Οι πλατφόρμες Low Code-No Code κερδίζουν συνεχώς έδαφος στη διεθνή αγορά, περιλαμβανομένης και της χώρας μας, καθώς απαντούν σε πολλές ανάγκες των καιρών, προσφέρουν σε επιχειρήσεις και οργανισμούς σημαντική εξοικονόμηση πόρων και χρόνου, ενώ καθιερώνουν την πολλαπλά χρήσιμη κατηγορία των citizen developers.

Αν υπάρχει ένας χώρος στην αγορά των ΤΠΕ που θεωρείται -κατά τη γνωστή λαϊκή έκφραση- «λίρα εκατό», με την εξαίρεση των διαρκώς διευρυνόμενων και πολλαπλασιαζόμενων εφαρμογών της Τεχνητής Νοημοσύνης, αυτός δεν είναι άλλος από τις πλατφόρμες LowCode-NoCode (LCNC), των οποίων οι πωλήσεις και η χρήση αναμένεται να «εκτοξευτούν» τα αμέσως επόμενα χρόνια. Οι μεγάλες εταιρείες ερευνών έχουν ήδη κάνει τις προβλέψεις και τους υπολογισμούς τους: Στα 25 δις δολάρια ανεβάζει την αγορά των εφαρμογών LCNC για φέτος η Gartner που πιστεύει, επίσης, πως η χρήση αυτής της τεχνολογίας θα τριπλασιαστεί μέσα στα δυο επόμενα χρόνια, τονίζοντας ότι των 70% των νέων εφαρμογών που θα χρησιμοποιούνται από οργανισμούς και επιχειρήσεις, ως το 2025, θα έχει δημιουργηθεί με LCNC. Το 2020 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν κάτω του 25%.

Όμως, αυτή η «εκρηκτική» άνοδος δεν αιφνιδιάζει κανέναν, καθώς οι συγκεκριμένες πλατφόρμες προσφέρουν άμεση και οικονομική λύση στο μέγα πρόβλημα των ημερών, την έλλειψη developers με την οποία βρίσκεται αντιμέτωπο το σύνολο της αγοράς, ειδικά μετά την πανδημία και την εκτίναξη των ψηφιακών υπηρεσιών, που παίζουν πλέον πρωτεύοντα ρόλο στην καθημερινότητά μας. Η λύση δεν είναι άλλη από την εμπλοκή στη δημιουργία λογισμικού (όπως πχ. απλές εφαρμογές, ιστοσελίδες κλπ.) χρηστών χωρίς εξειδικευμένο τεχνολογικό background, βάσει έτοιμων μοντέλων και αυτοματοποιημένων διαδικασιών οπτικού προγραμματισμού. Η εμπλοκή των citizen developers «απελευθερώνει» τα έμπειρα (και συνήθως «φορτωμένα» στο όριο θραύσης) στελέχη των τμημάτων ΙΤ από τα βάρη της καθημερινότητας και τους επιτρέπει να ασχοληθούν με πιο σοβαρά και δημιουργικά θέματα.

Η εναλλακτική λύση
Η SAP χαρακτηρίζει, στις σχετικές με το θέμα παρουσιάσεις της, τις ολοένα και πιο βελτιωμένες πλατφόρμες LCNC ως «εναλλακτική λύση» που μπορεί να διευρύνει το πεδίο δημιουργίας εφαρμογών στο εσωτερικό επιχειρήσεων και οργανισμών. Τονίζει πως η υιοθέτηση τέτοιων εργαλείων διευρύνει την πρόσβαση των εργαζομένων στο λογισμικό, κάτι που σίγουρα αυξάνει τη διάθεση για καινοτομία και, βεβαίως, μειώνει την πίεση στα τμήματα ΙΤ. Η συνεργασία με τα στελέχη τους και η επίβλεψη στα αρχικά, τουλάχιστον στάδια, θεωρείται εκ των ων ουκ άνευ, όμως, ο φόρτος σίγουρα μειώνεται. Όσο για την ερμηνεία της ονομασίας, στη μεν πρώτη περίπτωση (LowCode), οι citizen developers ακολουθούν «εύπεπτες» διαδικασίες και απλές οδηγίες με χρήση γραφικών, ενώ στη δεύτερη (NoCode) δεν χρειάζεται να γράψουν ούτε γραμμή κώδικα, καθώς αυτός παράγεται με αυτοματοποιημένο τρόπο, χωρίς να απαιτείται κάποιο τεχνολογικό υπόβαθρο εκ μέρους τους. Αυτή, άλλωστε, είναι η βασική διαφορά μεταξύ των δυο, η ανάγκη έστω στοιχειώδους γνώσης προγραμματισμού που απαιτείται στην πρώτη περίπτωση.

