Δέσποινα Σπανού: O κυβερνοχώρος έχει καταστεί πλέον ένα νέο πεδίο πολέμου

Με θητεία που ήδη ξεπερνάει τα 23 χρόνια, σε διαφορετικές θέσεις ευθύνης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και επιπλέον -τα τελευταία έξι- επισκέπτρια καθηγήτρια στο Kennedy School του Harvard, η Δέσποινα Σπανού, σήμερα αναπληρώτρια γενική διευθύντρια (Deputy Director General for Networks & Technology – Cybersecurity coordination, ο πλήρης τίτλος της) με ευθύνη τον συντονισμό της ευρωπαϊκής πολιτικής σε θέματα κυβερνοασφάλειας, είναι ο πλέον κατάλληλος άνθρωπος για να δώσει το στίγμα της κοινής θέσης των 27, σ’ αυτό το -πολύ περισσότερο ‘φλέγον’ στην εποχή μας- θέμα. Να τι απάντησε στις ερωτήσεις του netweek…

Ποια είναι σήμερα τα πιο πιεστικά και σημαντικά θέματα στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα κυβερνοασφάλειας;

Το ευρωπαϊκό οικοσύστημα κυβερνοασφάλειας προσπαθεί, ακολουθεί την πολιτική πραγματικότητα και τις εξελισσόμενες απειλές. Σε αυτόν τον κόσμο δεν μπορούμε πλέον να αντιμετωπίζουμε την κυβερνοασφάλεια ως απλό ζήτημα ασφάλειας πληροφοριακών συστημάτων. Η κυβερνοασφάλεια αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο προστασίας της κοινωνίας μας, της οικονομίας μας και της δημοκρατίας. Είναι, στην πραγματικότητα, καθοριστικής σημασίας για την ειρήνη στον κόσμο, καθώς ο κυβερνοχώρος έχει καταστεί πλέον ένα νέο πεδίο πολέμου.

Στο ευρωπαϊκό σύστημα κυβερνοασφάλειας, πρωταρχικό μέλημα παραμένει πάντοτε η προστασία των κρίσιμων υποδομών — αυτή είναι η βάση για τη λειτουργία της οικονομίας και των κοινωνιών μας. Είναι επίσης απαραίτητο να θωρακίσουμε τις κρίσιμες υποδομές, ώστε να μην αποτελούν πίσω πόρτα για εχθρικούς παράγοντες που επιδιώκουν να αποσταθεροποιήσουν, ή ακόμα και να καταστρέψουν , τη λειτουργία της Ευρώπης. Αρκεί να θυμηθούμε πώς μια απλή ευπάθεια λογισμικού παρέλυσε τη λειτουργία μεγάλου ευρωπαϊκού αεροδρομίου για μέρες — μια απλή επίθεση ransomware στο σύστημα check-in. Και πως, στο πλαίσιο της τρέχουσας σύρραξης, η αμερικανική εταιρεία ιατρικής τεχνολογίας Stryker δέχτηκε εκτεταμένη κυβερνοεπίθεση με αποτέλεσμα την παράλυση των συστημάτων της σε δεκάδες χώρες. Η Ευρώπη μπορεί να αισιοδοξεί: με τη νομοθεσία που επιβάλλει τα υψηλότερα πρότυπα κυβερνοασφάλειας για τις κρίσιμες υποδομές, μπορούμε ήδη να θωρακιστούμε αποτελεσματικά απέναντι σε σημαντικές πτυχές του κυβερνοπολέμου — είτε αυτός αποσκοπεί σε οικονομικό κέρδος, είτε σε αποσταθεροποίηση της δημοκρατίας, είτε έχει αμιγώς πολεμικούς στόχους.

Ποιες οι μεγάλες προκλήσεις για την Ευρώπη και τον κόσμο, με δεδομένες τις πάμπολλες κυβερνοεπιθέσεις κακόβουλων, με τη βοήθεια μάλιστα εφαρμογών ΑΙ, αλλά και την έξαρση των deep fakes;

Μια βασική πρόκληση για την ευρωπαϊκή ανθεκτικότητα στον κυβερνοχώρο έγκειται σε μια θεμελιώδη αντίθεση: την ανάγκη να προβλέπουμε και να προετοιμαζόμαστε για αναδυόμενες απειλές πριν αυτές εκδηλωθούν πλήρως, ενώ παράλληλα βελτιστοποιούμε τις υπάρχουσες διαδικασίες για να αντιμετωπίζουμε αποτελεσματικότερα τον σημερινό όγκο περιστατικών — και όλα αυτά εντός των ίδιων προϋπολογισμών και ανθρώπινου δυναμικού. Αυτό σημαίνει τη διαχείριση γνωστών κινδύνων, όπως το phishing, το ransomware και οι ευπάθειες της αλυσίδας εφοδιασμού, με μεγαλύτερη αποδοτικότητα, χωρίς να χάνουμε από τα μάτια μας την επόμενη γενιά απειλών που ήδη διαμορφώνεται.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει καταστεί κεντρικό στοιχείο του σύγχρονου οικοσυστήματος κυβερνοασφάλειας: από τη μια, ενισχύει τις λύσεις ασφαλείας, από την άλλη, δυστυχώς, ενισχύει και τις κακόβουλες δραστηριότητες, λειτουργώντας ως πολλαπλασιαστής για την εξάπλωση τόσο απλών όσο και εξαιρετικά σύνθετων κυβερνοεπιθέσεων. Περάσαμε από τη χρήση της ΤΝ ως απλού πολλαπλασιαστή για επιθέσεις ransomware, στο Agentic AI που εκτελεί ολόκληρες επιθέσεις αυτόνομα, από την αρχή ως το τέλος.

Είναι επιτακτική ανάγκη να αξιοποιούμε την Τεχνητή Νοημοσύνη με… νοημοσύνη, ενισχύοντας τα συστήματά μας, διατηρώντας παράλληλα πάντοτε τον ανθρώπινο παράγοντα ως αναπόσπαστο μέρος της εξίσωσης. Πρόσφατα παραδείγματα αυτόβουλης δράσης AI agents, που ανακαλύφθηκαν από εταιρείες του κλάδου, αποτελούν ηχηρό σήμα κινδύνου για το πώς οφείλουμε να σχεδιάζουμε τα συστήματα. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την Τεχνητή Νοημοσύνη θα μας παράσχει —μέσω του AI Act—στο μέλλον αυξημένο έλεγχο επί αυτών των συστημάτων, ιδίως εκείνων που ενδέχεται να εγκυμονούν υψηλούς κινδύνους.

Παρότι οι Ευρωπαίοι σπουδαστές διαρκώς πρωτεύουν στους σχετικούς διαγωνισμούς, η άμυνά μας ‘υποφέρει’ λόγω της έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού. Ποιά είναι τα σχέδιά σας σ’ αυτόν τον τομέα και ποια η κατάσταση, όσον αφορά στην ευρωπαϊκή Cybersecurity Academy;

Η Ακαδημία Δεξιοτήτων Κυβερνοασφάλειας αποκτά νέα δυναμική με την ανάληψη της διακυβέρνησής της από τα κράτη-μέλη. Πρέπει να τονίσουμε τον ρόλο που διαδραματίζει η Ελλάδα σε αυτόν τον τομέα, συμπληρώνοντας το οικοσύστημα που διαμορφώνεται μέσα από την παρουσία της Υπηρεσίας Κυβερνοασφάλειας της ΕΕ, της ENISA, η οποία εδρεύει στην Αθήνα — η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας της Ελλάδας υποστηρίζει, μάλιστα, το Ευρωπαϊκό Συνέδριο Δεξιοτήτων Κυβερνοασφάλειας. Στο πλαίσιο της πρόσφατης πρότασης για τη νέα πράξη Κυβερνοασφάλειας, έχουμε προτείνει η ENISA να αναλάβει καθήκοντα πιστοποίησης δεξιοτήτων κυβερνοασφάλειας, με στόχο την προσέλκυση περισσότερων επαγγελματιών στον κλάδο. Το χάσμα δεξιοτήτων έχει μερικώς βελτιωθεί χάρη στη χρήση της ΤΝ για την κάλυψη ορισμένων αναγκών που δεν μπορούν να αυτοματοποιηθούν πλήρως — και αυτό είναι ένας τομέας όπου η τεχνητή νοημοσύνη αποδεικνύει την αξία της για την κυβερνοασφάλεια. Υπενθυμίζεται ότι σήμερα περίπου 300.000 ειδικοί κυβερνοασφάλειας λείπουν από την ευρωπαϊκή αγορά εργασίας — ένα έλλειμμα που καθιστά ακόμα πιο επείγουσα την ανάγκη για συντονισμένη δράση.

