Αναπόσπαστο τμήμα μιας έξυπνης, ψηφιακής κοινωνίας, είναι οι έξυπνες μεταφορές που συνδυάζουν διαλειτουργικές εφαρμογές με δεδομένα σε πραγματικό χρόνο και φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες κινητικότητας.

Αναπόσπαστο τμήμα μιας έξυπνης, ψηφιακής κοινωνίας, είναι οι έξυπνες μεταφορές που συνδυάζουν διαλειτουργικές εφαρμογές με δεδομένα σε πραγματικό χρόνο και φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες κινητικότητας.

Αφορμή γι’ αυτή τη συνέντευξη ήταν η επανεκλογή του, στα τέλη Ιουνίου, στην προεδρεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τα Ευφυή Συστήματα Μεταφορών, ERTICO – ITS Europe, καθώς δεν είναι σύνηθες φαινόμενο η παρουσία Έλληνα προέδρου σε έναν σημαντικό ευρωπαϊκό οργανισμό που διαμορφώνει το ψηφιακό μέλλον των μεταφορών, ούτε -πολύ περισσότερο- η έμπρακτη επιβράβευση της επιτυχημένης πορείας του, με δεύτερη συνεχόμενη τριετή θητεία. Όμως, η συζήτηση με τον Άγγελο Αμδίτη, Διευθυντή Έρευνας του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Συστημάτων Επικοινωνιών & Υπολογιστών της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΠΙΣΕΥ/ΕΜΠ) προφανώς δεν περιορίστηκε μονάχα σ’ αυτό – πολυπράγμων και αεικίνητος, πρωτοπόρος σε καινοτόμες έρευνες και δράσεις στο πλαίσιο της διεπιστημονικής ομάδας i-SENSE (με αντικείμενο τα έξυπνα συστήματα μεταφορών), μέλος του ΔΣ οργανισμών και φορέων, μίλησε επίσης στο netweek μετά λόγου γνώσεως για πολλά άλλα θέματα, που αφορούν στο παρόν και στο μέλλον μας, καθώς συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση των εξελίξεων σε πάμπολλους τομείς. Όσα ακολουθούν, είναι ένα μικρό μονάχα –αλλά, ελπίζω, το πιο αντιπροσωπευτικό- δείγμα των όσων συζητήσαμε.

Το στίγμα και η πορεία της i-SENSE
«Η έρευνα στην i-SENSE είναι προσανατολισμένη στην καινοτομία και τη διεπιστημονικότητα, καθώς διασταυρώνεται με πολλούς τομείς όπως η κινητικότητα, το περιβάλλον, οι μεταφορές, η εφοδιαστική αλυσίδα, η επιστήμη των πολιτών, η ασφάλεια στο διαδίκτυο, ο πολιτισμός και η ανάκαμψη, απαντώντας σε παγκόσμιες προκλήσεις, με τοπικές αναφορές και επεκτάσεις.
Στην ομάδα, η οποία σήμερα ξεπερνά τους 120 ερευνητές και 30 συνεργάτες, έχουμε συσσωρεύσει πάνω από 20 χρόνια εμπειρίας, με συμμετοχές σε περισσότερα από 150 μεγάλα ευρωπαϊκά και εθνικά ερευνητικά έργα που δοκιμάζουν τεχνολογίες σε ευρωπαϊκή κλίμακα και αναπτύσσουν λύσεις. Έχουμε συντονίσει περισσότερα από 40 έργα, κάποια από τα οποία έχουν βραβευτεί (π.χ. ΝΕΜΟ, Green C Ports).

Επίσης, διατηρούμε πολύ πυκνό δίκτυο συνεργασιών ανά την Ευρώπη και τον κόσμο, με 300 και πλέον φορείς από τη βιομηχανία, τον ακαδημαϊκό κόσμο, την έρευνα, τις επιχειρήσεις, τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, τον κατασκευαστικό κλάδο κλπ. οι οποίες αξιοποιούνται για ανάπτυξη, πηγές, υποστήριξη, ανταλλαγή τεχνογνωσίας κλπ. Το 2020 ιδρύθηκε και η πρώτη μας spin off, η CIBOS, δημιουργώντας μια γέφυρα μεταξύ των καινοτόμων ερευνητικών αποτελεσμάτων και της ελληνικής αγοράς, με συνέπεια στις αρχές της κυκλικής οικονομίας και τις ορθές πολιτικές για το περιβάλλον.»

Έρευνα, όραμα και προκλήσεις
«Την ερευνητική μας δραστηριότητα καθοδηγεί το όραμα προς μια έξυπνη πόλη, μία έξυπνη κοινωνία, η οποία αξιοποιεί επιτυχημένα τις δυνατότητες της ψηφιακής τεχνολογίας, των συνδεδεμένων συσκευών και των ψηφιακών δικτύων για τη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων. Έτσι, οι πόλεις γίνονται πιο βιώσιμες, εύχρηστες και προβλέψιμες. Για να φτάσουμε σε μια έξυπνη κοινωνία, πρέπει να εργαστούμε για τη διασύνδεση των διαφόρων τρόπων μεταφοράς, διαφορετικών concept (CCAM, Urban Mobility and MaaS, Green / Clean Mobility, Transport and Logistics) και διαφόρων καινοτόμων τεχνολογιών (AI, IoT, 5G, Blockchain) σε ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό σύστημα μεταφορών, για τη μετακίνηση ατόμων και αγαθών. Κλειδί σ’ αυτή την υπόθεση είναι η διαχείριση τεράστιου όγκου δεδομένων, που θα ταξιδεύουν με όχημα την τεχνολογία 5G προς όλες τις κατευθύνσεις και με πολλούς τρόπους».