Πολλά τα πλεονεκτήματα…
Φυσικά, η αφαίρεση φόρτου εργασίας από τους καθ’ ύλην αρμόδιους developers είναι ένα μόνο -κι ούτε καν άμεσο- από τα πλεονεκτήματα που προσφέρουν αυτές οι πλατφόρμες. Για παράδειγμα, σπουδαίο ρόλο παίζει η ευκολία χρήσης, καθώς ο προγραμματισμός μιας εφαρμογής δεν ξεκινά από το μηδέν – υπάρχουν μοντέλα, ενώ παράλληλα διευκολύνεται ως ένα βαθμό η παραμετροποίηση ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες. Κι ίσως, σε δεύτερο χρόνο με τη χρήση εργαλείων ChatGPT, το μόνο που θα χρειάζεται, είναι να λέμε (με τη φωνή μας, ούτε καν με την πληκτρολόγηση αιτήματος, στο πληκτρολόγιο) στο σύστημα τι χρειαζόμαστε κι αυτό να γράφει τον κώδικα μόνο του – τα πρώτα πιλοτικά έχουν ήδη γίνει με επιτυχία.

Επίσης, όλα γίνονται ταχύτερα (καθότι απλούστερα), η αυτοματοποίηση των διαδικασιών είναι δεδομένη όπως και η ευελιξία, το τελικό κόστος είναι μικρότερο (καθώς δεν χρειάζεται να απασχοληθούν οι «ακριβοί» developers με τα απλά), η ενσωμάτωση με τις υπόλοιπες διαδικασίες και λογισμικά είναι απλούστερη και καλύτερη ως τελικό αποτέλεσμα με παράλληλη αύξηση της παραγωγικότητας, ενώ προσφέρεται υψηλότερο επίπεδο ασφαλείας και προστασίας της ιδιωτικότητας (καθώς όλες οι δημιουργικές διεργασίες γίνονται εσωτερικά, χωρίς την ανάμιξη τρίτων μερών) και οι θετικές εμπειρίες των πελατών (που είναι οι τελικοί αποδέκτες όλων αυτών των εφαρμογών) αυξάνουν και πληθαίνουν. Όλα αυτά, συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στην ομαλοποίηση και επιτάχυνση των δράσεων επιχειρήσεων και οργανισμών προς την επίτευξη του μεγάλου στόχου, τον ψηφιακό μετασχηματισμό τους.

…λίγα τα μειονεκτήματα
Προφανώς, υπάρχουν και κάποια αν όχι μειονεκτήματα, τουλάχιστον «καμπανάκια», τα οποία πρέπει να λάβουν υπόψιν τους οι ενδιαφερόμενοι, πριν προχωρήσουν στην υιοθέτηση κάποιας πλατφόρμας LCNC. Στις σχετικές αναφορές που ξάνει στη δική της ιστοσελίδα, η, Microsoft καταγράφει την ανάγκη προγραμματιστικών ικανοτήτων τουλάχιστον βασικού επιπέδου για κάθε εμπλεκόμενο (η τελική «πινελιά», όμως, καλό είναι να μπαίνει από τα στελέχη του τμήματος ΙΤ), την αυξημένη προσοχή που πρέπει να δίνεται σε θέματα ασφαλείας ώστε να αποφευχθούν οι «κερκόπορτες», την εκ κατασκευής (ειδικά στις λύσεις NoCode) περιορισμένη δυνατότητα επεμβάσεων, ενώ εφιστά την προσοχή των citizen developers στα θέματα βελτίωσης της εμπειρίας του τελικού χρήστη, σε όποιες εφαρμογές αυτή παίζει σημαντικό ρόλο, και τείνει να παραβλεφθεί μπροστά στην εξοικονόμηση χρόνου και κόστους.