Από πλευράς νέων πρωτοβουλιών (όπως πχ. τα χρηματοδοτικά προγράμματα που συχνά – πυκνά προωθεί η Επιτροπή), υπάρχει κάτι στον ορίζοντα, για θέματα κυβερνοασφάλειας;

Η σημαντικότερη πρόσφατη εξέλιξη είναι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα Πράξη για την Κυβερνοασφάλεια, για τη ρύθμιση της ασφάλειας της αλυσίδας εφοδιασμού ηλεκτρονικών συστημάτων. Η πρόταση αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κρίσιμων υποδομών της Ευρώπης μέσω της δημιουργίας οριζόντιου πλαισίου για την ασφάλεια αξιόπιστων αλυσίδων εφοδιασμού ΤΠΕ, επιτρέποντας στην ΕΕ και τα κράτη-μέλη να αντιμετωπίσουν τους στρατηγικούς κινδύνους από αδικαιολόγητη ξένη παρέμβαση και κρίσιμες εξαρτήσεις. Η πρόταση βρίσκεται ήδη στα χέρια των συν-νομοθετών και ελπίζουμε να παράσχει μια συγκεκριμένη, βήμα-προς-βήμα μεθοδολογία για τον εντοπισμό, την αντιμετώπιση και την εξάλειψη παρόχων υψηλού κινδύνου από τις αλυσίδες εφοδιασμού μας — γνωρίζοντας ότι τέτοιες εξαρτήσεις δεν αποτελούν μόνο τρωτά σημεία, αλλά και στρατηγικούς κινδύνους για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, η πρόταση ενισχύει τον ρόλο της ENISA και προετοιμάζει το έδαφος για το επερχόμενο Cloud & AI Development Act (CADA) , που αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής για την τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης στους τομείς της ΤΝ, του cloud και των ημιαγωγών.

Πώς βλέπετε την επόμενη ημέρα;

Όταν μιλάμε για ασφάλεια, είναι δύσκολο να προβλέψουμε την πορεία των εξελίξεων, καθώς κάθε μέρα που ξυπνάμε βρισκόμαστε αντιμέτωποι με νέες προκλήσεις. Η τρέχουσα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, που έχει δημιουργήσει νέα μέτωπα και στον κυβερνοχώρο, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ωστόσο, ωριμάζουμε κάθε μέρα και είμαστε πλέον πιο αποφασισμένοι να καλλιεργούμε τη συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, αλλά και μεταξύ ομοφρόνων χωρών, ώστε να αντιμετωπίζουμε από κοινού τους κακόβουλους παράγοντες. Ο τομέας της κυβερνοασφάλειας είναι εξαιρετικά ευμετάβλητος και δυναμικός. Η τεχνολογική ανάπτυξη θα ενισχύσει τον ρόλο της στην προστασία των κοινωνιών μας και στην εδραίωση της ειρήνης.

Multi Cloud & Hybrid: Ζητούμενο η αρμονική συνύπαρξη

Καθώς περνάμε πλησίστιοι στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, ό,τι έχει σχέση με το cloud, το ‘υπολογιστικό νέφος’, δεν μπορεί παρά να αποτελεί -για προφανείς λόγους- ιδιαίτερα κρίσιμο και άκρως υπολογίσιμο παράγοντα στην καθημερινότητα επιχειρήσεων και οργανισμών.

Όμως, ποιες είναι οι επιλογές που αυτοί έχουν στη διάθεσή τους, ώστε το αποτέλεσμα να είναι το καλύτερο δυνατό; Και ποιο το ‘μείγμα’ που θα προτιμήσουν, ώστε να υποστηριχθεί αρχικά η σημερινή λειτουργία, αλλά και να διευκολυνθεί η ανάπτυξή τους, όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή; Το μεγάλο ζητούμενο δεν είναι άλλο από μια καλά ‘ζυγισμένη’ ισορροπία μεταξύ ευελιξίας και ελέγχου, όσον αφορά στην αξιοποίηση των ΙΤ υποδομών. Κι αυτή η ισορροπία, με τη σειρά της, μεταφράζεται στην αρμονική συνύπαρξη δυο διαφορετικών, πλην αλληλοσυμπληρούμενων αρχιτεκτονικών, γνωστών με τις διεθνείς ονομασίες τους, Multi Cloud και Hybrid. Όμως, ο προσδιορισμός της χρυσής τομής ανάμεσά τους και η υλοποίηση μιας συνδυασμένης στρατηγικής, σε εύλογο χρόνο και με εύλογο κόστος, δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση…

Ξεκινώντας από τα βασικά
Τι είναι, λοιπόν, και τι σημαίνουν οι δυο όροι που μόλις αναφέραμε; Η αρχιτεκτονική Multi Cloud αναφέρεται στην ταυτόχρονη χρήση των υπηρεσιών δημόσιου υπολογιστικού νέφους (public cloud) εκ μέρους δυο ή περισσότερων παρόχων από τον ίδιο τελικό χρήστη. Ο οποίος, αντί να προσπαθεί να καλύψει τις ανάγκες του από έναν και μοναδικό, με ό,τι σημαίνει αυτό από πλευράς εξάρτησης, επιλέγει να έχει στη διάθεσή του δεύτερη, τρίτη ή όσες άλλες λύσεις επιθυμεί από περισσότερους παρόχους. Από την άλλη, η αρχιτεκτονική του Hybrid Cloud συνδυάζει τις υπάρχουσες υποδομές στις εγκαταστάσεις (on-premise) του τελικού χρήστη με εκείνες ενός δημόσιου νέφους για να προσφέρει ενοποιημένες υπηρεσίες, στο πλαίσιο των οποίων τα δεδομένα διακινούνται ανεμπόδιστα, υποστηρίζοντας αφενός υψηλό επίπεδο ελέγχου και ασφάλειας (χάρη στις πρώτες), αφετέρου άμεση διαθεσιμότητα σε κάθε πρόσθετη ανάγκη (χάρη στο δεύτερο).

Για να δούμε τι σημαίνει αυτό στην πράξη, να ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα Multi Cloud: ένας τραπεζικός οργανισμός μπορεί να στηρίζει τη λειτουργία του σ’ ό,τι αφορά στις υπηρεσίες KYC (επιβεβαίωση ταυτότητας χρήστη και όχι μόνο) στο Azure της Microsoft, τις εφαρμογές ΤΝ στο cloud της Amazon (AWS) και την ανάλυση των δεδομένων, που διαρκώς συγκεντρώνει, στο αντίστοιχο της Google. Γιατί επέλεξε τρεις παρόχους; (τυχαία η κατανομή των ρόλων) Για λιγότερη εξάρτηση, αυξημένη ασφάλεια και υψηλότερη ποιότητα. Με την ίδια λογική, του μέγιστου οφέλους, μια υπηρεσία του δημόσιου τομέα μπορεί να διατηρεί στις δικές της υποδομές ευαίσθητα δεδομένα πολιτών, στα οποία το επίπεδο ελέγχου είναι υψηλό, ενώ αξιοποιεί το public cloud κάποιου παρόχου για άλλες εργασίες, στις οποίες την καλύπτουν οι δικοί του κανόνες ασφαλείας με τα αναγκαία SLA, ενώ παράλληλα επωφελείται από την πρόσθετη ευελιξία και διαθεσιμότητα, όποτε τα χρειαστεί. Δεν είναι διόλου ασυνήθιστα, λοιπόν, διάφορα ‘μείγματα’ όλων αυτών των δυνατοτήτων στην αγορά, αρκεί να η διαχείρισή τους να γίνεται σωστά, βάσει σχεδίου και όχι κατά τύχη…


Η ΕΕ ΣΥΣΤΗΝΕΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΒΡΙΔΙΚΟΥ ΝΕΦΟΥΣ, ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ

Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος, ΓΓ. Πληροφοριακών Συστημάτων & Ψηφιακής Διακυβέρνησης

Τα data centers είναι κρίσιμης σημασίας υποδομές για την παροχή ψηφιακών υπηρεσιών από τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, τη γεωπολιτική σημασία της χώρας μας, την ανάπτυξη της ΤΝ και τη δυνατότητα κυριαρχίας (sovereignty) για τα δεδομένα και συστήματα μας. Η υιοθέτηση cloud υποδομών (που βασίζονται σε data centers) προσέθεσε πάνω από 1 τρις δολάρια στο παγκόσμιο ΑΕΠ το 2023, σύμφωνα με μελέτες, και εκτιμάται ότι έως το 2030 θα δημιουργήσει πάνω από 12 τρις. Στη μελέτη που εκπονήθηκε για τη χωροθέτηση και ανάπτυξη των datacenters στην Ελλάδα από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης αναδείχθηκε ότι η χώρα μας διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο ως κόμβος ψηφιακών υποδομών στη ΝΑ Ευρώπη, την επίτευξη δηλαδή μιας στρατηγικής προτεραιότητας.

Η στόχευση αυτή ξεκίνησε το 2020, καθώς η κυβερνητική πολιτική για Cloud-First έδωσε ένα σαφές στίγμα για τη βέλτιστη οργάνωση της υπολογιστικής υποδομής του Δημοσίου, χωρίς διάσπαρτα data centers, με συγκέντρωση, ασφάλεια, καλύτερη αξιοποίηση πόρων και σύγχρονες υπηρεσίες. Ειδικότερα δε, με πολιτική υβριδικού νέφους, πολλαπλών παρόχων (hybrid, multi cloud) όπως συστήνει η ΕΕ.

Με τη στρατηγική Multi Cloud, το G-Cloud προσφέρει πλέον ευελιξία και ανοιχτότητα (openness) στη διαχείριση πόρων, επιτρέποντας τη βέλτιστη αξιοποίηση όχι μόνο των on-premises υποδομών, αλλά και λύσεων από παρόχους public cloud, όπως τα Azure, AWS, Google Cloud και Oracle OCI. Η υιοθέτηση αυτής της προσέγγισης μας επιτρέπει να επιλέγουμε τη βέλτιστη υπηρεσία ανά πάροχο. Έτσι, ενισχύουμε την απόδοση και την ασφάλεια των πληροφοριακών συστημάτων, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την κυριαρχία στα δεδομένα (data sovereignty) με τις on-premises υποδομές. Σ’ αυτό το πλαίσιο, το data center της ΓΓ Πληροφοριακών Συστημάτων & Ψηφιακής Διακυβέρνησης αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες του ψηφιακού μετασχηματισμού της χώρας, φιλοξενώντας περισσότερα από 1.300 πληροφοριακά συστήματα 215 φορέων της δημόσιας διοίκησης.

Οι επιλογές αυτές είχαν πολλαπλασιαστική επίδραση. Η νέα τεχνολογική στρατηγική υιοθετήθηκε με ένταση και από τον ιδιωτικό τομέα. Και το κυριότερο, προσελκύστηκαν μεγάλες επενδύσεις από κατασκευαστές public cloud (hyperscalers) για την ανάπτυξη νέων data centers που ενισχύουν καθοριστικά τη θέση της χώρας μας στον γεωπολιτικό χάρτη, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για κυριαρχία και μεγαλύτερη ψηφιακή ανθεκτικότητα, αλλά κι ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που συσχετίζεται άμεσα με την ΤΝ, την καινοτομία και τη διεθνή συνδεσιμότητα. Κι αυτό, πρέπει να αναγνωριστεί ότι δεν αποτελεί τυχαίο, νομοτελειακό αποτέλεσμα, αλλά συντεταγμένο έργο της χώρας μας, η οποία αφού ανέγνωσε εγκαίρως τις τεχνολογικές εξελίξεις, μελέτησε και υλοποίησε καθοριστικές αποφάσεις με πολλαπλασιαστικά οφέλη.


ΣΤΟΧΟΣ ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΚΑΙ ΟΧΙ Η ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΤΗΤΑ

Λουκάς Δεληγιαννάκης, Group CTO, Public

Στην Public ακολουθούμε ένα hybrid μοντέλο που δεν προέκυψε από κάποια θεωρητική άσκηση, αλλά από την πρακτική ανάγκη να πηγαίνει κάθε workload εκεί που αποδίδει καλύτερα — σε κόστος, ταχύτητα και διαχειρισιμότητα. Τα mission-critical συστήματα τρέχουν on-premise, σε δικό μας data centre με πλήρες replication σε disaster recovery site. Αυτό μας δίνει απόλυτο έλεγχο στα κρίσιμα δεδομένα των πελατών και συνεργατών μας, σε συνδυασμό με την ταχύτητα και διαθεσιμότητα που θέλουμε, χωρίς εξάρτηση από τρίτους σε ό,τι αφορά στον πυρήνα της λειτουργίας του Public Group.

Παράλληλα, αξιοποιούμε το public cloud εκεί που φέρνει πραγματικό όφελος: Το Microsoft 365 καλύπτει τις ανάγκες σε επικοινωνία, συνεργασία μεταξύ τμημάτων και document handling, προσφέροντας σημαντική βελτίωση σε work efficiency και κόστος, σε σχέση με τις on-premise λύσεις που αντικατέστησε. Στο Azure, με τη χρήση του Fabric, ολοκληρώσαμε πρόσφατα και τη μεταφορά του DWH, σε medallion architecture (Bronze–Silver–Gold) που σταδιακά καθαρίζει και δομεί τα δεδομένα μας. Αυτή η μετάβαση δεν ήταν απλώς μια τεχνική αναβάθμιση — μας δίνει σύγχρονες analytics δυνατότητες και, κυρίως, μια έτοιμη βάση για AI workloads.

Για departmental εφαρμογές — Service, campaign management, EntersoftOne HR & Supplier’s Portal — επιλέγουμε SaaS, για γρήγορη πρόσβαση στις καινοτομίες που προσφέρουν αυτές οι λύσεις, με ελάχιστο κόστος υποδομής και διαχείρισης. Κάτι που δεν θα πετυχαίναμε, αν απλώς μετακινούσαμε τις παλαιές λύσεις σε cloud περιβάλλον.

Η χρήση πολλαπλών cloud providers έχει θεωρητικά πλεονέκτημα: αξιοποιείς τα δυνατά σημεία του καθενός και αποφεύγεις το vendor lock-in. Εμείς, για παράδειγμα, χρησιμοποιούμε εστιασμένα το GCP για digital marketing. Ωστόσο, συνειδητά κρατήσαμε πολύ περιορισμένη τη διασπορά. Το multi-cloud εισάγει σοβαρή πολυπλοκότητα σε διαχείριση και cybersecurity — πολλαπλά identity models, διαφορετικά security frameworks, αυξημένη επιφάνεια επίθεσης. Αυτή η πολυπλοκότητα δεν εξυπηρετεί, ειδικά για τα μεγέθη των ελληνικών επιχειρήσεων, δημιουργώντας σημαντική δυσκολία και κόστος διαχείρισης και, πολλές φορές, δυσανάλογο ρίσκο ως προς το όφελος. Θεωρούμε ότι για τη βέλτιστη ασφάλεια, ευελιξία, λειτουργική αυτονομία και οικονομία, οι εταιρείες πρέπει να αξιοποιούν το cloud εκεί που προσφέρει πραγματικό πλεονέκτημα (AI, Data & SaaS), να διατηρούν on-premise ό,τι αποδίδει εκεί καλύτερα, και να ελέγχουν την πολυπλοκότητα του Multi Cloud.


