγμένες κοινωνίες, το ζητούμενο δεν είναι το λογισμικό ή το hardware, αλλά το όραμα και το αποτέλεσμά του.

Τα χρόνια πέρασαν και αυτή η πεποίθηση ήρθε να επισφραγιστεί οριστικά το 2011. Βρισκόμουν στο Σαν Φρανσίσκο, καλεσμένος ως ομιλητής σε ένα μεγάλο τεχνολογικό συνέδριο για το Cloud (στις απαρχές του εκείνη την εποχή). Keynote ομιλητής ήταν ο CIO του Δήμου του Los Angeles, ο οποίος θα έκανε την πρώτη επίσημη ανακοίνωση στις ΗΠΑ ότι ολόκληρη η υποδομή της πόλης (Δήμος, Αστυνομία, Δικαστήρια) μεταφέρεται στην Google.

Στην αίθουσα κάθονταν 1.000 σύνεδροι από κορυφαίες εταιρείες. Περίμενα, εύλογα, μια βροχή από εξειδικευμένες τεχνικές ερωτήσεις. Και όμως, η έκπληξη επαναλήφθηκε. Ο ομιλητής ανέβηκε στο βήμα και οι πρώτες του λέξεις χαράχτηκαν στη μνήμη μου: «Η τεχνολογία είναι δεδομένη, υπάρχει, και δεν είναι της παρούσης να τη συζητήσουμε. Είμαστε εδώ για να σας αναλύσω τη στρατηγική που χάραξε ο Δήμος και το πώς θα την πετύχουμε για τους πολίτες μας».

Ακολούθησε καταιγισμός ερωτήσεων από το κοινό. Ούτε μία, απολύτως καμία, δεν αφορούσε την τεχνολογία. Όλοι ρωτούσαν για τη στρατηγική διαχείριση, την κανονιστική συμμόρφωση (compliance) και το αντίκτυπο στους πολίτες.

Εκείνη τη μέρα πήρα τον δρόμο της επιστροφής για την Ελλάδα απόλυτα βέβαιος: όταν έχεις ξεκάθαρη στρατηγική, η τεχνολογία απλώς επιλέγεται. Είναι εκεί έξω και σε περιμένει να τη επιλέξεις και να την χρησιμοποιήσεις. Το δύσκολο, αυτό που πρέπει να χτίσουμε και να εξελίξουμε, είναι το όραμα και η Στρατηγική.

Το 1996, στο Rochester, έβαλα τα θεμέλια αυτής της σκέψης. Η μετέπειτα πορεία μου και οι εμπειρίες μου στην Αμερική, μου απέδειξαν περίτρανα ότι ο CIO δεν είναι απλώς «ο άνθρωπος της τεχνολογίας». Είναι, ίσως, το πιο κομβικό, στρατηγικό στέλεχος που διαθέτει μια σύγχρονη επιχείρηση.

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΑΡΙΟΣ

Χρήστος Συγγελάκης, Πληροφορικάριος

Μια απολαυστική αναδρομή στη γενιά που μεγάλωσε με Pixel, modems και «άχρηστες» πλέον γλώσσες προγραμματισμού, για να καταλήξει στη στρατηγική σκέψη. Μια υπενθύμιση ότι στην τεχνολογία η ωριμότητα έρχεται μέσα από τα λάθη, τη διαίσθηση και την τόλμη να αφήσεις πίσω το «κατσαβίδι» για να σχεδιάσεις το αύριο.

Υπάρχουν τρόποι να καταλάβεις ότι ο καιρός περνά. Σου μιλούν στον πληθυντικό, τα μαλλιά γκριζάρουν, σου ζητούν να θυμηθείς και να μοιραστείς στιγμές της επαγγελματικής σου ζωής. Το netweek γιορτάζει και όπως κάθε 25άρης χαίρεται τα γενέθλιά του. Και σε αυτά τα γενέθλια με τίμησε με το να καθίσει απέναντί μου και να μου ζητήσει να του πω ιστορίες.

Θυμήθηκα τότε που τα περιοδικά τεχνολογίας είχαν άλλη μορφή και τα αγοράζαμε μια φορά το μήνα από το περίπτερο. Περίπου το 84 ξεφύλλιζα το Pixel και έγγραφα κώδικα στο Spectrum. Χρόνια μετά ήρθε και το RAM. Επανάσταση, δύο ελληνόφωνα περιοδικά μέσα σε ένα μήνα. Δεκατρία χρόνια άντεξε το Pixel. Εικοσιπέντε το RAM.

