Ήταν το μακρινό 1963, όταν η αμερικανική DARPA (Defense Advanced Research Projects Agency), που προωθούσε καινοτομικές ιδέες για στρατιωτικούς σκοπούς, διέθεσε 2 εκατ. δολάρια στο MIT για τη χρηματοδότηση του Project MAC, ζητώντας του (μεταξύ άλλων) να αναπτύξει τεχνολογία που θα επέτρεπε «ένας υπολογιστής να χρησιμοποιείται από δύο ή περισσότερα άτομα, ταυτόχρονα». Οι τεράστιοι, παρωχημένοι ακόμα και για εκείνα τα ‘πέτρινα χρόνια’ υπολογιστές, που χρησιμοποιούσαν μπομπίνες μαγνητικής ταινίας για μνήμη, έγιναν τα θεμέλια αυτού που σήμερα είναι συλλογικά γνωστό ως υπολογιστικό νέφος (cloud computing). Τότε, μάλιστα, χρησιμοποιήθηκε, για να περιγράψει τη νέα κατάσταση, και ο όρος «virtualization» (εικονικοποίηση), έστω κι αν αργότερα η σημασία του διευρύνθηκε.
Μάλιστα. το 1969, ο ψυχολόγος και επιστήμονας υπολογιστών J. C. R. Licklider ή «Lick», που εργαζόταν στην ανάπτυξη του ARPANET (Advanced Research Projects Agency Network), της πρώτης εκδοχής του Διαδικτύου, άρχισε να προωθεί ένα όραμα που ονομαζόταν «Intergalactic Computer Network», σύμφωνα με το οποίο όλοι οι άνθρωποι στον πλανήτη θα ήταν διασυνδεδεμένοι μέσω υπολογιστών και θα μπορούσαν να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες από οπουδήποτε. Το διαδίκτυο, αναπόσπαστο πλέον μέρος της ζωής μας, αλλά και άρρηκτα συνδεδεμένο με το cloud, ήρθε μεν 22 χρόνια αργότερα (το 1991 δημοσιεύτηκε το μήνυμα του Τιμ Μπέρνερς-Λι, με την πρώτη αναφορά στο World Wide Web), αλλά δεν διαφέρει πολύ στην πράξη από αυτή την πρώιμη ιδέα.
Η σημασία του virtualization μεταβλήθηκε τη δεκαετία του ’70, περιγράφοντας τη δημιουργία μιας εικονικής μηχανής (virtual machine), η οποία λειτουργεί σαν πραγματικός υπολογιστής με πλήρως λειτουργικό σύστημα. Η έννοια της εικονικοποίησης εξελίχθηκε μαζί με το διαδίκτυο, καθώς οι επιχειρήσεις ξεκίνησαν να προσφέρουν «εικονικά» ιδιωτικά δίκτυα ως υπηρεσία προς ενοικίαση και οι virtual machines έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλείς τη δεκαετία του ‘90, διαμορφώνοντας τη σύγχρονη υποδομή του cloud computing. Τα υπόλοιπα είναι ιστορία!
Data Center για κάθε ανάγκη
Από τότε, προφανώς πολύ νερό κύλησε στο αυλάκι… Στα τελευταία 30 χρόνια, οι ανάγκες μας πολλαπλασιάστηκαν εκθετικά. Σήμερα, δεν υπάρχει κάτι που να μη γίνεται μέσω cloud – από την επικοινωνία μας έως τις ηλεκτρονικές πληρωμές κι από το eCommerce έως την ανταλλαγή email. Για όλα αυτά, το ‘υπολογιστικό νέφος’ δεν δίνει ‘νεφελώδεις’, αλλά απολύτως χειροπιαστές λύσεις, οι οποίες μάλιστα μπορούν να προσαρμοστούν εύκολα κι γρήγορα στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε χρήστη. Από τις πρωτοπόρες εκείνη την εποχή, στα μέσα της δεκαετίας του 2000, Amazon Web Services, IBM και Google, που έστησαν τα πρώτα δημόσια δίκτυα, έχουμε περάσει πλέον στην εποχή των hyperscalers και των τεράστιων στόλων data centers, σε όλο τον κόσμο, της χώρας μας μη εξαιρουμένης, η οποία θεωρείται ιδανικά τοποθετημένη για να εξελιχθεί σε σημαντικό περιφερειακό κόμβο ανάπτυξης κέντρων δεδομένων και διακίνησης ψηφιακών υπηρεσιών.
Oι πέντε μεγαλύτεροι hyperscalers (όλοι αμερικανικής προέλευσης, φυσικά) υπολογίζεται να επενδύσουν τη διετία 2025-6 συνολικά 736 B$ – από αυτά, γύρω στο 28% αναλογεί στις βελτιστοποιήσεις των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και φυσικά στη δημιουργία νέων, εξαρχής προσαρμοσμένων στις σημερινές απαιτήσεις (βλέπε, ΤΝ), ποσοστό που αναμένεται να αυξηθεί περισσότερο, στο μέλλον. Βασικό πρόβλημά τους, το διαρκώς αυξανόμενο κόστος της ενέργειας, σε συνδυασμό με τις ενεργειακές απαιτήσεις και τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο ορισμένων φορτίων εργασίας της ΤΝ που καθιστούν το τοπίο ολοένα και πιο δύσκολο στη διαχείριση. Την ίδια ώρα, αυστηροποιούνται οι κανονιστικές απαιτήσεις παγκοσμίως, απαιτώντας νέα επίπεδα διαφάνειας, κάτι που για τα data center σημαίνει εστίαση στην καινοτομία με ενεργειακά αποδοτικό hardware, υπεύθυνη απόσυρση του παλαιότερου ή απαρχαιωμένου εξοπλισμού και διαφοροποίηση του μείγματος των ενεργειακών πηγών, ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο αντίκτυπος στο περιβάλλον και να μεγιστοποιηθεί η απόδοση. Η αξιοποίηση της υγρής ψύξης (liquid cooling) αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα πρόσφορης λύσης και σ’ αυτή στρέφονται πλέον όλοι.
