Ο πρόεδρος της ΗΕΤΙΑ, της Ελληνικής Ένωσης Εταιρειών Αναδυομένων Τεχνολογιών μιλάει αποκλειστικά στο netweek για την είσοδο της χώρας στην 4η Βιομηχανική Επανάσταση, τις καινοτόμες λύσεις και εφαρμογές που ήδη διατίθενται από τις εταιρείες-μέλη της ένωσης με αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ο πρόεδρος της ΗΕΤΙΑ, της Ελληνικής Ένωσης Εταιρειών Αναδυομένων Τεχνολογιών μιλάει αποκλειστικά στο netweek για την είσοδο της χώρας στην 4η Βιομηχανική Επανάσταση, τις καινοτόμες λύσεις και εφαρμογές που ήδη διατίθενται από τις εταιρείες-μέλη της ένωσης με αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά και την ανάγκη, η πρόοδος και η ανάπτυξη να γίνουν με διαδικασίες που έχουν μηδενική επίπτωση στο περιβάλλον.

Οι τρεις προηγούμενες Βιομηχανικές Επαναστάσεις (ο ατμός, ο ηλεκτρισμός, ο υπολογιστής και το διαδίκτυο) σημάδεψαν το ανθρώπινο είδος στο πέρασμα του χρόνου, προκαλώντας τεράστιες ανατροπές και αλλάζοντας εκ θεμελίων τον τρόπο που ζούμε και εργαζόμαστε. Η 4η Βιομηχανική Επανάσταση, που πατάει πάνω στην αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), δεν θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση – το αντίθετο, μάλιστα, καθώς όλο και περισσότεροι επιμένουν πως οι επιπτώσεις της θα είναι μεγαλύτερες όλων των άλλων, αθροιστικά – αν μπορεί να γίνει τέτοια σύγκριση, καθώς κάθε Επανάσταση έφερε τα πάνω-κάτω, στον καιρό της.

Μπροστάρηδες σ’ αυτή τη νέα εποχή, τα «έξυπνα» ψηφιακά εργοστάσια, που -χάρη στην ΤΝ και όλο το σχετικό οικοσύστημα- μπορούν και συνδυάζουν τη βέλτιστη δυνατή λειτουργία, με ταυτόχρονη μείωση του κόστους και της κατανάλωσης πόρων. Γιατί, είναι αυτονόητο πως, στους δύσκολους καιρούς που περνάμε λόγω της κλιματικής κρίσης και στην προσπάθειά μας να διορθώσουμε (ή τουλάχιστον να μην επιδεινώσουμε) τα λάθη του παρελθόντος, κάθε άλλη επιλογή εκτός της αειφόρου διαδικασίας παραγωγής (sustainable manufacturing) είναι πλέον μη αποδεκτή, τόσο από κοινωνικής, όσο και από οικονομικής άποψης.

Η αειφόρος παραγωγή -που αποτελεί προτεραιότητα και στόχο τόσο για την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και τον ΟΗΕ- σχετίζεται με τη δημιουργία βιομηχανικών προϊόντων μέσα από διαδικασίες που βελτιώνουν την απόδοση, χρησιμοποιούν ενέργεια που παράγεται από ΑΠΕ με μηδενικές εκπομπές ρύπων και ελαχιστοποιούν την κατανάλωση με μέτρα ενεργειακής απόδοσης, όχι μόνο στη διάρκεια της παραγωγής αλλά και στη διαδρομή του προϊόντος μέσα από την εφοδιαστική αλυσίδα, ως τον τελικό χρήστη. Η υλοποίηση της αειφόρου παραγωγής είναι εφικτή μόνο με τη χρήση καινοτόμων τεχνολογιών, αλγορίθμους που εφαρμόζονται τόσο σε «έξυπνες» συσκευές εγκατεστημένες στο πεδίο (βλέπε, edge), όσο και στην τελική πλατφόρμα, στο cloud. Πώς περνάμε, όμως, από τη θεωρία στην πράξη;

H HETIA και οι τρεις ζωές της
Εδώ, μπαίνει στο παιχνίδι η HETIA (Hellenic Emerging Technology Industry Association), η Ελληνική Ένωση Εταιριών Αναδυομένων Τεχνολογιών. Πλέον στην τρίτη φάση της ζωής της (ο «πυρήνας» είχε ξεκινήσει το 2005 ως SIA εστιάζοντας στους ημιαγωγούς με τη βοήθεια και ενεργό συμπαράσταση του Corallia, για να περάσει -ακολουθώντας την πρόοδο της τεχνολογίας- το 2013 στη μικροηλεκτρονική και από το 2017 και μετά, στο Διαδίκτυο των Πραγμάτων) η HETIA περιλαμβάνει σήμερα στα μέλη της -που παρουσιάζουν έντονα αυξητικές τάσεις- 30 ΑΕΙ & Ινστιτούτα και 50 εταιρείες, οι οποίες απασχολούν περισσότερα από 3000 άτομα κι έχουν ετήσια έσοδα της τάξεως των 200 Μ€ (στοιχεία 2019), με το 70% να προέρχεται από εξαγωγές.