Το netweek με την βοήθεια της ηλεκτρονικής έκδοσης θα σβήσει περισσότερα κεράκια.

Ανήκω στη γενιά που μεγάλωσε μαζί με αυτό που αναφέρθηκε ως τεχνολογική επανάσταση. Που άκουσαν να χαρακτηρίζουν την πληροφορία ως το νέο πετρέλαιο. Με την τύχη και την πολυτέλεια του χρόνου να αφομοιώσουν σταδιακά τις τεχνολογικές αλλαγές και να μάθουν από αυτές. Πολυτέλεια που οι νέοι συνάδελφοι δεν έχουν.

CPM, Basic, DOS, Fortran, DBaseIII, Clipper, Assembly, Token Ring, UNIX, Thick & Thin Ethernet, Minix, Novell, C, IPX/SPX, Btrieve, X25, Windows for Workgroup, TCP/IP, Hub, C++, Internet, Modems, WWW Hello World, Leased Lines, Active Dir, ISDN, Machine Learning, Client Server, AS/400, Inmarsat A, FW, ISDN, SDSL, VLAN, WAN, Fiber, SAN, Cloud, GDPR, Star Link, NIS, AI ……ατελείωτος χρόνος διαβάσματος για απαρχαιωμένες άχρηστες πλέον γνώσεις ……

Ήμουν ο ορισμός του ανθρώπου που καταλάβαινε λιγότερα από όσα έβλεπε. Ποτέ δεν αισθάνθηκα μοναξιά σε αυτόν τον τομέα. Πόσο ανούσια μου φάνηκε η πρώτη Web σελίδα που σήκωσα στο Internet κάπου το 96. Σκέφτηκα, ωραία, εμφανίζεται, γραφεί και τα όνομα της εταιρείας μας . Kαι λοιπόν; Πόσο άχρηστο είχα θεωρήσει ένα μαγαζί που έλεγε πως πουλούσε βιβλία με την βασανιστική ταχύτητα του modem, και το περίεργο όνομα Amazon. Τί θα κερδίσει αφού θα πήγαινα στον Παπασωτηρίου. Πόσο αστεία ονόματα, Yahoo, Google. Πόσο άστοχο να με ρωτάει κάποιος το 98 για το αν μπορεί να δούμε τηλεόραση μέσα από καλώδιο. Φυσικά και όχι.

Θα ήταν λάθος να κρίνω την ταχύτητα με την οποία συνάδελφοι βιάζονται να χρησιμοποιήσουν τεχνολογία που δεν έχουν καταλάβει. Γιατί κι εγώ πολλές φορές βασίστηκα σε πράγματα που νόμιζα ότι ήξερα. Κάποιες φορές μου βγήκε σε καλό. Έστω και με μισές γνώσεις έφτιαξα πράγματα που κουτσά στραβά δούλευαν. Συνήθως, όπως και τώρα, δεν υπήρχαν πολλοί με γνώση να καταλάβουν πόσα λάθη είχα κάνει. Ο χρυσός κανόνας του μηχανικού. Ότι δουλεύει δεν το πειράζεις. Μην γελιόμαστε δεν είναι λίγες οι φορές που μετάνιωσα οικτρά ανάλογες προσπάθειες γρήγορης προσαρμογής και χρήσης.

ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΚΑΤΣΑΒΙΔΙ»: Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ
Στους συνεργάτες μου, όταν μπροστά βλέπαμε άβυσσο, έλεγα να πάρουμε δύναμη κοιτώντας πίσω το χάσμα που είχε καλυφθεί σιγά σιγά με επιμονή. Δεν συνάντησα πολλούς να μου δείξουν τον δρόμο. Ίσως υπήρχαν άλλα εγώ μάλλον ήμουν πολύ περήφανος για να τους δω ή να ρωτήσω. Μην κάνετε το ίδιο λάθος. Αδράξτε την ευκαιρία από άτομα που έχουν την διάθεση να μοιραστούν.