Στις κοινές προκλήσεις (κυκλοφοριακή συμφόρηση, ασφάλεια, νέες υποδομές, κόστος, περιβαλλοντικές επιπτώσεις), οι τεχνολογίες που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο, ώστε οι μεταφορές να καταστούν “έξυπνες” (Intelligent Transport Systems – ITS) είναι η αυτοματοποιημένη και συνδεδεμένη οδήγηση και γενικά η διασύνδεση συστημάτων, η τεχνητή νοημοσύνη και η ρομποτική, οι υπηρεσίες ηλεκτροκίνησης, οι διαλειτουργικές εφαρμογές και εν γένει νέες, περισσότερο φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες κινητικότητας με έμφαση στην πολυτροπικότητα, όπου όλοι οι τρόποι μεταφοράς θα ενοποιηθούν σε μία ενιαία υπηρεσία κινητικότητας, η οποία αξιοποιεί πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο, καλύπτει τις ενοποιημένες υπηρεσίες έκδοσης εισιτηρίων και διαμοιρασμένης μετακίνησης, αλλά επίσης το βάδισμα και την ποδηλασία.

Κινητικότητα ως υπηρεσία
«Σε βάθος χρόνου θα δούμε -ειδικά στις αστικές περιοχές- τεχνολογίες οχημάτων, συστήματα κυκλοφορίας και μεταφορών και διαδικτυακές εφαρμογές να συγκλίνουν προς ένα διασυνδεδεμένο περιβάλλον, που θα αναπτύσσεται γοργά και θα δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα για τη διαβίωση στο αστικό τοπίο. Σ’ αυτό το πλαίσιο, αναμένουμε να αναδυθούν νέα επιχειρηματικά μοντέλα σε σχέση με τις οδικές μεταφορές, την ανάπτυξη των Cooperative-ITS και, κατ’ επέκταση την πλήρως συνδεδεμένη και αυτοματοποιημένη κινητικότητα. Η πολυτροπικότητα και η διασύνδεση διάφορων τεχνολογιών (AI, IoT, 5G, Blockchain) σε ένα ολοκληρωμένο και διασυνδεδεμένο ψηφιακό σύστημα μεταφορών και το Internet of Mobilty ανοίγουν παράθυρο προς νέα μοντέλα διακυβέρνησης και διατομεακών εταιρικών συνεργασιών, τα οποία εστιάζουν στην κινητικότητα ως υπηρεσία (MaaS), που ήδη υπάρχει, αλλά απαιτούνται αναδιαρθρώσεις σε νομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο».

«Οι εξελίξεις στον τομέα των δικτύων θα πυροδοτήσουν την ανάπτυξη νέων μορφών έξυπνης κινητικότητας (π.χ., drones, taxi εναέριας κυκλοφορίας, μικροκινητικότητα) αλλά κι ενός νέου φάσματος υπηρεσιών στον τομέα της κινητικότητας, που δεν μπορούμε ακόμα να φανταστούμε όμως πιθανότατα θα αλλάξει ριζικά την καθημερινότητά μας. Όταν η κυκλοφορία τους αποδειχτεί ασφαλής και αποτελεσματική, με τη διάδοση της τεχνολογίας 5G, και παράλληλα λυθούν τα σημαντικά νομικά και ηθικά ζητήματα, τα αυτόνομα οχήματα θα αναδειχθούν -ίσως και ταχύτερα απ’ ό,τι αναμένουμε- σε βασικό τρόπο μετακίνησης, Ήδη, γίνονται πιλοτικά και στη χώρα μας, στο πλαίσιο ερευνητικών προγραμμάτων. Επίσης, στον τομέα της εφοδιαστικής αλυσίδας και των εμπορευματικών μεταφορών προχωράμε ήδη προς το ‘έξυπνο λιμάνι’ του μέλλοντος, που θα ενσωματώνει ολοκληρωμένα συστήματα μεταφοράς, υποστηριζόμενα από καινοτόμες εφαρμογές προηγμένων τεχνολογιών και υπηρεσιών. Οι τεχνολογικές εξελίξεις αναμένεται να προσφέρουν όχι μόνο ευκαιρίες για νέες επενδύσεις και θέσεις εργασίας, αλλά να συμβάλουν και στη γενικότερη ανοικοδόμηση της οικονομίας με φιλικούς προς το περιβάλλον όρους».

Ο μετασχηματισμός και η Ελλάδα
«Στη νέα πραγματικότητα, που δημιουργείται στη μετά-COVID-19 εποχή, τα Ευφυή Συστήματα Μεταφορών και η ψηφιοποίηση θα διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στον μετασχηματισμό του κλάδου των μεταφορών. Η αποτελεσματική ενσωμάτωσή τους αποτελεί όχι μόνο κλειδί για την επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, αλλά και βασικό πυλώνα ανάπτυξης για την Ελλάδα, η οποία ξεκινάει από μια καλή αφετηρία για να επιτύχει τους στόχους που έχει θέσει για τα έτη 2030 και 2050, στο πλαίσιο της εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας για “καθαρές” και βιώσιμες μεταφορές. Ένα από τα πιο σημαντικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση είναι το σχέδιο για την Ηλεκτροκίνηση με στόχο ένα στα τρία νέα οχήματα να είναι ηλεκτρικό, στην Ελλάδα του 2030.