Αναγκαία η στρατηγική
Για να τα πάρουμε από την αρχή, η επιλογή του Multi Cloud πρέπει να στηρίζεται στην ανάλογη στρατηγική εκ μέρους του χρήστη, ώστε να πιάσει τόπο ο κόπος, ο χρόνος και το κόστος του. Τα κύρια χαρακτηριστικά που αυτή πρέπει να έχει, ξεκινούν -όπως δείξαμε και στο παραπάνω παράδειγμα- από την κατανομή των ρόλων και των αρμοδιοτήτων. Αρχικά πρέπει να αποφασιστεί τι ταιριάζει καλύτερα και πού. Το πλεονέκτημα της απεξάρτησης, ήδη καταγράφηκε -επομένως οι συνεργαζόμενοι πάροχοι πρέπει να είναι τουλάχιστον δυο. Επίσης, πρέπει να αποφασιστεί, προκαταβολικά, αν κάποιες (και πόσες) από αυτές τις εργασίες θα συνδέονται μεταξύ τους ή και όχι, αν δεν υπάρχει πραγματική ανάγκη για κάτι τέτοιο.

Ανάλογη στρατηγική πρέπει να διαμορφωθεί και στην περίπτωση του Hybrid. Εδώ το ένα σκέλος είναι γνωστό: το ιδιωτικό cloud, που μπορεί να βρίσκεται είτε στις εγκαταστάσεις του χρήστη (η συνηθέστερη περίπτωση) είτε σε κάποιο data center, αλλά σε απόλυτα ελεγχόμενο από εκείνον περιβάλλον. Το δεύτερο σκέλος ποικίλλει – συνήθως πρόκειται για υπηρεσίες στο δημόσιο νέφος κάποιου παρόχου. Όμως, και στις δυο περιπτώσεις κάποια χαρακτηριστικά είναι κοινά και αναγκαία, αφού ορίζουν τον χαρακτήρα του hybrid. Έτσι, λοιπόν, τα δυο περιβάλλοντα είναι διασυνδεδεμένα και συνεργάζονται στενά μεταξύ τους, συμμετέχοντας από κοινού σε όλες τις διαδικασίες. Προφανώς, κοινός είναι και ο έλεγχος, σ’ ό,τι αφορά στην ασφάλεια των δεδομένων, με τις on-premise εγκαταστάσεις να προορίζονται για τα πιο ευαίσθητα από αυτά. Σύμφωνα με τη διεθνή ειδησεογραφία, τα κύρια θέματα σ’ αυτόν τον τομέα στα οποία πρέπει να δώσουν τη μεγαλύτερη σημασία επιχειρήσεις και οργανισμοί μέσα στο 2026, είναι αυτά της κυβερνοασφάλειας, του κόστους, της κλιμάκωσης, αλλά και της διακυβέρνησης, που παίζει κι αυτή σημαντικό ρόλο στη διαχείριση τη καθημερινής δουλειάς, επομένως και στα αποτελέσματα.

Κι αυτό, όσο εύκολο είναι να το λες, τόσο δύσκολο είναι να το κάνεις, καθώς το επιτυχημένο ‘μείγμα’ απαιτεί πολύ κόπο και χρόνο, ειδικά σε περιπτώσεις μεγάλων πολυεθνικών, όπου οι γεωχωρικές συνθήκες, αλλά και τα τοπικά κανονιστικά πλαίσια παίζουν κρίσιμο ρόλο. Δεν είναι τυχαίο που, σε τέτοιες περιπτώσεις, αξιοποιούνται ειδικές πλατφόρμες οι οποίες λειτουργούν ως ‘διαχωριστικά’, στηρίζοντας τις αναγκαίες τοπικές προσαρμογές όπου χρειάζονται.

Πλεονεκτήματα και προκλήσεις
Έπειτα απ’ όλα αυτά, έχουν ήδη αρχίσει να διαφαίνονται τα πλεονεκτήματα αυτής της επιλογής, αλλά και οι προκλήσεις με τις οποίες θα έλθει αντιμέτωπη η επιχείρηση ή ο οργανισμός.

Στα πρώτα, περιλαμβάνονται η αποφυγή της εξάρτησης από έναν πάροχο και η ελαχιστοποίηση του ρίσκου, η βέλτιστη επιλογή παρόχου ανάλογα με την αποστολή και την εργασία που θέλουμε να φέρει εις πέρας, η διευρυμένη γκάμα εργαλείων και λύσεων οι οποίες συνοδεύουν τις υπηρεσίες των πολλών και διαφορετικών παρόχων, αλλά και η αξιοποίηση περισσότερων καινοτομικών και ευέλικτων λύσεων κατά περίπτωση.

Επίσης, οι πολλοί πάροχοι προσφέρουν μια έμμεση εγγύηση για ασφαλή λειτουργία (το όποιο πρόβλημα σε έναν από αυτούς, δύσκολα θα το έχει ταυτόχρονα ο δεύτερος κι ακόμα πιο δύσκολα ο τρίτος), επιτρέπουν ευκολότερη κλιμάκωση αναλόγως των συνθηκών, ‘μοιράζονται’ τη δουλειά χωρίς υπερφορτώσεις κι άλλες επιβαρυντικές καταστάσεις ανάλογα με τα ‘καλά χαρτιά’ κάθε παρόχου, κάτι που προφανώς έχει ως αποτέλεσμα και τον διαμοιρασμό του κόστους, ενώ διευκολύνουν τη συμμόρφωση με κανονισμούς και πλαίσια λειτουργίας, σε τοπικό ή και σε διεθνές επίπεδο.

Βεβαίως, για να υπάρξει θετικό αποτέλεσμα, όλα πρέπει να γίνουν με τη σωστή σειρά και τάξη,: που επιβάλλει η κοινή λογική: αρχικά ο ενδιαφερόμενος πρέπει να προσδιορίσει και να καταγράψει πολύ προσεκτικά τις (σημερινές και αυριανές) ανάγκες και τους επί μέρους στόχους του, να δώσει προτεραιότητα στα θέματα ασφαλείας μηδενίζοντας τυχόν αστοχίες και τρωτότητες, να βεβαιωθεί για τη συμβατότητα των υποδομών των παρόχων μεταξύ τους και την ομαλή διακίνηση των δεδομένων χωρίς καθυστερήσεις και απώλειες, να ελέγξει (και όχι μόνο στην αρχή, αλλά συχνά) τους χρόνους και τις χρεώσεις για τη χρήση αυτών των πόρων, αλλά και να επενδύσει σε κλασικά πλην αναγκαία μέτρα πρόληψης και προστασίας (πχ. λύσεις disaster recovery), για την περίπτωση μιας ‘στραβής’ – όσο κι αν τα απευχόμαστε, τέτοια περιστατικά ενίοτε συμβαίνουν. Ας είμαστε τουλάχιστον, προετοιμασμένοι.

Όσο για τις προκλήσεις, αυτές δεν είναι άλλες από την πολυπλοκότητα σε σύγκριση με την ‘πεπατημένη’, την ανάγκη αυξημένης επιφυλακής σε θέματα κυβερνοασφάλειας, φυσικά το κόστος και τις (σχεδόν αυτόματες σε πάμπολλες επιχειρήσεις) προσπάθειες για τον περιορισμό του, τη διατήρηση της απαραίτητης διαλειτουργικότητας ώστε όλα τα διαφορετικά συστήματα να ‘μιλάνε’ αδιάλειπτα μεταξύ τους, αλλά και την προσεκτική επιλογή εξωτερικών συνεργατών, που με την παρουσία και τη δουλειά τους να συμβάλουν θετικά στη συνολική προσπάθεια μετάβασης στη νέα εποχή.


ΑΥΞΗΜΕΝΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΜΑΣ

Νίκος Κοντονικόλας, Group Digital Technology & Operations Director, Όμιλος Τitan

Στον όμιλο Titan έχουμε υιοθετήσει μια hybrid cloud στρατηγική που συνδυάζει στοιχεία single cloud και hybrid αρχιτεκτονικής, με στόχο τη βέλτιστη ισορροπία μεταξύ ευελιξίας, ασφάλειας και κόστους. Συγκεκριμένα, αξιοποιούμε PaaS και IaaS υπηρεσίες σε ένα ελεγχόμενο private cloud περιβάλλον ενός cloud provider, το οποίο μας προσφέρει αυξημένο έλεγχο και συμμόρφωση με τις πολιτικές μας. Παράλληλα, χρησιμοποιούμε best-of-breed SaaS λύσεις από διαφορετικούς cloud providers, οι οποίες ενσωματώνονται με ασφαλή τρόπο στο οικοσύστημά μας μέσω κατάλληλων μηχανισμών διασύνδεσης. Επίσης, διατηρούμε επιλεκτικά και on-premises υποδομές για την κάλυψη εξειδικευμένων ή legacy αναγκών.

Η επιλογή αυτού του μοντέλου έγινε με γνώμονα την επιχειρησιακή αποδοτικότητα, τη δυνατότητα μελλοντικής ανάπτυξης, την ενίσχυση της ασφάλειας και την εκλογίκευση των εξόδων. Η ισχυρή εσωτερική τεχνογνωσία μας, σε συνδυασμό με τη συνεργασία στρατηγικών συνεργατών, συνέβαλε ουσιαστικά τόσο στον σχεδιασμό, όσο και στην επιτυχημένη μετάβαση.

Η υλοποίηση ξεκίνησε το 2019, με την πρώτη παραγωγική υλοποίηση στο cloud, και έκτοτε εξελισσόμαστε διαρκώς, προσαρμόζοντας την αρχιτεκτονική μας στις νέες απαιτήσεις. Ένα από τα σημαντικότερα οφέλη που έχουμε αποκομίσει, είναι η δυνατότητα αξιοποίησης των δεδομένων μας σε συνέργεια με τεχνολογίες Τεχνητής Νοημοσύνης, ενισχύοντας σημαντικά την ανάλυση και τη λήψη αποφάσεων. Επιπλέον, έχουμε βελτιώσει τον χρόνο υλοποίησης νέων υπηρεσιών και την αποδοτικότητα των πόρων.

Παρότι έχουμε καταλήξει σε ένα βασικό μοντέλο λειτουργίας, συνεχίζουμε να αξιολογούμε νέες τεχνολογίες και προσεγγίσεις. Στην πράξη, λειτουργούμε με ένα δυναμικό hybrid μοντέλο που εξελίσσεται συνεχώς, επιτρέποντάς μας να παραμένουμε ευέλικτοι και ανταγωνιστικοί.

Με βάση την εμπειρία μας, το cloud οικοσύστημα κατευθύνεται προς μεγαλύτερη υιοθέτηση τεχνολογιών AI και περαιτέρω επέκταση των υποδομών. Ταυτόχρονα, λόγω του αυξανόμενου κόστους, αναμένεται εντατικότερη βελτιστοποίηση των πόρων. Οι μεγάλοι οργανισμοί θα συνεχίσουν να διατηρούν ισχυρό hybrid αποτύπωμα, συνδυάζοντας cloud και on-premises υποδομές.


Οι νέες τάσεις και επιλογές
Καταφεύγοντας πάλι στη διεθνή ειδησεογραφία, βρήκαμε προβλέψεις σύμφωνα με τις οποίες πάνω από το 80% των επιχειρήσεων παγκοσμίως θα μπουν φέτος στον χώρο του Multi Cloud. Επίσης, άλλοι ερευνητές δηλώνουν πως το 89% των οργανισμών χρησιμοποιεί ήδη πάνω από έναν παρόχους υπηρεσιών Cloud και οι περισσότεροι συνδυάζουν αυτή την επιλογή με υβριδικές λύσεις, κρατώντας on-premise τα ‘ακριβά’ δεδομένα τους. Κατά την εταιρεία ερευνών Gartner, όλα τα μεγέθη στον χώρο του Cloud σημείωσαν το 2025 διψήφια άνοδο έναντι του προηγούμενου χρόνου, υπογραμμίζοντας πως οι δαπάνες για υπηρεσίες public cloud έφτασαν πέρυσι παγκοσμίως στα 723,4 Β$ έναντι 595,7 Β$ του 2024.

Όσοι μελετούν και καταγράφουν τάσεις και ταχύτητες υλοποίησης αποδίδουν την ταχύτερη αύξηση της υιοθέτησης της αρχιτεκτονικής Multi Cloud από τις επιχειρήσεις στη διαφοροποίηση των στόχων και την παγκοσμιοποίηση, καταστάσεις οι οποίες σχεδόν απαιτούν βελτιστοποίηση λειτουργιών, απεξάρτηση από τον ένα και μοναδικό πάροχο και, επιπλέον, υποστήριξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης, οι οποίες βρίσκουν σιγά-σιγά τη θέση και τον ρόλο τους στην επιχειρηματική καθημερινότητα. Τόσο η ΤΝ, όσο και η Παραγωγική ΤΝ (GenAI) συμμετέχουν ολοένα περισσότερο στη διαμόρφωση στρατηγικής, όσον αφορά στις αναγκαίες υποδομές και το cloud, κι αυτό αναμένεται να γίνει σε ακόμα εντονότερα, όταν περάσουμε στην εποχή των κβαντικών τεχνολογιών, που ίσως να μην απέχει και τόσο πολύ χρονικά. Η επιλογή του Multi Cloud θα είναι πιθανότατα μονόδρομος, τότε, ενώ προς την ίδια κατεύθυνση θα κινηθεί και η αρχιτεκτονική του Hybrid.

Η Multi Cloud προσέγγιση υπόσχεται, επίσης, καλύτερες επιδόσεις σ’ όσες δομές βασίζονται σε μαζική χρήση αισθητήρων (βλέπε, ΙοΤ), με επεξεργασία στο άκρο (βλέπε Edge) και λύσεις συνδεσιμότητας μέσω 5G SA (Stand Alone ή 5,5G), τον προπομπό του 6G της επόμενης δεκαετίας. Οι ειδικοί προβλέπουν σημαντική δραστηριοποίηση σε εφαρμογές Edge-to-Cloud, σχετικά σύντομα, ενώ δεν αποκλείουν και αυξημένες ανάγκες για λύσεις σε τοπικό επίπεδο.

Τέλος, άλλοι παράγοντες που αναμένεται να επηρεάσουν τη μελλοντική ζήτηση, είναι η μετα-κβαντική κρυπτογραφία (Post-Quantum Cryptography) και οι πολιτικές μηδενικής ανοχής (zero-trust), που θα αναλάβουν σταδιακά την προστασία μας από τις ραγδαία αυξανόμενες κυβερνοεπιθέσεις, με την υποστήριξη ΤΝ.

Τι αλλάζει και πού
Για την Τεχνητή Νοημοσύνη, τα είπαμε – βασικό ζητούμενο θα είναι στο εξής υποδομές που θα καλύπτουν τις νέες ανάγκες, με έμφαση μάλιστα στην εκπαίδευση των LLMs. Θα αντιμετωπίσουμε αυξημένες ανάγκες στον χώρο της Μηχανικής Μάθησης (Machine Learning ή απλώς ML) για τις οποίες ίσως χρειαστεί ‘ειδική μεταχείριση’ από πλευράς επιλογής παρόχου. Μάλιστα, στην αγορά υπάρχουν παραδείγματα επιχειρήσεων που ‘σπάνε στα δυο’ τα μεγάλα φορτία, ώστε να μοιράσουν ώρες, κινδύνους και κόστη. Μια άλλη παράμετρος που, με τις τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις, αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία, είναι αναμφίβολα το θέμα της κυριαρχίας επί των δεδομένων.