Το μέλλον τους ανήκει;
Απλές και οικονομικές, αυτές οι λύσεις που προτείνονται απ’ όλες τις Big Tech (πχ. Microsoft, IBM, Amazon, Google) και όχι μόνο, έχουν όλες τις προϋποθέσεις για να γίνουν δημοφιλείς – κάτι που έχει ήδη ξεκινήσει! Όμως, όπως ήδη είπαμε, αποτελούν απλώς μια εναλλακτική επιλογή σ’ ό,τι αφορά απλές και τυποποιημένες εφαρμογές– οι επαγγελματίες developers δεν πρόκειται να χάσουν τη δουλειά τους, καθώς θα παραμείνουν οι μόνοι υπεύθυνοι για τη δημιουργία όλων των άλλων σοβαρών και σημαντικών εφαρμογών, από τις οποίες εξαρτάται η πορεία και η «ευζωία» του οργανισμού ή της επιχείρησης κι όχι απλώς η βελτίωση της καθημερινότητάς του, όσο κι αν αυτή έχει πολύ μεγάλη σημασία, ειδικά στις δύσκολες εποχές που βιώνουμε. Βεβαίως, το μέλλον θα είναι πολύ διαφορετικό, αν σ’ αυτές τις σχετικά απλές σήμερα εφαρμογές προστεθεί, όπως όλα δείχνουν, ο «υπερτροφοδότης» που λέγεται AI. Τότε, σίγουρα πολλά θα αλλάξουν…

Το netweek ζήτησε, στο πλαίσιο αυτού του Special Report, τη γνώμη και τα σχόλια τόσο χρηστών από διάφορους κλάδους (λιανική, τράπεζες και φάρμακο) που έχουν ήδη δοκιμάσει τις δυνάμεις τους στο LCNC, όσο και στελεχών της αγοράς από την πλευρά των προμηθευτών. Οι ερωτήσεις μας αφορούσαν στην πρακτική αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι διαθέσιμες πλατφόρμες, τη χρήση τους στην καθημερινότητα της επιχείρησης, τα όποια εμπόδια βρήκαν και πώς τα αντιμετώπισαν, αλλά και την επόμενη ημέρα – τις προοπτικές που διανοίγονται για βελτιώσεις και επέκταση της χρήσης τους. Οι απαντήσεις των πέντε συνομιλητών μας φωτίζουν πολλές πλευρές και ζητήματα που προκύπτουν από την εφαρμογή στην πράξη, καθώς αναλύονται οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες λόγω αυτής της προσέγγισης.

Περιβάλλον ζωντάνιας και καινοτομίας
Μιχάλης Μιχελάκης, Head of IT Operations, Dixons SE Europe
Στις μέρες μας, η συνύπαρξη της τεχνολογίας και της επιχειρηματικότητας αποδεικνύεται ολοένα και περισσότερο αδιαίρετη. Η αναπτυσσόμενη αλληλεπίδραση μεταξύ τους αποτελεί ισχυρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Στην Κωτσόβολος, ενισχύουμε τη δύναμη του ψηφιακού μετασχηματισμού και αξιοποιούμε την τεχνολογία, πετυχαίνοντας επαναστατικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας μας. Αντιλαμβανόμενοι τόσο τις προκλήσεις, όσο και τις εξαιρετικές δυνατότητες που προσφέρει αυτή η νέα ψηφιακή εποχή, είμαστε περήφανοι που έχουμε υιοθετήσει τις πρακτικές του «Citizen Development», δημιουργώντας ένα περιβάλλον ζωντάνιας και καινοτομίας.