«Στην Ένωση έχουμε τριών ειδών ‘ιστορίες επιτυχίας’» εξηγεί στο netweek ο πρόεδρος της HETIA και CEO της ESS, Μανώλης Ζερβάκης. «Το ένα επίπεδο είναι εταιρείες που έχουν προσελκύσει ιδιώτες επενδυτές, ελληνικά και ξένα VCs – πχ. πρόσφατα η Augmenta, εταιρεία agrotech, ‘σήκωσε’ 8 Μ$- έχουμε αρκετές! Το δεύτερο περιλαμβάνει εταιρείες με οργανική ανάπτυξη (όπως πχ. η Micrel, η InAccess και η Theon, από διαφορετικό χώρο καθεμιά, Ιατρική – Ενέργεια – Άμυνα). Όλες είναι σχεδόν 100% εξαγωγικές και βασίζουν την οργανική επιτυχία τους σε τεχνολογία που αναπτύχθηκε από Έλληνες μηχανικούς, στον τόπο μας. Αυτές είναι οι δικές μας champions – εταιρείες που, ενώ ξεκίνησαν μικρομεσαίες με όλο το R&D και την υψηλή τεχνολογία στην Ελλάδα, έχουν πλέον κατακτήσει τον κόσμο… Το τρίτο μεγάλο success story είναι οι εξαγορές – χαρακτηριστικά πρόσφατα παραδείγματα, αυτά των Think Silicon, Adveos, Helic και Roboteq. Επιτυχίες, σε διαφορετικό επίπεδο κάθε μια, που όμως όλες δείχνουν ότι η παραγωγή υψηλής τεχνολογίας στην Ελλάδα είναι γεγονός! Υπάρχει και συμβαίνει αυτή τη στιγμή.»

Προσλήψεις και ελλείψεις
«Μάλιστα, αυτές οι εταιρείες δεν έχουν κάποια τάση φυγής από την Ελλάδα, το αντίθετο: οι πολυεθνικές που εξαγοράζουν τις μικρομεσαίες ελληνικές, τείνουν να ενδυναμώσουν τα τοπικά κέντρα R&D με προσλήψεις – όλες ψάχνουν εξειδικευμένο προσωπικό σε ψηφιακές τεχνολογίες, ΑΙ, Machine Learning, Data fusion… Υπάρχει πολύ μεγάλη ανάγκη – μιλάμε, αυτή τη στιγμή, για πάνω από 100 μηχανικούς! Όμως, μας λείπει η εξειδίκευση – για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, οι εταιρείες είναι έτοιμες να προσλάβουν junior μηχανικούς και να τους εκπαιδεύσουν εκείνες, αντί να ψάχνουν τους έμπειρους, που πλέον σπανίζουν.

Η έλλειψη στελεχών είναι μεγάλο θέμα στον χώρο κι είμαστε μόνο στην αρχή: σύμφωνα με μελέτες, ως το τέλος της 10ετίας, οι εργαζόμενοι θα χρειαστεί να εκπαιδευτούν σε νέες τεχνολογίες, γιατί κάποια επαγγέλματα πλέον εκλείπουν, με καινούρια να τα διαδέχονται – οι θέσεις εργασίας συνολικά δεν μειώνονται, μάλλον αυξάνουν, όμως αλλάζουν. Κι επειδή οι «Συμπληγάδες» είναι σχεδόν αναπόφευκτες, πρέπει να μπούμε σε μια διαδικασία για την οποία δεν είμαστε ακόμα έτοιμοι σαν κοινωνία και κράτος… Αν κάποιος πρέπει να επανεκπαιδευτεί, σήμερα, δεν υπάρχει κατάλληλη υποδομή σε πανεπιστήμιο – δεν μπορεί να υποστηριχθεί η ταυτόχρονη εκπαίδευση 18αρηδων και 50αρηδων…