Ώρα για Multi-Cloud και Hybrid
Σε μια εποχή όπου κάθε οργανισμός ή επιχείρηση έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες, δεν θα μπορούσε να υπάρχει μια λύση και μια συνταγή ίδια για όλους – το one size fits all, δεν ισχύει στην περίπτωσή μας, εξ ου και η μεγάλη επιτυχία που γνωρίζει η ‘συνταγή’ Multi Cloud και Hybrid. Μ’ άλλα λόγια, η ταυτόχρονη χρήση των υπηρεσιών δημόσιου υπολογιστικού νέφους (public cloud) εκ μέρους δυο ή περισσότερων παρόχων από τον ίδιο τελικό χρήστη. Που, για ακόμα καλύτερα αποτελέσματα και μεγαλύτερη ευελιξία, προχωράει σε νέο διαμοιρασμό των φορτίων, στις υπάρχουσες υποδομές του (on-premise) και σε εκείνες ενός δημόσιου νέφους. Ο χρήστης λαμβάνει ενοποιημένες υπηρεσίες, με τα δεδομένα να διακινούνται ανεμπόδιστα, υποστηρίζοντας αφενός υψηλό επίπεδο ελέγχου και ασφάλειας (χάρη στον πρώτο διαμοιρασμό), αφετέρου άμεση διαθεσιμότητα σε κάθε πρόσθετη ανάγκη (χάρη στο δεύτερο).
Διάφορα μείγματα των δυο αρχιτεκτονικών αποτελούν πλέον τον κανόνα στην αγορά, καθώς οι δυνατότητές τους αλληλοσυμπληρώνονται και, μάλιστα, πολλαπλασιάζονται αντί απλώς να προστίθενται. Βασική προϋπόθεση είναι να έχει προηγηθεί η κατάλληλη μελέτη και διαμόρφωση στρατηγικής, βάσει της οποίας θα διασφαλιστεί η λειτουργικότητα του συνδυασμού. Μέγα δέλεαρ, η απεξάρτηση από τον έναν πάροχο, η ευελιξία και η ελαχιστοποίηση του ρίσκου, αρκεί να δοθεί προσοχή στη μεγιστοποίηση της διαλειτουργικότητας, αλλά και την υποστήριξη εφαρμογών ΤΝ, οι οποίες όχι μόνο είναι πανταχού παρούσες πλέον, αλλά αυξάνουν διαρκώς.
Φτάσαμε στην ΤΝ και το ‘Άκρο’
Η Multi Cloud προσέγγιση υπόσχεται, επίσης, καλύτερες επιδόσεις σ’ όσες δομές βασίζονται σε μαζική χρήση αισθητήρων (βλέπε, ΙοΤ), με επεξεργασία στο άκρο (βλέπε Edge) και λύσεις συνδεσιμότητας μέσω 5G SA (Stand Alone ή 5,5G), τον προπομπό του 6G της επόμενης δεκαετίας. Οι ειδικοί προβλέπουν σημαντική δραστηριοποίηση σε εφαρμογές Edge-to-Cloud, σχετικά σύντομα, ενώ δεν αποκλείουν και αυξημένες ανάγκες για λύσεις σε τοπικό επίπεδο. Τέλος, άλλοι παράγοντες που αναμένεται να επηρεάσουν τη μελλοντική ζήτηση, είναι η μετα-κβαντική κρυπτογραφία (Post-Quantum Cryptography) και οι πολιτικές μηδενικής ανοχής (zero-trust), που θα αναλάβουν σταδιακά την προστασία μας από τις ραγδαία αυξανόμενες κυβερνοεπιθέσεις, με την υποστήριξη ΤΝ.
Τέλος, μια άλλη παράμετρος που, με τις τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις, αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία στην επιλογή του ‘υπολογιστικού νέφους’ το οποίο ταιριάζει καλύτερα σε κάθε περίπτωση, είναι αναμφίβολα το θέμα της κυριαρχίας επί των δεδομένων. Συχνά υπάρχουν ειδικές συνθήκες και υποχρεώσεις για διακίνησή τους μονάχα εντός της ΕΕ ή/και της ίδιας της χώρας, οπότε εκεί θα ταιριάξουν καλύτερα οι υβριδικές λύσεις. Στην αγορά υπάρχουν πλατφόρμες οι οποίες φροντίζουν τέτοιες συνέργειες και ‘επιβλέπουν’ τη σωστή λειτουργία τους, ενώ -με στόχο καλύτερες επιδόσεις, χωρίς πονοκεφάλους για τον τελικό χρήστη- υπάρχουν και ανάλογες εφαρμογές, για την παρακολούθηση του οικονομικού σκέλους.
Προσδεθείτε, απογειωνόμαστε…