Με μεθοδικότητα και πλάνο έχουμε δημιουργήσει ένα πλαίσιο χρήσης τεχνολογιών LowCode-NoCode βασισμένο κυρίως, αλλά όχι μόνο, σε Microsoft Power Platform εφαρμογές (Power Apps, Power Automate, Power BI και Power Virtual Agents). Έτσι, με στόχο να μεταφέρουμε τη γνώση, προτρέπουμε τους ανθρώπους μας να αγκαλιάσουν την τεχνολογία και να εξελιχθούν μαζί της, αναπτύσσοντας την αλγοριθμική τους σκέψη και τις ψηφιακές τους δεξιότητες. Σε μία εποχή που, εκτός των άλλων, η έλλειψη ταλέντου στο IT αποτελεί σημαντική πρόκληση, αντιλαμβανόμαστε την κρίση ως ευκαιρία και δημιουργούμε ένα νέο σύγχρονο προφίλ εργαζομένων. Οι «Citizen Developers» αποτελούν πλέον στρατηγικό πλεονέκτημα του οργανισμού, αναλαμβάνοντας καινοτόμα έργα και παρέχοντας σημαντικές λύσεις.

Προκλήσεις υπήρξαν και θα υπάρχουν! Αλλά το πάθος μας για αλλαγή και πρόοδο και η αφοσίωσή μας στον ψηφιακό μετασχηματισμό, μας βοηθούν να τις ξεπεράσουμε. Ενθαρρύνουμε την ελεύθερη ανταλλαγή ιδεών, καθώς πιστεύουμε ότι η ποικιλομορφία των απόψεων είναι καίρια για την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων. Επιπλέον, προσφέρουμε στους ανθρώπους μας την ευκαιρία να εκφραστούν δημιουργικά και να πειραματιστούν. Αναγνωρίζουμε ότι η καλύτερη γνώση της επιχείρησης προέρχεται από τους ίδιους και τους εμπιστευόμαστε να αναλάβουν πρωτοβουλίες για να υλοποιήσουν καινοτόμες ιδέες. Ταυτόχρονα, η έμπειρη ομάδα του ΙΤ είναι δίπλα τους για να εξασφαλίζει και να προσφέρει όλα όσα απαιτούνται για την εξέλιξη και βελτίωσή τους.

Tο βέβαιο είναι ότι το ταξίδι μας δεν σταματά εδώ! Η αναμενόμενη έλευση των AI λύσεων, που βασίζονται στην τεχνολογία GPT και όχι μόνο, δημιουργεί ένα συναρπαστικό μέλλον για το «Citizen Development» στην Κωτσόβολος. Η δυνατότητα επέκτασης των LowCode-NoCode εφαρμογών με τη χρήση AI εργαλείων ενδυναμώνει το όραμά μας για την παροχή ακόμα πιο καινοτόμων και προηγμένων λύσεων. Ο δρόμος που ξεκινήσαμε με την υιοθέτηση της πρακτικής «Citizen Development» αποδεικνύεται απόλυτα αξιοποιήσιμος και οδηγεί στην πρόοδο. Εμείς, στην Κωτσόβολος, παραμένουμε πιστοί στο σκοπό μας: «ενδυναμώνουμε τους ανθρώπους για να ζήσουν μία καλύτερη ζωή με την τεχνολογία».