Αυτό που έμαθα με επώδυνο τρόπο είναι ότι σε αυτή την επιστήμη, αν περιμένεις κάτι να ωριμάσει, ή να μάθεις καλά πριν το χρησιμοποιήσεις, όταν θα έρθει η ώρα αυτή, αυτό θα είναι ξεπερασμένο. Πρέπει να μάθεις να κινείσαι με την διαίσθηση σου σε αχαρτογράφητα νερά. Θεωρούσα πάντα τιμή μου να λέω ότι είμαι μηχανικός. Αλλά κάποια στιγμή κατάλαβα ότι αυτό δεν φτάνει. Αν θες να κάνεις την διαφορά, αφού πρώτα γίνεις μηχανικός, άφησε πίσω το κατσαβίδι και άρχισε να σκέφτεσαι στρατηγικά.

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ DIGITAL BANKING

Σωτήρης Συρμακέζης, Digital Banking & Digital Payments Expert

Από το migration της Εγνατίας το 1991 και τη γέννηση της winbank, μέχρι τα πολύτιμα μαθήματα των one-time passwords και των «αποτυχημένων» pivots που άλλαξαν την αγορά. Μια συναρπαστική, προσωπική αναδρομή στα παρασκήνια των ελληνικών τραπεζών, αφιερωμένη στους ανθρώπους που έχτισαν το ψηφιακό οικοσύστημα και μια πυξίδα για το πώς η αποτυχία γίνεται τελικά καινοτομία.

ΕΓΝΑΤΊΑ ΤΡΆΠΕΖΑ
1991: Είμαι 25 χρονών. Παρασκευή ξεκινάμε να βγάζουμε στην παραγωγή όλα τα συστήματα για να ανοίξει η τράπεζα τη Δευτέρα. Μετά από ώρες migration, το δικό μου σύστημα σκάει. Όλα γυρίζουν πίσω, διορθώνω το λάθος και αρχίζουμε από την αρχή. Ο project manager, ο μακαρίτης Α. Γιαννακόπουλος, παραμένει ψύχραιμος. «Ηρέμησε μικρέ, συμβαίνουν αυτά». Αργότερα μας είπε ότι είχε πάρει ηρεμιστικά. Ήταν από τις πρώτες φορές που κατάλαβα ότι στις κρίσεις η ψυχραιμία είναι μεταδοτική. Όπως και ο πανικός.

1992: Δεν υπάρχουν τα Windows. Οι τράπεζες έχουν dummy terminals. Είμαστε η μοναδική τράπεζα με Customer Information System. Φτιάχνω σύστημα για να σκανάρονται και να αποθηκεύονται οι υπογραφές των πελατών. Ο Γ. Αγερίδης φροντίζει να εμφανίζονται στο IBM PC του ταμία. Ήταν από τα αγαπημένα του Α. Μπούμη που έφερε γνωστό μουσικό της εποχής στο γραφείο μου για να του δείξει περήφανος «τι έχουν φτιάξει οι μικροί».

1999: Είμαι CIO εδώ και τέσσερα χρόνια. Θέλω να φύγω από το ΙΤ και προτείνω στον CEO να φτιάξουμε κάτι σαν «ηλεκτρονική τράπεζα» με ATM, internet, phone και mobile banking. Το internet banking το είχαμε ήδη φτιάξει με τον Ν. Σφήκα δυο χρόνια πριν, ενώ ένα συνέδριο στο Λονδίνο μού είχε δείξει ότι το mobile banking ήταν θέμα χρόνου. Του είπα ότι αλλιώς θα φύγω. Μου απάντησε ότι με ήθελε στο ΙΤ και «σιγά μη φύγεις». Η ιδέα όμως άρεσε στον Β. Τραπεζάνογλου στην Πειραιώς. Κάπως έτσι ξεκίνησε η winbank. The rest is history.

ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Η Πειραιώς και η winbank ήταν το δεύτερο πιο σημαντικό κεφάλαιο της καριέρας μου. Πολλές επιτυχίες, μερικές από αυτές μεγάλες. Αλλά και κάποια λάθη. Ας μιλήσουμε γι’ αυτά.

