Έχοντας χάσει αρκετά «τρένα» ως σήμερα στον ευρύτερο χώρο της τεχνολογίας, η Ελλάδα δείχνει να έχει μάθει από τα παθήματα και πλέον προσπαθεί να βρίσκεται όσο πιο κοντά στην πρώτη γραμμή, ειδικά σ’ ό,τι έχει να κάνει με καινοτόμες και σχετικά πρόσφατες τεχνολογίες. Μια από αυτές είναι η κβαντική, όπου η χώρα μας έχει να επιδείξει αξιοπρεπή τουλάχιστον παρουσία, όπως αποδείχθηκε στη διάρκεια του τριήμερου σημαντικού ευρωπαϊκού συνεδρίου με τίτλο QCI Days.
Το τρίτο κατά σειρά μεγάλο συνέδριο του χώρου αφιερωμένο στις τελευταίες εξελίξεις, με συνδιοργανωτές το δικό μας ΕΔΥΤΕ, το Αυστριακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας (ΑΙΤ) και το Πολυτεχνείο της Μαδρίτης (UPM), σημείωσε εξαιρετική επιτυχία, προσελκύοντας 400 συνέδρους (περισσότερους από κάθε άλλη φορά – χρειάστηκε να ανοίξει κι ο εξώστης του αμφιθεάτρου) και 20 εκθέτες, αναδεικνύοντας την ιδιαίτερη δυναμική της κβαντικής τεχνολογίας που από το εργαστήριο έχει βγει πλέον στην αγορά, με τις εμπορικές εφαρμογές να αδημονούν να πάρουν τη σκυτάλη από τις πιλοτικές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η «ζωντανή» επίδειξη -με μηχανήματα ειδικά συνδυασμένα για την περίσταση- πειραματικού συνδέσμου κβαντικής διανομής κλειδιών (QKD), μήκους 130 χλμ., στην Αθήνα. Ο συγκεκριμένος σύνδεσμος διασυνδέει το ΕΔΥΤΕ, το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Πολυτεχνείο και το ΕΚΕΦΕ “Δημόκριτος”, αποτελώντας μέρος του δοκιμαστικού περιβάλλοντος (testbed) του QCI Days Athens 2025, και επιτρέποντας «ζωντανές» διασυνοριακές επιδείξεις κβαντικά ασφαλών εφαρμογών μεταξύ Ελλάδας, Αυστρίας και Ισπανίας.
Η επίδειξη αυτή «αποτελεί σαφές μήνυμα για το τι μπορεί να επιτευχθεί μέσω κοινής στρατηγικής, τεχνικής αριστείας και διεθνούς συνεργασίας», όπως τόνισαν οι υπεύθυνοι της επίδειξης, με επικεφαλής τον καθηγητή του ΕΚΠΑ, Γιώργο Κανέλλο, και τον project manager Ηλία Παπασταματίου, κατά την παρουσίαση στον υπουργό Δημ. Παπαστεργίου, τον ΓΓΤΤ, Κώστα Καράντζαλο, και τους λοιπούς συνέδρους. Προετοιμάζοντας την παρουσία της χώρας στο μελλοντικό Κβαντικό Διαδίκτυο (Quantum Internet), ο ελληνικός πυλώνας της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας EuroQCI (European Quantum Communication Infrastructure) με συντονιστή το ΕΔΥΤΕ, αναπτύσσει πλέον την αναγκαία εθνική υποδομή, με 650+ χλμ. οπτικών ινών, 27 κόμβους (13 σε κρίσιμες υποδομές), τεχνολογίες QKD για απόλυτη ασφάλεια επικοινωνιών και διασύνδεση τριών αστεροσκοπείων (Χελμός, Χολομώντας, Σκίνακας) για ασφαλή δορυφορική κβαντική επικοινωνία.