Πολλά τα πλεονεκτήματα της πλατφόρμας
Γιούλη Λίζα, Power Platform Solution Architect – Power Platform Technical Lead, Office Line
Αναγνωρίζοντας τα πολλαπλά οφέλη που μπορεί να προσφέρει το Microsoft Power Platform, η Office Line προσφέρει ολοκληρωμένες λύσεις για την ανάπτυξη εξατομικευμένων εφαρμογών και την αυτοματοποίηση διαδικασιών πάνω στις ανάγκες κάθε επιχείρησης. Χρησιμοποιώντας τα εργαλεία Power Apps και Power Automate επιτυγχάνεται αύξηση της παραγωγικότητας, ενίσχυση της συνεργασίας των ομάδων, αλλά και εξοικονόμηση χρόνου και πόρων, μέσα από τη μείωση του απαιτούμενου χρόνου για ολοκλήρωση των διαδικασιών.
Επιπλέον, η παρακολούθηση της πορείας της επιχείρησης, αλλά και ο εντοπισμός προβλημάτων με στόχο την έγκαιρη λήψη αποφάσεων, καθιστά το Power BI την ιδανική επιλογή για την δημιουργία αναλύσεων και αναφορών, βασισμένες σε αξιόπιστα δεδομένα. Ανεξάρτητα από τον κλάδο ή τον τομέα δραστηριότητας κάθε επιχείρησης, το Microsoft Power Platform επιτρέπει την προσαρμογή στις γρήγορα μεταβαλλόμενες απαιτήσεις, διασφαλίζοντας πάντα μείωση των λαθών, αύξηση της αποτελεσματικότητας και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.
Η εξοικονόμηση κόστους σε σχέση με την αγορά έτοιμων λύσεων ή την παραγωγή παραδοσιακών εφαρμογών, η προσαρμογή γρήγορα σε μελλοντικές ανάγκες χωρίς την ανάγκη για μεγάλες επενδύσεις και η δυνατότητα διασύνδεσης με άλλα συστήματα και υπηρεσίες, αποτελούν βασικούς λόγους για την επιλογή αυτής της πλατφόρμας από τους συνεργάτες μας.

Υιοθετήσαμε νέο μοντέλο ανάπτυξης εφαρμογών
Αλέξανδρος Ανδρονικάκης, Head of Process Documentation, Reengineering & Automation, Organization Division, ALPHA BANK
Η Alpha Bank αποφάσισε να προμηθευτεί μια πλατφόρμα LowCode-NoCode προκειμένου να αντιμετωπίσει τις εξής δύο προκλήσεις: πρώτον, το απαγορευτικά υψηλό κόστος υλοποίησης λύσεων αυτοματισμού για μικρομεσαίας πολυπλοκότητας ροές εργασίας, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα οι περισσότερες σχετικές εσωτερικές διαδικασίες να εκτελούνται ανταλλάσσοντας έγγραφα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Δεύτερο, την περιορισμένη διαθεσιμότητα σε Professional Developers από πλευράς Πληροφορικής για την ψηφιοποίηση ροών εργασίας (workflows), με τη συντριπτική πλειονότητα τους να είναι απασχολημένη σε μεγάλα και πολυετή έργα μετασχηματισμού, με αποτέλεσμα τη σημαντική καθυστέρηση της έναρξης υλοποίησης μικρομεσαίου μεγέθους εργασιών αυτοματοποίησης διαδικασιών.