Συχνά υπάρχουν ειδικές συνθήκες και υποχρεώσεις για διακίνησή τους μονάχα εντός της ΕΕ ή/και της ίδιας της χώρας, οπότε εκεί θα ταιριάξουν καλύτερα οι υβριδικές λύσεις. Στην αγορά υπάρχουν πλατφόρμες οι οποίες φροντίζουν τέτοιες συνέργειες και ‘επιβλέπουν’ τη σωστή λειτουργία τους, ενώ -με στόχο καλύτερες επιδόσεις, χωρίς πονοκεφάλους για τον τελικό χρήστη- υπάρχουν και ανάλογες εφαρμογές, για παρακολούθηση του οικονομικού σκέλους.

Στις κβαντικές τεχνολογίες, επίσης κάναμε αναφορά (μάλλον θα είναι απαραίτητος ο συνδυασμός τους με υβριδικές καταστάσεις), ενώ δεν μπορεί να υπολογιστεί ακόμα ο αντίκτυπος που θα έχει η αλματώδης αύξηση της δημοφιλίας των λύσεων Low-Code/No -Code. Επιχειρήσεις και οργανισμοί φαίνεται να τις προτιμούν έναντι των πολυπληθών ομάδων εσωτερικών ή απομακρυσμένων προγραμματιστών, καθώς η εξοικονόμηση χρόνου και χρήματος είναι ιδιαίτερα σημαντική. Λογικά, και η χρήση τέτοιων πλατφορμών ταιριάζει περισσότερο σε ένα Multi Cloud περιβάλλον.

Τέλος, σ’ ό,τι αφορά στους κλάδους όπου θα δούμε αλλαγές, με ισχυροποίηση των επιλογών Multi και Hybrid Cloud, εξέλιξη που κατά τους επαΐοντες είναι πλέον θέμα χρόνου, αυτοί είναι ο χρηματοπιστωτικός (συμπεριλαμβανομένων και των ασφαλειών), ο ευρύτερος χώρος της Υγείας και της ευζωίας, η λιανική σε συνδυασμό πάντα με το ηλεκτρονικό εμπόριο, η βιομηχανία που μπαίνει ολοένα βαθύτερα στην εποχή του Industry 4.0, ο δημόσιος τομέας που συχνά προσπαθεί (όπως συμβαίνει και στη χώρα μας) να καλύψει με εντυπωσιακά τεχνολογικά άλματα ολιγωρίες πολλών δεκαετιών και, βέβαια, ο σχεδόν ενοποιημένος πια χώρος των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και της Ψυχαγωγίας.

Προς την έξυπνη αυτοματοποίηση
Προχωράμε, λοιπόν, γοργά προς μια περίοδο έξυπνης αυτοματοποίησης – το οικοσύστημα του ‘υπολογιστικού νέφους’ περνάει σταδιακά στην επόμενη περίοδό του, όπου (AI-powered, βεβαίως) λογισμικό θα διαχειρίζεται το ‘μείγμα’ που έχει επιλεγεί, διασφαλίζοντας την ομαλή κατανομή εργασιών σε πραγματικό χρόνο, προβλέποντας τις εκάστοτε αυξημένες ανάγκες και ρυθμίζοντας αυτομάτως και χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση (πλην της απλής εποπτείας, υποθέτουμε) την κατανομή εργασιών στους διαθέσιμους παρόχους. Κάτι ανάλογο ήδη γίνεται και στον χώρο της κυβερνοασφάλειας, ενώ το αμέσως επόμενο βήμα είναι η ανάλογη φροντίδα και σε θέματα βιωσιμότητας (βλέπε, sustainability), με στόχο τη βέλτιστη αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών σε συνδυασμό με τη μικρότερη δυνατή περιβαλλοντική επιβάρυνση.

Εν κατακλείδι…
Η εποχή μας δεν συγχωρεί δισταγμούς. Τουλάχιστον η μια από τις δυο διαθέσιμες αρχιτεκτονικές στον χώρο του cloud, αν όχι και οι δυο, θα πρέπει να αποτελέσουν στρατηγικό στόχο για τις σύγχρονες, ευέλικτες επιχειρήσεις και οργανισμούς, που καλό είναι να σταθμίσουν εγκαίρως τις ανάγκες και τις τεχνολογικές δυνατότητές τους, προχωρώντας σε γρήγορες υλοποιήσεις. Η ‘ζυγισμένη ισορροπία’ και η αρμονική συνύπαρξη που λέγαμε στην εισαγωγή αυτού του Special Report δεν είναι κάτι εύκολο, αλλά ούτε και υπερβολικά δύσκολο. Θέλει προσεκτική σχεδίαση, πρόγραμμα, φυσικά κάποιους πόρους και αποφασιστικότητα στην υλοποίηση, με ιδιαίτερη προσοχή στην ασφάλεια και τη διαλειτουργικότητα. Στους δύσκολους καιρούς που ζούμε, το Multi Cloud προσφέρει ανεξαρτησία από τον ‘ένα και μοναδικό’ πάροχο, διευρυμένες δυνατότητες για παγκόσμιες επιδόσεις και λειτουργία που ανακατανέμεται με σχετική ευκολία. Το Hybrid Cloud, πάλι, προσφέρει περισσότερη ασφάλεια, καλύτερη συμμόρφωση και λύσεις για μεγαλύτερη προστασία ειδικά των ευαίσθητων δεδομένων. Ο συνδυασμός τους σε μια κοινή στρατηγική, ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να πολλαπλασιάσει τα πλεονεκτήματα και τα οφέλη.

Imou – Ο «εκδημοκρατισμός» της έξυπνης φυσικής ασφάλειας

Το φιλόδοξο στρατηγικό πλάνο της για την ελληνική αγορά, στην οποία έχει εισέλθει ήδη από το 2023, δημοσιοποίησε η ιταλική, αλλά με παρουσία σε περισσότερες από 100 χώρες πλέον, εταιρεία λύσεων smart security, Imou, σε συνεργασία με την Oktabit.

Ο βασικός ομιλητής, Αντρέα Μπατάλια, country manager για την Ιταλία και, επίσης, Sales Dir. για Αλβανία, Κύπρο, Ελλάδα και Μάλτα, επανασύστησε την εταιρεία (2000+ εργαζόμενοι, πάνω από 70 εκατ. συνδεδεμένες δικές της συσκευές, παγκοσμίως), τόνισε την ειλημμένη απόφασή της να επενδύσει στην Ελλάδα μακροπρόθεσμα και σκιαγράφησε με ιδιαίτερη ζωντάνια το όραμά της (Making smart security accessible worldwide), μιλώντας για έναν ασφαλέστερο, πιο ‘έξυπνο’ κόσμο, με τη βοήθεια φιλικών προς τον χρήστη συσκευών.

Η γκάμα των προϊόντων είναι εντυπωσιακή, καθώς περιλαμβάνει από κάμερες και ολοκληρωμένα συστήματα ασφαλείας, έως ένα ολόκληρο οικοσύστημα μεμονωμένων αισθητήρων και gadget. Όλα plug-and-play, με ασφαλή υποδομή στο cloud από την ίδια την Imou, τριετή εγγύηση, αυξημένη προστασία σε θέματα privacy. Στα highlights οι σύγχρονες κάμερες παντός καιρού, ενσύρματες και Wi-Fi 6, με διπλούς ή πολλαπλούς φακούς, τα εύχρηστα καταγραφικά, τα ηλιακά τροφοδοτικά για μεγαλύτερη αυτονομία, αλλά και συγκεκριμένες λύσεις για την παρακολούθηση ηλικιωμένων, παιδιών, εξοχικών κατοικιών, καταλυμάτων Airbnb κλπ.

data.gov.gr – Σε λειτουργία πλέον η Εθνική Πύλη Δεδομένων

Ελεύθερη πρόσβαση σε πάνω από 9500 σύνολα δεδομένων από 450 φορείς του Δημοσίου έχει πλέον κάθε ενδιαφερόμενος, μετά την επαναλειτουργία της νέας Εθνικής Πύλης Δεδομένων (data.gov.gr), την οποία είχε παρουσιάσει το NetFax πριν από μερικές ημέρες. Η πλατφόρμα, που προηγουμένως περιείχε μόλις 80 data sets, ανασχεδιάστηκε πρόσφατα, εκσυγχρονίστηκε με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και πλέον συγκεντρώνει -με σημαντικές αυξητικές τάσεις- δεδομένα από κρατικούς φορείς, ΟΤΑ και οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα, δικαιολογώντας επιτέλους τον χαρακτηρισμό ‘εθνικός πόρος’, τον οποίο τους απέδωσε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης & Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου.

