Αν κάποιος ζει μια δυάρεστη ζωή και δεχτεί μια πρόταση να παραδώσει το νου του σε μια μηχανή που θα τον κάνει χαρούμενο, ίσως και να δεχτεί. Θα έκανε όμως το ίδιο, αν του έλεγαν ότι η απόλαυση έχει περιορισμένη διάρκεια και όταν τελειώνει ο χρόνος του θα πρέπει να επιστρέφει στην τρισάθλια ζωή του;

Η διπολική διαταραχή είναι μια ασθένεια του εγκεφάλου και σύμφωνα με τις περιγραφές των ατόμων που τη βιώνουν, χαρακτηρίζεται από εναλλαγές ανάμεσα στις καταστάσεις ευφορικής μανίας και κατάθλιψης. Καταστάσεις ευφορίας, αλλά και κατάπτωσης αναφέρονται επίσης στις εμπειρίες χρηστών εθιστικών ουσιών, οι οποίοι συχνά δηλώνουν ότι με τη χρήση τους επιδιώκουν μια φυγή από την πραγματικότητα προς έναν άλλο κόσμο. Συχνά μάλιστα πετυχαίνουν το στόχο τους με το παραπάνω, καθώς καταλήγουν στον άλλο κόσμο, ο οποίος είναι πέρα από τα όρια της συνείδησής τους.

Τι σχέση μπορεί να έχουν όμως αυτά με τα metaverses και την εξέλιξη του Facebook σε META;

Το όραμα της διοίκησης της Facebook για ένα metaverse δεν είναι η ανακάλυψη της φωτιάς.  Για παραπάνω από μια δεκαετία, με υποδεέστερα τότε τεχνολογικά μέσα, δημιουργήθηκε ο ψηφιακός κόσμος του Second Life, ο οποίος συνεχίζει να είναι ζωντανός, φιλοξενώντας ένα μικρό ποσοστό των εκατομμυρίων χρηστών που είχε στην κορύφωση της δημοφιλίας του. Επίσης, ο όρος metaverse χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1990, στο μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας Snow Crash. Επομένως, η META θα προσπαθήσει να δημιουργήσει ένα καλύτερο Second Life με τη βοήθεια περισσότερης επεξεργαστικής δύναμης, καλύτερης VR τεχνολογίας και φυσικά την εν δυνάμει συμμετοχή των χρηστών της. Ως επιχειρηματικό μοντέλο δεν είναι άστοχο, αν θεωρήσουμε ότι αφενός υπάρχουν δισεκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον κόσμο που ζουν μια δυσάρεστη ως πολύ δυσάρεστη πραγματικότητα και επιπλέον τα ψηφιακά νομίσματα δίνουν πλέον τη δυνατότητα επέκτασης του καπιταλισμού σε ψηφιακούς κόσμους. Άρα θεωρητικά, η εταιρεία εξασφαλίζει κέρδη σε όλα τα πιθανά σύμπαντα που μπορεί να προσφέρει τις υπηρεσίες της.

Ας υποθέσουμε τώρα ότι είμαστε ένας από τους κατοίκους του σύμπαντος META, όπου εκεί έχουμε μια ευρύχωρη κατοικία με θέα μια παραλία των Κυκλάδων, το σώμα μας είναι όπως ακριβώς το επιθυμούμε και δεν κινδυνεύουμε να ασθενήσουμε από κάποια μεταδοτική ασθένεια.

Η ώρα είναι λίγο μετά τα μεσάνυχτα, αλλά είναι τόσο απολαυστικός ο ψηφιακός μας κόσμος που ξεχνιόμαστε μέσα του, μέχρι που μας παίρνει ο ύπνος και τα γυαλιά εικονικής πραγματικότητας διακόπτουν αυτόματα τη λειτουργία τους, όταν αντιλαμβάνονται ότι τα βλέφαρα μας είναι κλειστά για λίγα λεπτά. Λίγες ώρες μετά, το ξυπνητήρι μάς ειδοποιεί ότι είναι ώρα να ετοιμαστούμε για την εργασία μας. Πολλοί από εμάς θα έχουμε τη δυνατότητα να μεταβούμε στο τρίτο ψηφιακό σύμπαν της ζωής μας, αυτό της εργασίας, εξίσου πολλοί όμως θα χρειαστεί να σηκωθούμε από το κρεβάτι, να μπούμε στο αυτοκίνητο ή στα ΜΜΜ και να ζήσουμε στον πραγματικό κόσμο, δεχόμενοι ερεθίσματα από γεγονότα που δεν είναι όπως ακριβώς θα επιθυμούσαμε.

Σύμφωνα με επιστήμονες, οι οποίοι έχουν ήδη παρατηρήσει αυτή τη μετάβαση από τον κόσμο των κοινωνικών δικτύων στον “πραγματικό” κόσμο, η ανθρώπινη ψυχολογία επηρεασμένη από τις απολαύσεις των likes και της ονειρικής ζωής, παρουσιάζει ολοένα και μεγαλύτερη δυσανεξία σε δυσάρεστες καταστάσεις, οπότε εμφανίζονται καταθλιπτικές συμπεριφορές. Παρατηρούμε δηλαδή, μια ομοιότητα με τις καταστάσεις που βιώνουν άτομα με διπολική διαταραχή.

Άλλες ομάδες επιστημόνων, έχουν παρατηρήσει την αυξημένη χρήση ουσιών, κάποιες εκ των οποίων έχουν χαρακτηριστεί ως θεραπευτικές, οι οποίες επιτρέπουν στους ανθρώπους να δημιουργήσουν ένα πέπλο, ανάμεσα στην “σκληρή” πραγματικότητα και αυτή που θα ήθελαν να βιώνουν. Όχι τυχαία μάλλον, η χρήση των ουσιών αφορά πλέον ακόμα και πολύ νεαρές ηλικίες, οι οποίες γεννήθηκαν με την επιλογή να ζουν ένα μεγάλο μέρος της ζωής τους σε ψηφιακούς κόσμους.

Αν το σενάριο ακούγεται ως μελλοντική δυστοπία, η οποία μάλιστα έχει και άλλες εξαιρετικά δυσάρεστες επεκτάσεις, μάλλον ασυνείδητα προσπαθούμε να αποφύγουμε τη δυσάρεστη σκέψη ότι το ζούμε ήδη.