Έπειτα από μια ανταγωνιστική διαδικασία RFI & RFP, η οποία έτρεξε μέσα στο 2021, η Τράπεζα κατέληξε στη λύση ΙΒΜ Business Automation Workflows, η οποία άρχισε να χρησιμοποιείται παραγωγικά ήδη από τα μέσα του 2022. Παράλληλα με την επιλογή της εν λόγω λύσης, η Τράπεζα εισήγαγε και νέο μοντέλο ανάπτυξης εφαρμογών, όπου Citizen Developers και Professional Developers συνεργάζονται στενά στην υλοποίηση νέων ροών εργασίας. Στο νέο μοντέλο, οι Citizen Developers αναλαμβάνουν, σε άμεση συνεργασία με τους τελικούς / επιχειρησιακούς χρήστες, τον σχεδιασμό των οθονών και των σχετικών ροών εργασίας, ενώ οι Professional Developers είναι υπεύθυνοι για τυχόν απαιτούμενες διασυνδέσεις με άλλα συστήματα της Τράπεζας, καθώς και για την αξιολόγηση των λύσεων που αναπτύσσουν οι Citizen Developers.
Μέσω της χρήσης της νέας πλατφόρμας Low Code Workflow, η Τράπεζα αποκτά τη δυνατότητα να αυτοματοποιεί ροές εργασίας μικρομεσαίας πολυπλοκότητας με ιδιαίτερα χαμηλό κόστος σε σχέση με τις προηγούμενες πλατφόρμες του οργανισμού. Αυτό κατέστη εφικτό τόσο χάρη στη μικρότερη ανθρωποπροσπάθεια που απαιτούν οι αναπτύξεις στη νέα πλατφόρμα, λόγω της Low Code φύσης της, όσο και στη modular αρχιτεκτονική που υιοθετήσαμε, δημιουργώντας από την πρώτη μέρα λειτουργίας της μία αρκετά μεγάλη και διαρκώς επεκτεινόμενη λίστα από reusable UI components και data connectors.

Επιπροσθέτως, η πλατφόρμα της IBM επέτρεψε την native υιοθέτηση μίας καινοτόμου near-real time αρχιτεκτονικής παραγωγής αναφορών, η οποία βασίζεται στο λογισμικό ElasticSearch, το οποίο διασυνδέθηκε με το επίσημο BI εργαλείο της Τράπεζας. Η εν λόγω αρχιτεκτονική επέτρεψε τη σημαντική μείωση της ανθρωποπροσπάθειας για την υλοποίηση custom αναφορών παρακολούθησης των ροών εργασίας. Ταυτόχρονα, η αξιοποίηση των Citizen Developers απελευθέρωσε πόρους, επιτρέποντας την αποσυμφόρηση των Professional Developers από τεχνικά απλές, αλλά παράλληλα αρκετά χρονοβόρες ενέργειες που σχετίζονται με τον σχεδιασμό και την κατασκευή οθονών – μέσω των δυνατοτήτων των Low Code λύσεων, αυτό γίνεται πλέον με ένα απλό drag and drop. Ο συνδυασμός των δύο παραγόντων μας έδωσε τη δυνατότητα να προχωρήσουμε σημαντικό αριθμό μικρομεσαίων έργων ψηφιακού μετασχηματισμού των εσωτερικών διαδικασιών, τα οποία δεν ήταν οικονομικά βιώσιμα στο παρελθόν λόγω του απαγορευτικού κόστους & χρόνου υλοποίησής τους, σε σχέση με τα αναμενόμενα οφέλη.

Η εγκατάσταση και αρχική παραμετροποίηση ενός νέου συστήματος σε έναν τραπεζικό οργανισμό με αυστηρό πλαίσιο και κανονισμούς, σ’ ό,τι αφορά στην ασφάλεια των συστημάτων Πληροφορικής, είναι πάντα μια χρονοβόρα διαδικασία, η οποία όμως ολοκληρώθηκε εντός του προγραμματισμένου χρονοδιαγράμματος, χάρη στην αφοσίωση και τον επαγγελματισμό τόσο των στελεχών της Τράπεζας που συμμετείχαν στο έργο, όσο και των εξωτερικών συνεργατών. Κατά την υλοποίηση της πρώτης περίπτωσης χρήσης (use case) στη νέα πλατφόρμα χρειάστηκε, επίσης, να σχεδιαστούν και στη συνέχεια να υλοποιηθούν μία σειρά από διαδικασίες που σχετίζονταν με την αυτόματη συντήρηση και επικαιροποίηση χρηστών (task allocations) σε ένα περιβάλλον συχνών οργανωτικών αλλαγών. Και σε αυτή την περίπτωση, η εμπειρία της Τράπεζας με άλλες πλατφόρμες τύπου workflow επέτρεψε την υιοθέτηση σχετικών βέλτιστων πρακτικών, χάρη στη νέα υποδομή.