Όλα τα σύνολα δεδομένων προσφέρονται δωρεάν, με ένα ‘κλικ’, σε πολίτες, ερευνητές, επιχειρήσεις και επαγγελματίες, παράλληλα με τον νέο βοηθό σύνθετης αναζήτησης με πολλαπλά κριτήρια, όπως πχ. η γεωγραφική περιοχή. Η πλατφόρμα συμβάλλει με τα στοιχεία της στη λήψη ορθότερων αποφάσεων και στη χάραξη πολιτικής, ενώ λειτουργεί και ως βασική υποδομή για την ανάπτυξη εφαρμογών ΤΝ, καθώς η διαθεσιμότητα ποιοτικών και δομημένων δεδομένων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για αξιόπιστες ψηφιακές υπηρεσίες.

Ο Ειδ. Γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης, Β. Καρκατζούνης, αποκάλυψε, μάλιστα, ότι διαμορφώνεται πλέον ολοκληρωμένη Εθνική Στρατηγική για τα Δεδομένα, με συγκεκριμένους στόχους και μετρήσιμα αποτελέσματα, και η ενιαία πύλη θα εινισχύσει τη διαφάνεια, την αξιοπιστία και την επαναχρησιμοποίησή τους.

Αξιοποιώντας τον πλούτο των ανοικτών δεδομένων

Δυο σημαντικές ειδήσεις έβγαλε το Open Data Forum Greece 2026, που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Ανωνύμων Εταιριών & Επιχειρηματικότητας υπό την αιγίδα του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης & Τεχνητής Νοημοσύνης. Η πρώτη είναι η ολοκλήρωση της δημιουργίας ενός open data portal -από τεχνικής άποψης, είναι ήδη έτοιμο, αλλά η επίσημη ανακοίνωση θα γίνει την ερχόμενη εβδομάδα- όπου θα συγκεντρωθούν σταδιακά όλα τα διαθέσιμα προς κοινή χρήση data sets στην χώρα, με τροφοδότη υπηρεσίες και οργανισμούς του Δημοσίου και όχι μόνο.

Όπως χαρακτηριστικά τόνισε στη βασική εισήγησή του ο Ειδικός Γραμματέας ΤΝ & Διακυβέρνησης Δεδομένων, Βασίλης Καρκατζούνης, θα περάσουμε από τις λίγες δεκάδες σήμερα σε περίπου 9000 data sets διαθέσιμα, αριθμός που επιτρέπει πλέον την αξιοποίησή τους για επιστημονικούς και εμπορικούς σκοπούς, με άδειες Creative Commons, στη μεγάλη πλειοψηφία τους δωρεάν.

Πρόκειται για μια πολιτική και αλληλένδετα τεχνοκρατική απόφαση, η οποία συνοδεύεται από αντίστοιχο σχέδιο δράσης, ώστε όλοι να έχουν ισότιμη πρόσβαση σε δεδομένα ικανοποιητικής ποσότητας και ποιότητας, με στόχο να ξυπνήσει αυτός ο ‘γίγαντας εν υπνώσει’… Πάντα κατά τον κ. Καρκατζούνη, στην υλοποίηση αυτού του σχεδίου δράσης σημαντικός θα είναι ο ρόλος των Data Officers, που θα αναλάβουν τόσο την τροφοδοσία, όσο και την επικαιροποίηση των διαθέσιμων δεδομένων από κάθε οργανισμό ή υπηρεσία, αλλά και τη διευκόλυνση της διακίνησής τους, με απώτερο στόχο η ροή σύντομα να είναι αυτοματοποιημένη και η επανάχρηση των δεδομένων εύκολη.

BSH Οικιακές Συσκευές – σταθερότητα, καινοτομία και βιωσιμότητα

Σε μια εποχή όπου κοινός παρονομαστής των πάντων είναι πλέον η προηγμένη τεχνολογία, ο χώρος των οικιακών συσκευών δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση. Αυτό αποδείχθηκε περίτρανα στην πρόσφατη καθιερωμένη ετήσια εκδήλωση της BSH, όπου αναδείχθηκε η σταθερότητα τόσο του ομίλου (15 Β€, το ’25, με μικρή μείωση κατά 1,6%), όσο και της ελληνικής θυγατρικής (178 Μ€, με αύξηση του τζίρου κατά 2%). Ο CEO, Γιάννης Γρατσώνης, τόνισε σχετικά με τη στρατηγική που τους διατηρεί σταθερά στην πρώτη θέση της ελληνικής αγοράς με μερίδιο >32%, ότι ‘εστιάζει στη δημιουργία προϊόντων και λύσεων που απαντούν ουσιαστικά στις ανάγκες της σύγχρονης καθημερινότητας.

Σ’ ένα περιβάλλον διαρκών αλλαγών συνεχίζουμε να επενδύουμε στην καινοτομία και την τεχνολογία, ενισχύοντας τη σχέση εμπιστοσύνης με τους καταναλωτές μας’. Η BSH επενδύει δυναμικά σε Έρευνα & Ανάπτυξη, διαθέτοντας πέρυσι 847 Μ€, που αντιστοιχούν στο 5,6% του κύκλου εργασιών της. Περίπου 463 Μ€ (3,1%), κατευθύνθηκαν στην ψηφιοποίηση, την τεχνητή νοημοσύνη, την ενίσχυση των υποδομών, την ασφάλεια των συστημάτων και τη συνολική εμπειρία πελάτη.

Όπως φάνηκε κι από τις συνοδευτικές παρουσιάσεις, η BSH ρίχνει βάρος σε λύσεις που καθιστούν τις οικιακές συσκευές πιο έξυπνες, πιο προσωποποιημένες και πιο εύχρηστες. Η τεχνητή νοημοσύνη και η συνδεσιμότητα αναβαθμίζουν τον ρόλο τους, μετατρέποντάς τες από απλά λειτουργικά εργαλεία σε πολύτιμους συμμάχους της καθημερινότητας.

Qualco: Από τα δεδομένα στην άμεση επιχειρησιακή δράση

Μια νέα, ολοκληρωμένη σουίτα λογισμικού Agentic AI παρουσίασε, η Qualco Technology – μέλος του ομίλου Qualco, η οποία συνδέει δεδομένα, ανάλυση και αυτοματοποιημένες δράσεις σε ένα ενιαίο και ευέλικτο οικοσύστημα, με τα αποτελέσματα να προκύπτουν σε σχεδόν πραγματικό χρόνο. ‘Πατώντας’ σε τρεις πυλώνες, η νέα σουίτα καλύπτει όλη τη διαδρομή από τη διαχείριση δεδομένων και την ανάλυσή τους έως την εκτέλεση.

Ως πρώτο αποδέκτη έχει, βεβαίως, τον κλάδο των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, τα οποία αποτελούν την πλειοψηφία των πελατών της εταιρίας σε 32 χώρες, αλλά δεν απευθύνεται σ’ αυτά αποκλειστικά – όπως τόνισαν τα στελέχη της εταιρίας, μπορεί να προσφέρει εξίσου καλά αποτελέσματα και στους χώρους της ενέργειας, της λιανικής, των τηλεπικοινωνιών, των νομικών υπηρεσιών και των call centers. Η σουίτα έχει σχεδιαστεί για εύκολη ενσωμάτωση και λειτουργεί απρόσκοπτα τόσο με λύσεις της Qualco όσο και με συστήματα τρίτων, επιτρέποντας τη σταδιακή υιοθέτηση χωρίς σύνθετες αλλαγές στην υποδομή. Παράλληλα, ικανοποιώντας τις ιδιαίτερες απαιτήσεις των οργανισμών του χρηματοπιστωτικού τομέα, διασφαλίζει έλεγχο και διαφάνεια, με πλήρη καταγραφή ενεργειών, σαφείς κανόνες λειτουργίας και δυνατότητα ανθρώπινης παρέμβασης.