Από την πλευρά μας, σαν Ένωση, πρέπει να βγούμε στην κοινωνία και να πούμε ότι υπάρχει υψηλή τεχνολογία στην Ελλάδα, να περιγράψουμε πώς επηρεάζει την καθημερινότητά μας (σ.τ.σ.: σ’ αυτό το πλαίσιο, η ΗΕΤΙΑ πραγματοποίησε στις 9 Δεκεμβρίου μεγάλη εκδήλωση, σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας, αναδεικνύοντας τις επιτυχίες των μελών της, εκθέτοντας τα προβλήματα και συζητώντας για την επόμενη ημέρα), να πάρουμε ανάδραση για το τι θα μπορούσε να γίνει καλύτερα.
Πρέπει να κατανοήσουμε όλοι πως, επειδή αυτά που σπουδάσαμε κάποια στιγμή ξεπερνιόνται, πρέπει να εκπαιδευτούμε σε νέες δεξιότητες – δεν έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε υποστήριξη από το (κάθε) κράτος, οι εταιρείες πρέπει να δραστηριοποιηθούν προς αυτή την κατεύθυνση! Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι, πριν από τρία χρόνια ελάχιστοι χρησιμοποιούσαν τα Zoom, Webex, Teams, κλπ. Τώρα, λόγω της πανδημίας, όλοι γνωρίζουν λίγο ως πολύ αυτά τα εργαλεία και τα χρησιμοποιούν!»

Τα τρία επίπεδα της HETIA…
Η δημιουργική πολυμορφία και η διαφορετικότητα είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της HETIA. O Μανώλης Ζερβάκης μας εξηγεί: «Στην Ένωση έχουμε τρία επίπεδα – στο πρώτο ανήκουν οι εταιρείες που κάνουν ΙΤ, τσιπάκια και αισθητήρες μαζί με τα σχετικά εργαλεία, στον δεύτερο εκείνες που εξασφαλίζουν διασυνδεσιμότητα (telecoms, gateways, nodes) επιτρέποντας τη μετάδοση των δεδομένων που προκύπτουν από το πρώτο επίπεδο στο cloud. Στο τρίτο επίπεδο, άλλες εταιρείες καλούνται να αξιοποιήσουν τα δεδομένα που έχουν φτάσει στο back-end: ασχολούνται με ΑΙ, Machine Learning, Big Data, Data Fusion, επεξεργάζονται με έξυπνο τρόπο τα δεδομένα, αναδεικνύουν με τα analytics την αξία τους και παρέχουν στον τελικό χρήστη πληροφορίες που τον διευκολύνουν στη λήψη σωστότερων αποφάσεων για μείωση κόστους και αύξηση της απόδοσης, πάντα στο πλαίσιο μιας αειφόρου διαδικασίας.

…και το μεγάλο έργο-στόχος
Η ΗΕΤΙΑ διεκδικεί (η τελική έγκριση αναμένεται τούτες τις μέρες) ένα σημαντικό έργο Έρευνας & Ανάπτυξης στο πλαίσιο της Δράσης Συνεργατικοί Σχηματισμοί Καινοτομίας της ΓΓΕΚ, στο οποίο θα λάβουν μέρος 19 εταιρείες-μέλη του Cluster της. Αντικείμενο, η «Αειφόρος παραγωγή με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης», με προϋπολογισμό 2,8 Μ€ και διάρκεια 18 μήνες. Στόχος του «η ανάπτυξη συνολικής λύσης παρακολούθησης και βελτιστοποίησης της διαδικασίας παραγωγής, με ελαχιστοποίηση της καταναλισκόμενης ενέργειας και παρακολούθηση του τελικού προϊόντος ως την παράδοση του στον τελικό πελάτη».

Ο Πρόεδρος της Ένωσης μας δίνει τις λεπτομέρειες: «Το έργο έχει τρία μέρη: το πρώτο είναι το ‘ψηφιακό εργοστάσιο’ και περιλαμβάνει αφενός την παρακολούθηση της γραμμής παραγωγής σε διάφορα εργοστάσια, ώστε να βελτιστοποιήσουμε το παραγόμενο προϊόν από πλευράς αξιοπιστίας, ταχύτητας, ποιότητας, αφετέρου του εξοπλισμού παραγωγής ώστε να γνωρίζουμε την κατάστασή του σε πραγματικό χρόνο και να προγραμματίζουμε με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης και Μηχανικής Μάθησης την προβλεπτική (predictive – σε αντίθεση με την εφαρμοζόμενη σήμερα προληπτική – preventive) συντήρησή του.