Όραμά μας είναι η εν λόγω πλατφόρμα να χρησιμοποιηθεί για τη μηχανογράφηση όλο και περισσότερων υποστηρικτικών διαδικασιών της Τράπεζας, αντικαθιστώντας την ανταλλαγή εγγράφων μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, καθώς και λύσεις τύπου InfoPath forms. Μ’ αυτό τον τρόπο επιτυγχάνουμε την ολοένα μεγαλύτερη μείωση του κόστους υλοποιήσεων, μέσω της έμφασης στη δημιουργία και επαναχρησιμοποίηση περισσοτέρων reusable components.

Λύση για γρήγορο time-to-market
Άγγελος Βλαχόπουλος, Διευθυντής Πωλήσεων Τεχνολογικών Λύσεων, ΙΒΜ Ελλάδα & Κύπρος
H σύγχρονη πραγματικότητα απαιτεί επιτάχυνση των ψηφιακών έργων και διάθεση περισσότερων ψηφιακών προϊόντων εντός και εκτός ενός οργανισμού. Όλα αυτά πρέπει να πραγματοποιηθούν ταχύτερα από τον ανταγωνισμό, ενώ παράλληλα οι οργανισμοί καλούνται να αντιμετωπίσουν και την έλλειψη δεξιοτήτων, η οποία λειτουργεί ως τροχοπέδη στη στρατηγική τους. Τα εργαλεία χαμηλού κώδικα της IBM επιτρέπουν στους επαγγελματίες χρήστες και προγραμματιστές, αλλά και στους citizen developers, να δημιουργούν εφαρμογές χωρίς να χρειάζεται να γράφουν κώδικα. Με το IBM Cloud Pak for Automation, οργανισμοί -όπως συνέβη πρόσφατα με μια από τις συστημικές Τράπεζες της χώρας- δημιουργούν εφαρμογές οι οποίες αξιοποιούν τις υπάρχουσες δυνατότητες και παραδίδουν εφαρμογές αυτοματισμού σε κλάσμα του χρόνου, σε σχέση με τις παραδοσιακές μεθόδους.

Οι χρήστες μπορούν να δημιουργούν εφαρμογή χαμηλού κώδικα καθώς το πρόγραμμα δημιουργίας διεπαφής χρήστη (UI) διαθέτει πλούσια παλέτα στοιχείων ελέγχου, μπορούν να μεταφέρουν και να αποθέτουν στοιχεία αυτοματισμού για τη ροή εργασιών, τις αποφάσεις και τη συνεργασία περιεχομένου, σε υβριδικές λύσεις που παρέχονται είτε από το datacenter του οργανισμού, είτε μέσω ενός cloud provider. Στη διάθεση του χρήστη βρίσκεται, επίσης, η δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης προτύπων τα οποία δημιουργούνται από άλλους προγραμματιστές του οργανισμού. Η μείωση του χρόνου έχει το προφανές πλεονέκτημα του γρήγορου time-to-market, από το στάδιο της επιχειρηματικής ανάλυσης ως τη διάθεση στην αγορά, η μορφή της hybrid cloud λογικής βελτιστοποιεί τα κόστη διάθεσης, ενώ η αξιοποίησή των citizen developers κάνει ευκολότερη και οικονομικά πιο ανταγωνιστική, την εύρεση ταλέντου στη σημερινή αγορά εργασίας.