H σουίτα αποτελείται από τρεις ανεξάρτητες πλατφόρμες λογισμικού, οι οποίες μπορούν να λειτουργούν είτε αυτόνομα είτε συνδυαστικά, τα Qualco Data Studio, Qualco ML Studio και Qualco Agentic Studio, καλύπτοντας ενιαία τη διαχείριση δεδομένων, την ανάλυση και την εκτέλεση ενεργειών, χωρίς να απαιτείται αντικατάσταση των υφιστάμενων συστημάτων.

Palowise: Ξεκίνησε «το πέρασμα στην Ινδία»…

Στρατηγική είσοδο σε μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες ψηφιακές αγορές στον κόσμο, αυτή της Ινδίας, πραγματοποιεί η Palowise, υλοποιώντας το πενταετές επιχειρηματικό πλάνο της για επέκταση σε σημαντικές αναπτυσσόμενες περιοχές, εκτός ΕΕ.

Οι διαπραγματεύσεις, το περασμένο καλοκαίρι, με την ινδική εταιρία Lumos, που εδρεύει στο Μπάνγκαλορ, ευοδώθηκαν και πλέον αυτή αναλαμβάνει πλήρως την διακίνηση των προϊόντων και των λύσεων της Palowise μέσα από ένα πρόγραμμα εμπορικής προώθησης και reporting για την αγορά και τις τάσεις της, ενώ η Palowise θα προσαρμόσει, αντίστοιχα, τις λύσεις της στις ανάγκες της τοπικής αγοράς. Η συμφωνία των δυο προβλέπει, επίσης, τη δυνατότητα δημιουργίας θυγατρικής στην Ινδία, με τη συμμετοχή και άλλων επενδυτών στο σχήμα.

Όπως δήλωσε στο NF ο ιδρυτής και CEO της Palowise, Παναγιώτης Τσαντίλας, «η συμφωνία στηρίζεται σε κοινές αξίες, όπως η καινοτομία και η διαφάνεια, και στη δέσμευση τα δεδομένα να μετατρέπονται σε ουσιαστικά insights που θα βοηθούν τα brands να αναπτυχθούν».

Ο ίδιος πρόσθεσε πως «η παρουσία σ’ αυτή την πόλη προσφέρει στην Palowise, η οποία βασίζεται σε AI, NLP και large scale data processing, πρόσβαση σε ταλέντο, συνέργειες, τεχνολογικούς εταίρους και επιχειρήσεις που κατανοούν την αξία των insights».

Το ‘πέρασμα στην Ινδία’ ήταν στρατηγική επιλογή της ελληνικής εταιρίας, καθώς εκεί διαπιστώνεται ραγδαία αύξηση της ζήτησης web & social media intelligence.

Scan&Pay – «Όλα σε ένα» στις πληρωμές σε eShop

Μια εναλλακτική, περισσότερο ευέλικτη, έμπιστη και κυρίως ασφαλή λύση στο συχνά προβληματικό θέμα της πληρωμής με αντικαταβολή, κατά τις αγορές από ηλεκτρονικά καταστήματα, έρχεται να προτείνει η εταιρία τεχνολογίας Lasoft, με το Scan&Pay, που παρουσίασε επισήμως, έπειτα από αρκετούς μήνες εξέλιξης εν χρήσει.

Η εταιρία αξιοποιεί στη δική της προσέγγιση της δημοφιλούς (ποσοστό άνω του 60% των αγορών στην Ελλάδα) μεθόδου πληρωμών, το smartphone του αγοραστή, ο οποίος αρκεί να σαρώσει το QR Code που συνοδεύει την παραγγελία του και να πληρώσει ψηφιακά, όπως προτιμά. Η πλατφόρμα καλύπτει όλες τις γνωστές μεθόδους (ενδεικτικά, Visa / Mastercard / IRIS / ApplePay / GooglePay / PayPal / Klarna / Revolut), εξαλείφοντας ουσιαστικά την ανάγκη για μετρητά, χωρίς να τα αποκλείει, βεβαίως.

Η χρήση του Scan&Pay εξαλείφει επίσης την ανάγκη εφοδιασμού των διανομέων με POS, επιταχύνει την όλη διαδικασία, ενώ μεγιστοποιεί την προστασία των προσωπικών και ευαίσθητων δεδομένων του χρήστη: αφενός χρησιμοποιεί το δικό του κινητό, αφετέρου οι σχετικές με την πληρωμή πληροφορίες είναι πλήρως κρυπτογραφημένες. Μάλιστα, ως πρόσθετο ‘κέρδος’ έχει πρόσβαση σε προσφορές, εκπτώσεις και προωθητικές ενέργειες των συνεργαζόμενων εμπόρων.

Μιλώντας στο NF, ο επικεφαλής Business Development της Lasoft και συνιδρυτής της Scan&Pay, Πάρης Κορωναίος, στάθηκε στην πρόσφατη συμφωνία τους με τον Δήμο Αθηναίων για την πληρωμή των κλήσεων της δημοτικής αστυνομίας, υπογράμμισε τις χρονοβόρες πρακτικές και νομικές δυσκολίες πριν καταλήξουν σε συμφωνία με τα τραπεζικά ιδρύματα, ενώ δεν απέκλεισε την επέκταση στις αραβικές χώρες και ειδικά στα Βαλκάνια, όπου η αντικαταβολή κινείται σε ακόμα υψηλότερα επίπεδα.

UniSystems – Καλή χρονιά, αισιοδοξία και βάρος στο ΑΙ

Τρία μηνύματα, όλα θετικά, ‘εξέπεμψε’ διά στόματος του CEO, Γιάννη Λουμάκη, η UniSystems, μέλος του Ομίλου Quest, κατά τη χθεσινή ετήσια ενημέρωση των ΜΜΕ για την πορεία και τις προοπτικές της. Το πρώτο αφορούσε στον απολογισμό του 2025 που… ‘it was a very good year’, αφού η εταιρία αναπτύχθηκε με ρυθμό διπλάσιο (11%) από αυτόν της αγοράς, τα έσοδά της έφτασαν τα 268 Μ€ και το EBIDTA τα 28,5 Μ€, οι ενεργοί πελάτες της σε 27 χώρες ανά τον κόσμο ξεπέρασαν τους 300 και οι εργαζόμενοί της τους 1800.

Το δεύτερο είχε να κάνει με ‘τη ζωή μετά το RRF’, που ολοκληρώνει τον βίο του φέτος τον Ιούνιο. Παρά την έντονη εμπλοκή της UniSystems σε δεκάδες έργα που τρέχουν, ο κ. Λουμάκης εμφανίστηκε αισιόδοξος για την επόμενη ημέρα, επιμένοντας πως υπάρχει ένα σύνολο σημαντικών έργων με συνολικό προϋπολογισμό άνω των 400 Μ€, τα οποία η εταιρία του θα διεκδικήσει.

Στα έσοδα της UniSystems το μερίδιο των έργων του ελληνικού Δημοσίου δεν ξεπερνά το 15%, με το υπόλοιπο 85% να ανήκει σε ιδιώτες (με εστίαση στο banking) και, βεβαίως, στα διεθνή project (48%), με κύριους πελάτες την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους οργανισμούς της, αλλά και όσους ελληνικούς οργανισμούς που επεκτείνονται στο εξωτερικό. Κύριοι πυλώνες είναι η άμυνα, η κυβερνοασφάλεια, το integration και η ΤΝ.

Τη δυναμική και βιώσιμη αναπτυξιακή πορεία της UniSystems έρχεται να συμπληρώσει η λειτουργία του ολοκληρωμένου μοντέλου ψηφιακού μετασχηματισμού, με ενσωματωμένη ΤΝ, Synthesis.ai.