Το δεύτερο εξίσου σημαντικό μέρος του έργου έχει να κάνει με την ενέργεια – στόχος, η σύνδεση μεταξύ ΑΠΕ και χώρων παραγωγής με υψηλά φορτία, καθώς το ενεργειακό προφίλ των πρώτων δεν είναι συγκεκριμένο, εξελίσσεται δυναμικά. Στόχος εδώ είναι η δημιουργία πλατφόρμας με χρήση ΤΝ για την εξισορρόπηση του δικτύου, στις περιπτώσεις πλεονάσματος – ελλείμματος, με παράλληλη χρήση κατάλληλων αποθηκευτικών μέσων, ώστε να αξιοποιούνται ακόμα καλύτερα οι ΑΠΕ. Ακόμα κι ένας εταιρικός στόλος ηλεκτρικών οχημάτων (αν υπάρχει) μπορεί να παίξει ρόλο αποθηκευτικού μέσου, δίνοντας και παίρνοντας ενέργεια στη διάρκεια της νύχτας.

Το τρίτο μέρος έχει ως αντικείμενο την εφοδιαστική αλυσίδα και τελικό στόχο την εξασφάλιση ιχνηλασιμότητας (traceability), δηλ. την παρακολούθηση της πορείας του προϊόντος κατά τη συσκευασία, τη φόρτωση κλπ. σε πραγματικό χρόνο, ως την άφιξή του στα χέρια του τελικού χρήστη. Ο έλεγχος είναι συνεχής, προκειμένου να αποφευχθούν αβλεψίες και λάθη που κοστίζουν σε χρόνο και χρήμα. Παρακολουθούνται, επίσης, οι συνθήκες που επικρατούν κατά τη μεταφορά, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό σε περιπτώσεις ευπαθών και ευαίσθητων σε μεταβολές θερμοκρασίας φορτίων, πχ φαρμάκων ή φρούτων, που επιτρέπει να διορθωθούν λάθη ή να αντικρουστούν τυχόν ισχυρισμοί για προβληματική παραλαβή. Το ενδιαφέρον από τη Βιομηχανία είναι μεγάλο και ήδη έχουμε αρκετά letter of intend, για συμμετοχή στα πιλοτικά».

Τα αιτήματα της επόμενης μέρας
Έχετε, ως Ένωση, συγκεκριμένα προβλήματα και αιτήματα, ρωτάω τον Μανώλη Ζερβάκη, κλείνοντας. «Βεβαίως! Από τα θέματα στελέχωσης, που αναφέραμε, και τα οικονομικά κίνητρα για την έρευνα, ως την ανάγκη σταθερής στρατηγικής ανεξαρτήτως κυβέρνησης, την αντιμετώπιση του υψηλού μη-μισθολογικού κόστους και τα φορολογικά. Είναι, επίσης, σημαντικό να βγουν έργα με συγκεκριμένη στόχευση για ψηφιακές τεχνολογίες. Η βαριά βιομηχανία μας μπορεί να είναι ο τουρισμός, αλλά πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο στην υψηλή τεχνολογία, να γίνουμε πιο παραγωγικοί, καθώς αυτό θα επιτρέψει τον ψηφιακό μετασχηματισμό όχι μόνο του κράτους, αλλά όλης της βιομηχανίας!

Έχει σημασία να αναπτύξουμε τη βασική τεχνολογία, δηλ. το ψηφιακό εργοστάσιο, στην Ελλάδα, αλλά είναι πολύ πιο χρήσιμο να δοθούν κίνητρα στα εργοστάσια όλης της χώρας που δεν είναι ψηφιακά, για να πάρουν από αυτό όσα modules τους χρειάζονται. Να βγουν προγράμματα (κάτι σαν το «Εξοικονομώ», αλλά σε βιομηχανικό επίπεδο), βάσει συγκεκριμένης εθνικής στρατηγικής για τον εκσυγχρονισμό των εργοστασίων, αναδεικνύοντας τις θετικές επιπτώσεις από πλευράς «πράσινης» ανάπτυξης, καταμετρημένης μείωσης των ρύπων και γενικότερα βελτίωσης της ποιότητας ζωής. Η τεχνολογία έρχεται ως αρωγός της κοινωνίας (αποτελεί, άλλωστε, το τέταρτο σκέλος της ‘έλικας’ – τα άλλα τρία είναι το κράτος, η έρευνα και η βιομηχανία) αρκεί να τη χρησιμοποιούμε με τον σωστό τρόπο». \