2002: e-banking login μόνο με username και password. Συμβαίνει η πρώτη μεγάλη απάτη με κλοπή κωδικών. Η τράπεζα είναι σε αναστάτωση. Ο Σάλλας δίνει μάθημα ψυχραιμίας. Δεν ψάχνει ενόχους, ψάχνει λύση. Μέσα σε ένα μήνα υλοποιούμε one-time passwords μέσω SMS. Οι πελάτες ένιωσαν για πρώτη φορά ότι η ηλεκτρονική τραπεζική μπορεί να είναι και ασφαλής. Λίγο αργότερα, τα OTP έγιναν standard σε όλη την αγορά.

2003. Βγάζουμε το subscriptions.gr για online συνδρομές περιοδικών και εφημερίδων. Παταγώδης αποτυχία. Το pivot όμως στα bill payments οδηγεί στο easypay.gr του 2005 και, τελικά, στη μεγαλύτερη πλατφόρμα online πληρωμής λογαριασμών στη χώρα. Καμιά φορά μια αποτυχία είναι απλώς μια ιδέα που δεν είχε βρει ακόμη τη σωστή της χρήση.

2010: Λανσάρουμε την πρώτη πλατφόρμα online πώλησης τραπεζοασφαλιστικών προϊόντων στην Ελλάδα. Ξεκινά μεγάλη τηλεοπτική καμπάνια Παρασκευή βράδυ και οι αιτήσεις πέφτουν βροχή. Το Σάββατο το πρωί, η συνεργαζόμενη ασφαλιστική απροειδοποίητα κατεβάζει τον server για προγραμματισμένη συντήρηση. Εκεί συνειδητοποιήσαμε ότι στον ψηφιακό κόσμο πρέπει να είναι έτοιμο ολόκληρο το οικοσύστημα.

2011: Τέσσερα χρόνια μετά το Λεφτά-στο-Λεπτό, βγάζουμε app για iPhone και Android πριν καν υπάρξει mobile banking app της winbank. Οι χρήστες μάς «στολίζουν» κανονικά. Το feedback ήταν τόσο έντονο που μέσα σε τρεις μήνες μετατρέψαμε το mobile banking που ήδη λειτουργούσε σε Windows Mobile σε πλήρη apps για iOS και Android. Τελικά, τα apps πήγαν εξαιρετικά καλά. Μερικές φορές οι χρήστες ξέρουν πριν από εσένα τι πραγματικά χρειάζονται.

EUROBANK & PRAXIABANK
2016: Pay-a-Friend. PAF me the money. Μια υπηρεσία που αποτέλεσε τον πρόγονο των account-to-account payments, του IRIS και αργότερα του Throo. Το PAF πήγε άπατο. Ήταν μια κλασική περίπτωση καινοτομίας που λανσαρίστηκε πριν ωριμάσει η αγορά. Λίγα χρόνια αργότερα όμως, το account-to-account payments έγινε mainstream σε όλη την Ευρώπη.

2018: Ένα μεγάλο στοίχημα για κάτι που είχα οραματιστεί ως το North Star του ελληνικού digital banking. Δεν βγήκε. Και κάποιες φορές αυτό είναι μέρος του παιχνιδιού.

ΤΙ ΘΑ ΗΘΕΛΑ ΝΑ ΔΙΟΡΘΩΣΩ
Να πω πιο καθαρά «ευχαριστώ» σε ανθρώπους που δεν είναι πια μαζί μας και που, με τον τρόπο τους, επηρέασαν καθοριστικά τη διαδρομή μου. Στους Γ. Σγουροβασιλάκη, Γ. Δελή, Τ. Κουβεριανό, Γ. Μιχελή και αρκετούς ακόμη. Στην τεχνολογία μιλάμε συχνά για πλατφόρμες, προϊόντα και καινοτομία. Στην πραγματικότητα όμως, σχεδόν τα πάντα είναι θέμα ανθρώπων.

ΣΥΜΒΟΥΛΗ ΣΤΟΝ ΣΩΤΗΡΗ ΤΟΥ 1984
Σε κάθε σταυροδρόμι, μη σκεφτείς υπερβολικά ποια είναι η «σωστή» επιλογή. Just follow your heart. Ευτυχώς δεν μπορούμε να ζήσουμε παράλληλες ζωές ώστε να μάθουμε τι θα είχε συμβεί αν είχαμε επιλέξει διαφορετικά. Και όπως έλεγαν και οι Stones: You can’t always get what you want. But if you try sometime, you’ll find you get what you need. NW