Για τον εκδημοκρατισμό της ανάπτυξης λογισμικού
Δρ. Ευάγγελος Βάγιας,  Διευθυντής Τεχνολογίας & Ψηφιακού Μετασχηματισμού, DEMO ΑΕ
Οι τεχνολογίες LoCode-NoCode (LCNC) έχουν μπει πλέον για τα καλά στην καθημερινότητα των ΙΤ τμημάτων των επιχειρήσεων, αλλά και των χρηστών τους. Από απλά εργαλεία «οπτικού προγραμματισμού» (visual programming) και αυτοματισμού σε μεμονωμένες εφαρμογές (π.χ. spreadsheet macros) έχουν εξελιχθεί σε ολοκληρωμένες πλατφόρμες ανάπτυξης δικτυακών εφαρμογών, ανάλυσης δεδομένων και αυτοματοποίησης διαδικασιών. Στην εταιρεία μας αξιολογήσαμε από νωρίς τα πλεονεκτήματα αυτών των πλατφορμών και τον τελευταίο χρόνο ξεκινήσαμε να χρησιμοποιούμε τη Microsoft Power Platform, η οποία προσφέρει δυνατότητες και στις τρεις κατευθύνσεις που αναφέρθηκαν (Power Apps, Power BI, Power Automate) συνδυάζοντας την ευκολία εκμάθησης με την απρόσκοπτη ενσωμάτωση στο περιβάλλον του ψηφιακού μας workplace Microsoft 365. Ξεκινώντας τα πρώτα βήματα με υποστήριξη από εξειδικευμένους συνεργάτες σε πιλοτικές αναπτύξεις, είδαμε γρήγορα ότι μπορούσαμε να μπούμε στη «θέση του οδηγού» και να αναπτύξουμε τις δικές μας λειτουργικότητες και εφαρμογές. Ο βασικός τομέας εφαρμογής είναι αυτός της επεξεργασίας και ανάλυσης δεδομένων, είτε για οπτικοποίηση σε dashboards (Business Intelligence – BI), είτε για αυτοματοποίηση της ανάκτησης και συσχέτισης πληροφοριών από πολλαπλές πηγές και εξωτερικές βάσεις δεδομένων.

Χρησιμοποιώντας Robotic Process Automation (RPA), αυτές οι εφαρμογές μας εξοικονομούν ανθρωποώρες κι απαλλάσσουν το προσωπικό από επαναλαμβανόμενες και τετριμμένες ενέργειες επεξεργασίας, επιτρέποντάς του να εστιάσει στην ουσία της ανάλυσης και της εξαγωγής συμπερασμάτων και αξίας από τα δεδομένα.Ένα κρίσιμο θέμα στην εφαρμογή τέτοιων πλατφορμών είναι η διασύνδεσή τους με άλλα συστήματα, κάτι που απαιτεί τόσο την επιλογή του κατάλληλου αδειοδοτικού σχήματος (software licensing) ανάλογα με τα προς διασύνδεση συστήματα, όσο και τον προσεκτικό σχεδιασμό ασφάλειας πληροφοριών προς αποφυγή αδυναμιών (vulnerabilities) που θα μπορούσαν να διευκολύνουν έναν εισβολέα. Η υιοθέτηση των βέλτιστων πρακτικών των κατασκευαστών αυτών των πλατφορμών είναι πολύ σημαντική και για τα δυο ζητήματα.

Έχοντας ξεκινήσει την πιλοτική υιοθέτηση από μια μικρή ομάδα σε οριοθετημένη κλίμακα, βλέπουμε τις ανάγκες για LCNC να αυξάνονται καθημερινά, καθώς οι χρήστες αντιλαμβάνονται το οφέλη και κυρίως την ταχύτητα και ευελιξία με την οποία δίνονται λύσεις στις ανάγκες τους. Αυτό σημαίνει ότι σύντομα θα πρέπει να σχεδιάσουμε το scale-up τόσο του περιβάλλοντος λειτουργίας της πλατφόρμας (άδειες, υποδομές), όσο και της ομάδας, διευρύνοντας την ενδεχομένως και με εξοικειωμένους χρήστες, ώστε να δημιουργήσουμε τους πρώτους μας citizen developers και να προχωρήσουμε σ’ αυτό που ονομάζεται «εκδημοκρατισμός της ανάπτυξης λογισμικού» (software development democratization).